Participatie afvalbeleid. Relatie tussen beleidsrichting, uitkomsten en bevindingen rekenkameronderzoek (2023)

11 mei 2026 15:38
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 986)
Veld Waarde
Datum vraag 02-05-2026
Onderwerp Participatie afvalbeleid. Relatie tussen beleidsrichting, uitkomsten
en bevindingen rekenkameronderzoek (2023)
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord Ter onderbouwing van onderstaande vragen zijn enkele
documenten toegevoegd die inzicht geven in de opzet van de
participatie (vragenlijst), de vooraf vastgestelde beleidsrichting
(raadsvoorstel) en de uiteindelijke uitkomsten (rapportage). De
samenhang tussen deze stukken roept bij ons een aantal vragen op,
mede in het licht van de bevindingen uit het rekenkameronderzoek
afvalinzameling (2023).

Vraag 1.
Kan het college bevestigen dat de invoering van gedifferentieerde
tarieven (diftar) en het principe “de vervuiler betaalt” als
uitgangspunt zijn opgenomen in het raadsvoorstel?
Antwoord 1:
Het college heeft geen enkel besluit genomen over een
raadsvoorstel waarin de invoering van gedifferentieerde tarieven
(diftar) en het principe "de vervuiler betaald" zijn opgenomen.

Vraag 2.
Kan het college bevestigen dat deze uitgangspunten reeds waren
vastgesteld voor de start van het participatietraject?
Antwoord 2:
De gemeenteraad heeft op 25 september 2025 het onderstaande
besloten inzake de participatie voor het grondstoffenplan met de
inwoners en bedrijven:
1. Het college van B&W opdracht te geven tot het inrichten van een
participatietraject met inwoners, bedrijven en zzp’ers op basis van
de hieronder genoemde mogelijke maatregelen en keuzes voor het
grondstoffenplan 2026-2030:
a. Invoeren van diftar (gedifferentieerde tarieven) voor restafval;
b. Nascheiden van PMD (plastic, metalen en drankkartons);
c. Huidige inzameling van papier/karton, glas, textiel en luiers
handhaven;
d. Keuze voor het plaatsen van ondergrondse restafvalcontainers in
de kern van Oosthuizen;
e. Keuze inzameling restafval met minicontainers in gebieden met
lage bebouwingsdichtheid en stoppen met aanbieden van losse
zakken:
• De adressen die nog losse zakken aanbieden krijgen een
minicontainer;
• De frequentie in de kernen van de voormalige gemeente Zeevang
verhogen naar 1 keer per week, of de frequentie in De Purmer,

11 mei 2026 15:38
Pagina 2

Edam en Volendam verlagen naar 1 keer per twee weken, of
huidige frequenties in de voormalige gemeente Zeevang, De
Purmer, Edam en Volendam behouden;
f. Keuze inzameling GFT in de kernen van de voormalige gemeente
Zeevang: Net als in Edam en Volendam wekelijkse inzameling van
april t/m november en om de twee weken van december t/m
maart, of huidige frequentie van om de twee weken het hele jaar
door handhaven;
g. Keuze grof afval ophalen particulieren:
• Op afspraak en tegen betaling ophalen;
• Huidige systeem handhaven van gratis op afspraak in voormalig
gemeente Zeevang en 1 keer per twee weken route door Edam en
Volendam.
h. Grof afval door particulieren brengen op de milieustraten
Volendam en Oosthuizen:
• Toegang milieustraten alleen met van gemeentewege verstrekte
toegangspas;
• Wanneer geen bedrijfsafval meer wordt ingezameld kunnen
particulieren puin 1 keer per maand op vaste dag alleen op
milieustraat Oosthuizen brengen, met een maximum van 5 keer per
jaar.
• Wanneer wel bedrijfsafval tegen betaling wordt ingezameld op
milieustraat Volendam, zal men als particulier ook moeten betalen
wanneer men puin komt brengen.
i. Keuze bedrijfsafval:
• Volledig stoppen met ophalen en inzamelen op milieustraten van
bedrijfsafval en visafval;
• Stoppen met inzamelen vis gerelateerd restafval bij Kras
Recycling;
• Bedrijfsafval blijven ophalen alleen wanneer het volledig
kostendekkend is of stoppen met ophalen bedrijfsafval, waardoor
bedrijven contract moeten sluiten met particuliere inzamelaar;
• Inzamelen bedrijfsafval op milieustraat Volendam tegen
marktconforme tarieven;
2. Instemmen met het plan van aanpak voor de participatie, met als
toevoeging de opdracht aan het college om ook fysieke vormen van
participatie te organiseren in verschillende kernen van de
gemeente.

Vraag 3.
Indien ja, in hoeverre was er binnen het participatietraject nog
ruimte om deze richting fundamenteel te wijzigen?
Antwoord 3:
Bij de participatie kon men bij verschillende stellingen aangeven of
men oneens, neutraal of eens met de stelling was. De mening kon
vervolgens ook nog toegelicht worden. Er was dus zeker ruimte om
voor een eigen mening.

Vraag 4.
Kan het college bevestigen dat in de vragenlijst eerst een toelichting
wordt gegeven op gedifferentieerde tarieven, waarin onder andere

11 mei 2026 15:38
Pagina 3

wordt gesteld dat “hoe minder restafval u aanbiedt, hoe lager uw
kosten zijn”, voordat inwoners wordt gevraagd naar hun mening?
Antwoord 4:
Er is inderdaad een toelichting gegeven wat gedifferentieerde
tarieven inhoud.

Vraag 5.
Is het college het ermee eens dat deze toelichting een mogelijk
sturend effect kan hebben op de beantwoording door inwoners?
Antwoord 5:
Nee, daar zijn we het niet mee eens.

Vraag 6.
Acht het college deze wijze van vraagstelling volledig neutraal en
objectief?
Antwoord 6:
Wij achten de wijze van vraagstelling volledig neutraal en objectief
en gaan er vanuit dat de gemeenteraad dit ook vindt omdat de
keuzes voor de onderwerpen van de participatie op 25 september
2025 door een overgrote meerderheid van de gemeenteraad zijn
vastgesteld.

Vraag 7.
Kan het college bevestigen dat de gemeente inhoudelijk betrokken
is geweest bij de totstandkoming van deze vragenlijst?
Antwoord 7:
Dat klopt. De gemeenteraad heeft hier een belangrijk aandeel in
gehad met het besluit van 25 september 2025.

Vraag 8.
Kan het college bevestigen dat uit het participatierapport blijkt dat
inwoners over het algemeen tevreden zijn over de huidige
afvalinzameling?
Antwoord 8:
Dat klopt. Ze waarderen het met een 7,9.

Vraag 9.
Kan het college toelichten hoe deze tevredenheid zich verhoudt tot
de noodzaak van een ingrijpende systeemwijziging?
Antwoord 9:
De tevredenheid van afvalinzameling bij de inwoners heeft niet
geleid tot vermindering van afval. De doelstellingen uit het
afvalplan 2017-2022 zijn lang niet gehaald. Dat blijkt ook uit het
onderzoek dat de rekenkamer in 2022 heeft uit laten voeren in
opdracht van de gemeenteraad. Uit dit onderzoek kwam naar voren
dat de gemeente Edam-Volendam met de huidige strategie haar
beleidsdoelen (maximaal 100 kilogram restafval en 75%
afvalscheiding) niet gaat halen en om verder te verbeteren een
koerswijziging noodzakelijk is.

Vraag 10.

11 mei 2026 15:38
Pagina 4

Kan het college bevestigen dat er geen eenduidig draagvlak bestaat
voor de invoering van gedifferentieerde tarieven?
Antwoord 10:
Dat klopt. Dat is ook één van de conclusies van het bureau die de
participatie voor de gemeente heeft uitgevoerd.

Vraag 11.
Kan het college bevestigen dat de beleidsrichting vooraf is
vastgesteld, de participatie is ingericht rondom deze richting, en de
uitkomsten vervolgens worden gebruikt ter onderbouwing van het
beleid?
Antwoord 11:
Nee, de participatie is ingericht rondom het besluit van de
gemeenteraad op 25 september 2025. De aanname dat er beleid
vooraf is vastgesteld en de participatie is ingericht om dit te
onderbouwen klopt totaal niet en is voor rekening van de
vraagsteller.

Vraag 12.
Hoe beoordeelt het college deze samenhang in het licht van een
open en onbevooroordeeld participatieproces?
Antwoord 12:
Zie antwoord vraag 11.

Vraag 13.
Is het college van mening dat de raad hiermee een volledig en
evenwichtig beeld krijgt van draagvlak en weerstand?
Antwoord 13:
Ja.

Vraag 14.
Kan het college concreet aangeven welke beleidskeuzes zijn
aangepast naar aanleiding van de participatie uitkomsten?
Antwoord 14:
Het college heeft naar aanleiding van de participatie nog geen
enkele beleidskeuze gemaakt.

Vraag 15.
Op welke wijze is geborgd dat participatie daadwerkelijk invloed
heeft gehad op de besluitvorming?
Antwoord 15:
De uitkomst van de participatie zal een belangrijk onderdeel zijn bij
het maken van beleidskeuzes voor het nieuwe grondstoffenplan.

Vraag 16.
Kan het college bevestigen dat uit het rekenkameronderzoek blijkt
dat de huidige strategie de beleidsdoelen niet realiseert?
Antwoord 16:
Ja, zie ook antwoord op vraag 9.

Vraag 17.

11 mei 2026 15:38
Pagina 5

Kan het college toelichten waarom desondanks wordt ingezet op
een ingrijpende systeemwijziging zonder dat eerst aantoonbaar is
gemaakt dat deze wel effectief is?
Antwoord 17:
Er is nog helemaal geen keus gemaakt voor een ingrijpende
systeemwijziging. De keuzes die zijn gemaakt voor de participatie
heeft de gemeenteraad gemaakt op 25 september 2025. Wel is de
afgelopen jaren aangetoond dat het huidige systeem in ieder geval
de landelijke doelstellingen niet haalt.

Vraag 18.
Kan het college bevestigen dat in het rekenkameronderzoek
meerdere beleidsopties worden genoemd om restafval te
reduceren, waaronder servicedifferentiatie, aanpassing van
inzamelfrequenties en optimalisatie van nascheiding?
Antwoord 18:
Dat klopt. Dat heeft de gemeenteraad op 25 september 2025 ook
aangegeven en is meegenomen in de participatie.

Vraag 19.
In hoeverre zijn deze alternatieven volwaardig onderzocht en aan
de raad voorgelegd als reële keuzemogelijkheden?
Antwoord 19:
Deze mogelijkheden zijn volwaardig meegenomen in de participatie
met bewoners en ondernemers.

Vraag 20.
Kan het college toelichten waarom specifiek is gekozen voor
tariefdifferentiatie, terwijl in het rekenkameronderzoek wordt
aangegeven dat deze maatregel minder goed aansluit bij de huidige
inzamelstrategie?
Antwoord 20:
Het college heeft nog geen enkele keuze gemaakt. Het college heeft
een uitgebreide participatie onder inwoners en bedrijven
uitgevoerd aan de hand van het besluit van de gemeenteraad van
25 september 2025.

Vraag 21.
Kan het college toelichten in hoeverre in het huidige beleid
concrete, kwantitatieve doelstellingen zijn opgenomen op het
gebied van milieu, service en kosten?
Antwoord 21:
In het afvalbeleidsplan 2017-2022 zijn kwantitatieve doelstellingen
opgenomen op het gebied van milieu en service. In het kader van
milieu door te willen voldoen aan de landelijke doelstellingen van
100kg restafval per persoon en 75% recyclen. Op het gebied van
service door het beleid en inzameling van Edam-Volendam en
voormalige gemeente Zeevang te harmoniseren na de fusie in 2016.

Vraag 22.

11 mei 2026 15:38
Pagina 6

Indien deze ontbreken, hoe wordt de effectiviteit van het beleid
dan gemonitord en geëvalueerd?
Antwoord 22:
Zie antwoord vraag 21. Daarnaast is in 2022 het toenmalige beleid
geëvalueerd middels het rekenkameronderzoek.

Vraag 23.
Op welke wijze wordt de raad in staat gesteld om het beleid
tussentijds te controleren en bij te sturen?
Antwoord 23:
Jaarlijks kan er gerapporteerd worden over de inzamelresultaten en
het percentage recycling. Aan de hand van de inzamelresultaten,
het recyclepercentage en analyses kunnen de effecten gemonitord,
geëvalueerd en indien noodzakelijk bijgestuurd worden.

Vraag 24.
Is het college het ermee eens dat het ontbreken van duidelijke,
meetbare doelstellingen het voor de raad bemoeilijkt om haar
controlerende taak uit te oefenen?
Antwoord 24:
In het nieuwe grondstoffenplan zullen inderdaad duidelijke,
meetbare doelstellingen opgenomen moeten worden voor de
gemeenteraad om haar controlerende taak uit te voeren.

Vraag 25.
Kan het college toelichten hoe wordt omgegaan met verschillen in
inzamelmiddelen (ondergrondse containers versus minicontainers),
waarbij verschillende volumes per aanbieding gelden?
Antwoord 25:
Het college heeft nog geen keuzes gemaakt inzake inzameling. Dit
zal onderdeel zijn van het nieuwe grondstoffenplan wat aan de
gemeenteraad wordt aangeboden.

Vraag 26.
Leidt dit tot verschillende tariefstructuren, en zo ja, hoe wordt dit
richting inwoners als eerlijk en uitlegbaar beschouwd?
Antwoord 26:
Zie antwoord vraag 25.

Vraag 27.
Kan het college toelichten hoe kostenverschillen tussen
inzamelsystemen worden verwerkt in het tariefsysteem?
Antwoord 27:
Zie antwoord vraag 25.

Vraag 28.
Kan het college toelichten op welke wijze uitvoering is gegeven aan
eerdere moties met betrekking tot (fysieke) participatie met
inwoners?
Antwoord 28:

11 mei 2026 15:38
Pagina 7

Bij de participatie voor het nieuwe grondstoffenplan zijn 4 fysieke
bijeenkomsten georganiseerd. 2 bijeenkomsten voor inwoners en 2
bijeenkomsten voor ondernemers.

Vraag 29.
Waarom is in dit traject gekozen voor deze vorm van participatie en
niet voor een bredere of fysieke participatievorm?
Antwoord 29:
De participatie heeft in de meest brede vorm plaats gevonden. Alle
huishoudens en ondernemers in de gemeente hebben digitaal deel
kunnen nemen. Daarnaast zijn er 2 fysieke bijeenkomsten voor
bepaalde inwonersgroepen en 2 fysieke bijeenkomsten voor
ondernemers georganiseerd. Ook heeft men op 3 momenten de
mogelijkheid gehad om persoonlijk langs te komen of gebruik te
maken van het telefonisch spreekuur. Tot slot heeft men de
mogelijkheid gehad om ideeën, suggesties of toelichtingen via een
speciaal e-mailadres toe te sturen.

Bijlage(s) Raadsvoorstel 2025-0925 (Geanonimiseerd)
Rapport 2026-0211 (Geanonimiseerd)
Vragenlijst huishoudens 2025-1112 (Geanonimiseerd)
2023 Rekenkameronderzoek afvalinzameling EV Rapportage (1) (1)

RAPPORT
Rekenkameronderzoek Afval -
Versie bestuurlijk wederhoor
Onderzoek naar doelmatigheid en doeltreffendheid van
beleid en uitvoering afvalbeheer in Edam-Volendam
Klant: Rekenkamercommissie Edam-Volendam

Referentie: BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009
Status: S1/09
Datum: 16 januari 2023

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 i

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35
3818 EX Amersfoort
Mobility & Infrastructure
Trade register number: 56515154

+31 88 348 20 00
+31 33 463 36 52
info@rhdhv.com
royalhaskoningdhv.com
T
F
E
W

Titel document: Rekenkameronderzoek Afval -
Versie bestuurlijk wederhoor

Ondertitel: Rekenkameronderzoek Afval
Referentie: BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009
Status: 09/S1
Datum: 16 januari 2023
Projectnaam: Rekenkameronderzoek Afval
Projectnummer: BI1565-101-100
Auteur(s): Paul Mul

Opgesteld door: Paul Mul en Michiel Huijgen
Gecontroleerd door: Paul Mul
Datum: 5 oktober 2022

Classificatie
Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd.
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document,
anders dan jegens de Opdrachtgever.

Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V..
Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient
toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of
regelgeving anonimiseren niet toestaat.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 ii

Inhoud
1 Inleiding 1
1.1 Context en aanleiding onderzoek 1
1.2 Onderzoeksvragen 1
1.3 Onderzoeksmethodologie 2
2 Conclusies onderzoek 3
2.1 Conclusies Beleid en Governance 3
2.2 Conclusies Uitvoering Afvalbeheer 3
2.3 Conclusies gerealiseerde prestaties 4
3 Aanbevelingen 6
4 Bevindingen Beleid en Governance 9
4.1 Afvalbeleid van Edam-Volendam 9
4.1.1 Landelijk Afvalbeleid 9
4.1.2 Afvalbeleid in Edam-Volendam 10
4.1.3 Afvalbeleid in vergelijkbare gemeenten 11
4.1.4 Kernbevindingen afvalbeleid 13
4.2 Monitoring van de resultaten van het afvalbeleid 13
4.2.1 Huidige monitoringmethodiek en KPI’s 13
4.2.2 Kernbevindingen monitoring 14
4.3 Rol gemeenteraad bij het afvalbeheer in Edam-Volendam 14
5 Bevindingen Uitvoering Afvalbeheer 17
5.1 De interne organisatie van de gemeente Edam-Volendam 17
5.2 De gecontracteerde uitvoerende partijen 17
5.3 Relatie met HVC 18
5.4 Kernbevindingen organisatie afvalbeheer 19
6 Bevindingen gerealiseerde prestaties afvalbeheer 20
6.1 Gerealiseerde prestaties afvalbeheer: de milieuresultaten 20
6.1.1 Prestaties restafval 20
6.1.2 Prestaties afvalscheiding 22
6.1.3 Benchmark milieuprestaties 24
6.1.4 Kernbevindingen milieuresultaten 28
6.2 Serviceniveau in Edam-Volendam 30
6.2.1 Service afvalinzameling algemeen 30
6.2.2 Service breng- en haalvoorzieningen 31
6.2.3 Kernbevindingen resultaten dienstverlening 36
6.3 Financiële Prestaties 37

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 iii

6.3.1 Kosten afvalinzameling 37
6.3.2 Kosten afvalverwerking 39
6.3.3 Kosten afvalinzameling en -verwerking grof vuil 40
6.3.4 Totale directe kosten afvalbeheer 42
6.3.5 Benchmark financiële prestaties 43
6.3.6 Kernbevindingen financiële prestaties 45
6.4 Opbouw en trend afvalstoffenheffing 46
6.4.1 Opbouw afvalstoffenheffing 46
6.4.2 Dekking van de afvalstoffenheffing 48
6.4.3 Trend hoogte afvalstoffenheffing Edam-Volendam 48
6.4.4 D. Benchmark van de afvalstoffenheffing 49
6.4.5 Reinigingsrecht 49
6.4.6 Kernbevindingen afvalstoffenheffing 49

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 1

1 Inleiding

1.1 Context en aanleiding onderzoek
De inzameling van huishoudelijk afval is één van de meest zichtbare vormen van gemeentelijke
dienstverlening. Bij veranderingen van het inzamelsysteem kan een gemeente rekenen op reacties vanuit
de samenleving. Het onderwerp heeft mede daarom vaak veel politieke belangstelling. Afvalbeheer maakt
een belangrijk onderdeel uit van de transitie naar een circulaire economie, waar veel gemeenten mee bezig
zijn. Vanuit de Rijksoverheid zijn er ambitieuze doelen geformuleerd voor gescheiden inzameling en
recycling van huishoudelijk afval voor 2020 en 2025: in die jaren moet de hoeveelheid restafval worden
teruggebracht naar respectievelijk 100 kg / inwoner. Voor veel gemeenten waaronder ook Edam-Volendam
is dat een grote opgave. Daarom zijn er landelijk vele ontwikkelingen en experimenteren gemeenten volop
om het ultieme systeem te zoeken om invulling te kunnen geven aan genoemde doelstellingen

In het kader van deze ontwikkelingen heeft de Rekenkamercommissie Edam -Volendam heeft Royal
HaskoningDHV daarom gevraagd onderzoek te doen naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het
afvalbeleid van de gemeente Edam- Volendam. De uitkomsten van dit onderzoek staan als volgt
weergegeven in dit rapport:

• Hoofdstuk 1: beschrijving onderzoeksvragen en methodologie voor dit onderzoek
• Hoofdstuk 2: Belangrijkste conclusies van dit onderzoek
• Hoofdstuk 3: Aanbevelingen voor de Gemeente Edam-Volendam om het afvalbeheer te verbeteren
• Hoofdstuk 4 t/m 6: Nota van Bevindingen met daarin de detailuitkomsten van de verschillende
deelvragen van dit onderzoek. Zie ook paragraaf 1.2.

N.b.: De reactie in het kader van het bestuurlijk wederhoor is nog niet ontvangen: deze rapportage is
daarmee nog niet definitief. De bestuurlijke reactie zal onderdeel uitmaken van de definitieve rapportage.

1.2 Onderzoeksvragen
De volgende vraag staat centraal in dit Rekenkameronderzoek:

Is de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in Edam- Volendam doelmatig en doeltreffend
georganiseerd (beleid en beheer)?

Op basis van onze ervaringen en uitdagingen in het vakgebied stellen we voor uw deelvragen als volgt te
structureren en te beantwoorden in ons onderzoek:

Beleid en Governance
1. Welk beleid heeft Edam-Volendam geformuleerd t.a.v. afvalbeheer en hoe verhoudt
het beleid zich tot de landelijke doelstellingen en beleidsinspanningen van andere
gemeenten (benchmark)?
2. Welke sturingswensen / kaders heeft raad de afgelopen vijf jaar met betrekking tot
het afvalbeleid neergelegd? Hoe wordt daar invulling aan gegeven en wat heeft dat
opgeleverd?

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 2

3. Hoe is het afvalbeheer georganiseerd in Edam- Volendam? Wie voert welke taken uit? Hoe is de
sturings- en verantwoordingsrelatie vormgegeven? Heeft de harmonisatie van het afvalbeheer na de
fusie per 1-1-2016 met de gemeente Zeevang inmiddels volledig plaatsgevonden?

Uitvoering Afvalbeheer
4. Hoe is de uitvoering van het afvalbeheer vormgegeven (in samenwerking met
uitvoerende organisaties als HVC en GP-groot)? En meer specifiek: hoe is het proces
van aanbesteding/contractering gelopen met verbonden partijen?
5. Wat zijn de alternatieven voor de wijze waarop het afvalsysteem wordt vormgegeven
in Edam-Volendam (via nascheiding van PMD), zoals omgekeerd inzamelen,
gedifferentieerde tarieven en inzamelfrequentie? En hoe scoren die t.o.v. de huidige
strategie?
1.
Gerealiseerde prestaties
6. Leidt het huidige afvalbeheer (o.b.v. nascheiding van PMD) in Edam-Volendam tot
realisatie van de beleidsdoelen in relatie tot kosten, milieu en service?
7. Is het huidige afvalbeheer doelmatig (uitgedrukt in euro’s per taak of inspanning)? En
meer specifiek: zijn de tarieven voor verwerking en inzameling marktconform? Welke
taken /posten zijn dat wel of niet?
8. Is de dienstverlening voor afvalinzameling hoogwaardig en zijn bewoners daarover tevreden
(service)?
9. Hoe verhouden de afvalbeheer prestaties (kosten, milieu en service) ten aanzien van landelijke
benchmarks?
10. Hoe is de afvalstoffenheffing opgebouwd in Edam-Volendam? Hoe heeft deze opbouw zich ontwikkeld
in de afgelopen jaren? Hoe verhoudt dit zich (in hoogte en reikwijdte) tot andere gemeenten. Welke
(landelijke) ontwikkelingen spelen hierbij een rol?

In deel II van dit Rekenkameronderzoek (de nota van bevindingen) worden deze drie onderdelen in een
hoofdstuk verder uitgewerkt:
• Beleid en Governance: hoofdstuk 4
• Uitvoering Afvalbeheer: hoofdstuk 5
• Gerealiseerde Prestaties: hoofdstuk 6
1.3 Onderzoeksmethodologie
Bovenstaande vragen zijn gebruikt als uitgangspunt voor het onderzoek naar de doelmatigheid en
doeltreffendheid van het afvalbeheer in Edam-Volendam. Er zijn vier onderzoeksmethodes toegepast:

• D
ocumentenanalyse: op basis van beleidsplannen, begrotingsstukken, contractstukken en
rapporten en is een beeld geschetst van de situatie van het afvalbeheer in Edam- Volendam;
• Benchmarking: op basis van openbare benchmarks en kentallen van R HDHV zijn de prestaties
(data) van afvalbeheer in Edam-Volendam vergeleken met benchmark data;
• Interviews met betrokkenen: de bevindingen van de documentenanalyse zijn verder aangevuld met
informatie uit interviews met medewerkers van de gemeente;
• Bewonersenquête: R esultaten van een enquête die gehouden is onder bewoners van de
gemeente Edam-Volendam. Kritieke resultaten zijn opgenomen door het rapport heen. De
resultaten van alle enquêtevragen zijn bijgevoegd in Appendix A1.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 3

2 Conclusies onderzoek
In dit hoofdstuk zijn de conclusies opgesteld die uit ons onderzoek volgen. Deze conclusies zijn gebaseerd
op de uitkomsten van het onderzoek dat in hoofdstukken 4 t/m 6 is beschreven (Nota van Bevindingen) .
Nadere argumentatie voor deze conclusies treft u in deze Nota. De hoofdstukken corresponderen daarbij
met de paragrafen 1 t/m 3 in dit hoofdstuk.
2.1 Conclusies Beleid en Governance
Conclusie 1: met de ingezette strategie worden de beleidsdoelen niet gehaald
Voor Edam-Volendam vormen, zoals voor de meeste andere Nederlandse gemeenten, de landelijke VANG-
doelstellingen (100 kg restafval per inwoner, 75% afvalscheiding) het uitgangspunt van het afvalbeleidsplan
2017-2022. Hierin zet Edam-Volendam in op de strategie ‘omgekeerd inzamelen’ met nascheiden van PMD.
Dit is een strategie die minder vaak voorkomt in Nederland. Communicatie is ook een belangrijk onderdeel
van de strategie. Met de ingezette strategie (zie ook conclusie 6) worden de doel stellingen niet gehaald.
Gemeenten van vergelijkbare orde (qua inwonertal en hoogbouwhuishoudens) die wel deze doelstelling
halen hanteren andere een andere strategie met meestal tariefdifferentiatie voor restafval (bij HVC ook wel
recycletarief genoemd) en bronscheiding van PMD.

Conclusie 2: beleidsplan focust op milieudoelen
Voor het afvalbeleidsplan 2017- 2022 van Edam- Volendam zijn beleidsdoelstellingen aan de hand van
People Planet Profit opgesteld. In het beleidsplan ontbreken echter eenduidige doelen (en KPI’s) omtrent
financiën (bijvoorbeeld hoogte, stijging of kostendekkendheid afvalstoffenheffing) of op het gebied van
dienstverlening. Hierdoor is Edam- Volendam minder goed in staat om prestaties en voortgang op deze
beleidsdoelstellingen te meten en hierop nader te handelen.

Conclusie 3: omgekeerd inzamelen en de afvalstoffenheffing zijn belangrijke thema’s in de raad
Voor de raad zijn in de afgelopen jaren de hoogte van de afvalstoffenheffing, de implementatie van
omgekeerd inzamelen in voormalig gemeente Zeevang (zie conclusie 9) en de gevolgen van de verkoop
van de restafvalverwerker AEB de belangrijkste thema’s geweest. Om afvalscheiding verder te stimuleren
bleef de raad in de afgelopen jaren bij het bestaande afvalbeleidsplan.

2.2 Conclusies Uitvoering Afvalbeheer

Conclusie 4: GP Groot voert meeste inzameltaken uit
De meeste directe afvaltaken zijn uitbesteed via periodieke aanbestedingen aan externe afvalbedrijven. GP
Groot voert de meeste inzameltaken uit voor Edam-Volendam (o.b.v. tonnage en omzet). De uitvoering gaat
in de praktijk conform contractafspraken (en naar wens). Zelf voert de gemeente nog enkele direc te
afvalbeheertaken uit: de exploitatie van de twee milieustraten en het transport van ingezameld afval naar
een verwerker. In totaal zijn 12,67 fte medewerkers van de gemeente Edam- Volendam bezig met het
afvalbeheer. De meeste daarvan worden ingezet voor de uitvoering van afvaltaken (8,7 fte).

Conclusie 5: HVC (mede eigendom van de gemeente) speelt een kleine rol in het afvalbeheer
De gemeente is aandeelhouder van HVC. Dat brengt bepaalde verplichtingen met zich mee en heeft ook
financiële consequenties. Ten opzichte van andere aandeelhoudende gemeenten voert HVC een beperkt
aantal taken uit voor Edam-Volendam. Het aflopende restafvalcontract met AEB is aanleiding om de relatie
en takenpakket met HVC te heroverwegen. De gemeente heeft in het voorjaar van 2022 de intentie
uitgesproken met HVC als restafvalverwerker verder te gaan.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 4

2.3 Conclusies gerealiseerde prestaties
Conclusie 6: VANG-doelen zijn o.b.v. huidige strategie niet haalbaar
Edam-Volendam heeft circa 202 kilogram fijn en grof restafval per inwoner en staat daarmee nog ver af van
de VANG-doelstelling om maximaal 100 kg/inw restafval per inwoner te produceren. De hoeveelheid fijn
restafval is 11% hoger dan in regionale gemeenten en 66% hoger dan in Nederlandse gemeenten met
dezelfde hoogbouwklasse. Het systeem van omgekeerd inzamelen met nascheiding van PMD heeft voor
een verbetering van prestaties gezorgd sinds 2017, maar om VANG-doelstellingen te behalen is meer nodig.
Er is in Nederland geen enkele gemeente die met de ingezette strategie van Edam- Volendam de VANG -
doelstellingen haalt.

Conclusie 7: grootste potentie zit bij GFT en PMD-scheiding, papierscheiding gaat goed
Kijkend naar de gescheiden stromen valt op dat de ingezamelde hoeveelheden van GFT (86 kg
brongescheiden per inwoner) en nagescheiden PMD (ca 20 kg per inwoner) meer dan 35% lager uitvallen
dan het benchmarkgemiddelde van vergelijkbare Nederlandse gemeenten. Voor die stromen ligt er dus het
meeste potentieel om de afvalscheidingsprestaties te verbeteren: er bevindt zich bijvoorbeeld nog 64 kg per
inwoner aan GFT in het restafval. Het hoge serviceniveau dat de gemeente biedt voor de GFT -inzameling
resulteert dus niet in veel GFT scheiding.

De hoeveelheid gescheiden oud papier en karton is wel hoger in vergelijking met het benchmark
gemiddelde. Het hoge serviceniveau (zie conclusie 8) van de papierinzameling heeft daarmee een positief
effect op de hoeveelheid papier.

Daarnaast valt op dat op de twee milieustraten veel puin (circa 5x meer dan het gemiddelde in de
benchmark) en hout A/B (2x meer dan gemiddeld in de benchmark) wordt ingezameld. Een verklaring
hiervoor is dat ook (kleine / ZZP) aannemersbedrijven naast burgers ook gebruik maken van deze
voorzieningen en dat er relatief veel verbouwingen zijn bij huishoudens.

Conclusie 8: gemeente biedt een hoge service aan inwoners
Edam-Volendam kent een hoog serviceniveau:
• de frequentie die gehanteerd wordt voor de aan huis ingezamelde fracties is hoog (zoals wekelijkse
inzameling GFT en papier t.o.v. vierwekelijks in de benchmark),
• er zijn relatief veel brengvoorzieningen voor de inwoners ( zoals de hoge dichtheid van
ondergrondse restafval containers met daardoor korte loopafstanden),
• er zijn twee milieustraten voor een relatief beperkt aantal inwoners, waarvan éé n ruime
openingstijden heeft.

Het hoge serviceniveau wordt bevestigd door de enquêteresultaten, waar men zich over het algemeen
tevreden toont over de huidige afvalinzameling, de inzamelmiddelen en de milieustraten. Ruim 70% van de
burgers die aangesloten zijn op een ondergrondse container voor hun restafval in de plaatsen Edam en
Volendam zien dat bijvoorbeeld als een verbetering t.o.v. de oude situatie.

Conclusie 9: inwoners willen geen wijzigingen in het afvalsysteem
Uit de enquête komt ook naar voren dat men liever geen verdere wijzigingen in het afvalsysteem wenst.
Ruim 80% van de respondenten uit het voormalige Zeevang wil niet overstappen naar ondergrondse
restafvalcontainers. Liever blijven de huidige grijze minicontainer voor restafval (die aan huis wordt
geledigd) gebruiken. Ook hebben inwoners een sterke voorkeur voor het openhouden van beide
milieustraten, hoewel de milieustraat in Oosthuizen een stuk kleiner is en krappere openingstijden heeft.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 5

Conclusie 10: de afvalbeheerkosten zijn 45% hoger t.o.v. de benchmark
De totale kosten voor het afvalbeheer in Edam- Volendam bedragen ca € 3,8 miljoen ofwel € 244 per
huishouden. In vergelijking met de benchmark liggen de totale kosten voor het afvalbeheer 45% hoger in
Edam-Volendam (€ 244 vs. € 168 in de benchmark). In hoofdzaak zijn twee stromen verantwoordelijk voor
deze hoge kosten: restafval en grof restafval.

Het is niet dat er niet doelmatig gewerkt wordt. Het hogere kostenniveau kan vrijwel volledig verklaard
worden op basis van de gemaakte beleidskeuzes : het geboden hoge serviceniveau en de ingezette
strategie waarbij er relatief veel “duur” (grof) restafval wordt ingezameld. De inzameling en verwerking van
het afval zelf worden uitgevoerd voor marktconforme prijzen (vergelijkbaar met de benchmark).

Er zijn ook positieve zaken op vlak van kosten: de totale afvalbeheerkosten voor de inzameling en
verwerking van GFT, oud papier en karton en glas zijn juist wat lager ten opzichte van de benchmark.

Conclusie 11: de inzamel- en verwerkingskosten van restafval zijn 2x hoger t.o.v. de benchmark
Het inzamelen en verwerken van restafval kost in Edam-Volendam € 96,- per huishouden ten opzichte van
€ 48 in de benchmark. Dit komt door:
• Hoge verwerkingskosten: restafval is een dure stroom om te verwerken. Doordat de gemeente veel
restafval heeft (190 kg/inw vs. 115 kg/inw in de benchmark ), maakt de gemeente hoge kosten.
Iedere extra kg/inw restafval leidt tot € 0,24 extra kosten per huishouden.
• H oge inzamelkosten: de gemeente biedt een hoog serviceniveau aan inwoners (hoge
inzamelfrequentie). Die service heeft een prijskaartje. Daarnaast zijn ondergrondse containers
(zeker in een hoge dichtheid) een relatief duur inzamelsysteem.
• N ascheiding PMD : door nascheiding van PMD heeft de gemeente extra kosten door de verwerking
van restafval en minder opbrengsten uit de producentenverantwoordelijkheid (via Nedvang).

De overstap van een systeem met minicontainers in voormalig Zeevang naar een systeem met
ondergrondse containers zal waarschijnlijk leiden tot een nog iets hoger kostenniveau.

Conclusie 12: grof vuil kost 2,75x meer dan de benchmark
Het inzamelen en verwerken van grof vuil kost in Edam- Volendam € 75,- per huishouden ten opzichte van
€ 27 in de benchmark. Dit heeft meerdere oorzaken:
• Grote hoeveelheid grof vuil: er wordt in Edam- Volendam relatief veel grof vuil ingezameld (296
kg/inw vs. 155 kg/inw gemiddeld in Nederland). Dat leidt tot hoge verwerkingskosten.
• V eel “duur” grof restafval (44 kg/inw vs. 23 kg/inw in de benchmark) : dit k ost ca € 150 per ton.
Daardoor zijn de verwerkingskosten voor grof vuil hoog. Dit is een neveneffect van de
tweewekelijkse ophaalservice: zo wordt relatief veel duur grof restafval ingezameld.
• H oge service grof vuil: de gemeente Edam- Volendam biedt een hoge service met twee milieustraten
en een tweewekelijkse ophaalserv ice aan huis. Daar hangt een prijskaartje aan (€ 35 per
aansluiting). De geboden service zelf is “marktconform”: de hoge kosten komen door de gemaakte
keuze om een hoog serviceniveau te bieden. (zie bovenstaande punt).

Conclusie 13: de afvalstoffenheffing is relatief hoog en voor 90% dekkend
De afvalstoffenheffing is 22% hoger dan gemiddeld in Nederland, maar in lijn met regionale en West-
Nederlandse gemeenten. Edam- Volendam streeft naar een 100% dekkingsgraad van de
afvalstoffenheffing, maar behaalde in 2021 90%. De resterende 10% wordt bijgepast uit de algemene
middelen. Daarnaast is het aandeel van het aandeel van kosten voor kwijtschelding of stra atreiniging in de
afvalstoffenheffing betrekkelijk laag. Er worden verder weinig kosten toegerekend aan de
afvalstoffenheffing, zoals straatreiniging en kwijtscheldingen.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 6

3 Aanbevelingen
Op basis van het Rekenkameronderzoek zijn de volgende aanbevelingen geformuleerd:

1. Zet meer in op restafvalreductie
2. Overweeg het handhaven van het minicontainersysteem voor restafvalinzameling in de
dorpskernen
3. Houd het hoge serviceniveau op peil voor gescheiden fracties om afvalscheiding zoveel
mogelijk te stimuleren.
4. Neem kwantitatieve doelstellingen op in toekomstige beleidsvorming die rechtstreeks
betrekking hebben op milieu, service en kosten
5. Anticipeer op mogelijke gevolgen van het inbesteden van afval bij HVC

Aanbeveling 1: Zet meer in op restafvalreductie
De hoeveelheid fijn en grof restafval is ver boven het landsgemiddelde. Deze hoeveelheid draagt voor een
belangrijk deel bij aan de kosten. Met name de opbrengst van de GFT en nagescheiden PMD-fractie is laag
vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Voor een substantiële verlaging van deze hoeveelheid richting de
VANG-doelstelling van 100 kg restafval per inwoner zijn er verschillende opties.

Optie 1: Servicedifferentiatie (grof) restafval: De gemeente Edam- Volendam heeft door ‘omgekeerd
inzamelen’ al ingezet op servicedifferentiatie fijn restafval. Het serviceniveau is hierbij wel hoog: de hoge
dichtheid van containers zorg voor korte loopafstanden en is in die zin een beperkte stimulans om afval wel
te scheiden. Het idee van servicedifferentiat ie is namelijk een hoge service bieden voor het scheiden van
grondstoffen en een lage service bieden voor het aanbieden van restafval . Voor grof restafval w orden in
Edam en Volendam (80% van inwoners) wekelijkse inzamelrondes gehouden door het gehele dorp. Door
over te gaan op grofafval inzameling op afspraak, mogelijk ook tegen betaling, kunnen inwoners meer
gestimuleerd worden grof afval (gescheiden) naar de milieustraat te brengen.
Optie 2: T ariefdifferentiatie restafval : Door een tarief te hanteren voor de hoeveelheid restafval die
aangeboden wordt worden burgers gestimuleerd hun afval beter te scheiden. De best presterende
gemeenten op het gebied van de VANG-doelstellingen gebruiken deze maatregel. Een overgang naar een
dergelijk systeem vergt wel initiële investeringen voor de nodige organisatorische wijzigingen. Omdat de
meeste vormen van tariefdifferentiatie werken met een vorm van volume en frequentie, zal deze vorm
minder goed passen bij de huidige strategie (omgekeerd inzamelen met nascheiding van PMD): het PMD
dat in het restafval zit heeft een groot volume waardoor de financiële prikkel van tariefdifferentiatie niet goed
werkt. Een optie is ook om tariefdifferentiatie op basis van gewicht te doen. Die optie werkt vooral goed bij
minicontainers en minder goed bij ondergrondse containers (relatief duur en onnauwkeurig).
Optie 3: Bronscheiding PMD: PMD neemt een aanzienlijk aandeel in van het fijne afval dat in Nederlandse
huishoudens geproduceerd wordt. Uit de benchmark blijkt dat de PMD -opbrengst per huishouden via
bronscheiding hoger is dan de opbrengst die nu uit nascheiding wordt gegenereerd. Bij de overgang naar
een nieuwe restafvalverwerker kan overwogen worden over te gaan naar dit systeem, waarbij PMD
bijvoorbeeld in minicontainers bij huishoudens aangeboden kan worden.
Optie 4: Nascheider met hoog uitsorteerrendement: wanneer Edam- Volendam wil blijven inzetten op
nascheiding en dichter bij de VANG-doelen wil komen, zou de gemeente twee dingen moeten doen:
1. de na te scheiden stroom zo geschikt mogelijk maken voor nascheiding: zo schoon en droog
mogelijk maken (dus maximale scheiding van GFT en luiers) zodat deze makkelijker uit te sorteren
is (dan plakken de materialen minder aan elkaar vast);
2. k iezen voor een afvalbedrijf met een maximaal uitsorteerrendement (en passend bij de na te
scheiden afvalstroom – veel nascheiders richten zich op “vies” restafval uit de hoogbouw), zodat de
hoeveelheid restafval maximaal kan worden gereduceerd.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 7

Aanbeveling 2: Overweeg het handhaven van het minicontainersysteem voor restafvalinzameling in
de dorpskernen
Uit ons onderzoek blijkt ook dat er vanuit kosten of service-oogpunt restafvalinzameling met minicontainers
aantrekkelijker is dan inzameling met minicontainers: de inzamelkosten per huishouden zijn hoger (56 euro
vs. 29 euro per huishouden inzamelkosten voor resp. ondergrondse containers en minicontainer ). Uit de
enquête die voor dit rekenkameronderzoek uitgevoerd is blijkt dat een ruime meerderheid van de inwoners
van de voormalige gemeente Zeevang niet wil overgaan naar een ondergrondse restafvalcontainer. Op
milieugebied kan de restafvalproductie mogelijk dalen door deze systeemwijziging , maar het verlagen van
de inzamelfrequentie van de minicontainers (een goedkopere maatregel is) kan dat effect ook hebben.

Aanbeveling 3: Houd het hoge serviceniveau op peil voor gescheiden fracties om afvalscheiding
zoveel mogelijk te stimuleren.
Het serviceniveau is hoog in Edam- Volendam, dit wordt ook zo ervaren door de inwoners. Zoals
omschreven in aanbeveling 1, doet Edam-Volendam er goed aan te inventariseren waar het serviceniveau
mogelijk verlaagd kan worden voor minder restafvalinzameling (zie conclusie 1). Daar staat tegenover dat
het serviceniveau op peil zou moeten worden gehouden voor de gescheiden stromen. De hoge
inzamelfrequentie voor papier en GFT (aan huis) en de vele mogelijkheden via verenigingen en
verzamelcontainers om papier weg te gooien helpen burgers deze stromen beter te scheiden. Uit de
enquête blijkt ook de wens om de twee milieustraten in Edam- Volendam open te houden. Hoewel dit
serviceniveau bovengemiddeld is, kan het verlagen van dit serviceniveau (minder dienstverlening
milieustraten, lagere frequentie, minder inzamelpunten) juist meer restafvalproducti e in de hand werken.

Aanbeveling 4: Neem kwantitatieve doelstellingen op in toekomstige beleidsvorming die
rechtstreeks betrekking hebben op milieu, service en kosten
Het afvalbeleidsplan 2017-2022 heeft geen cijfermatige doelstellingen en monitoringswijze die rechtstreeks
betrekking hebben op milieu, service en kosten. Verbetering op deze dimensies zijn wel belangrijke
uitgangspunten voor het beleidsplan, maar de voortgang hierop kan niet tussentijds of aan het einde van
de beleidstermijn geëvalueerd worden. Het verdient daarmee de aanbeveling om in het nieuwe beleidsplan
kwantitatieve indicatoren te hanteren voor die dimensies en daar ook doelstellingen aan te koppelen die
realistisch zijn in vergelijking tot de historische prestaties en toekomstige beleidswijzigingen. Voor milieu
kan bijvoorbeeld een percentage daling van het aantal kg restafval per inwoner gebruikt worden, voor
service het aantal meldingen/klachten over afvalinzameling en voor kosten de hoogte van (bepaalde
onderdelen van) de afvalstoffenheffing.
Daarbij is het belangrijk dat het bijhouden en administreren van de juiste gegevens van groot belang is.
Onderzoek mogelijk met een derde partij hoe de gegevens op een efficiënte en juiste wijze gemonitord
kunnen worden zodat ambtenaren genoeg tijd over houden om die gegevens te kunnen interpreteren of te
communiceren naar de Raad of het college teneinde het beleid aan te sturen.

Aanbeveling 5: Anticipeer op mogelijke gevolgen van het inbesteden van afval bij HVC
De gemeente Edam- Volendam heeft de intentie uitgesproken om met HVC samen te werken voor
toekomstige afvalverwerking. Dit kan gevolgen hebben voor de wijze van afvalinzameling (bijvoorbeeld
bronscheiding/ nascheiding van PMD) of de organisatie en takenpakketten van de afvalbeheerdiensten door
de gemeente. Het is goed de gevolgen van inbesteding op het afvalbeheer van Edam-Volendam met HVC
te bespreken en het nieuwe afvalbeleidsplan daarop af te stemmen.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 8

DEEL II:

NOTA VAN
BEVINDINGEN

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 9

4 Bevindingen Beleid en Governance

Gemeenten werken idealiter (bewust en onbewust) aan de hand
van de stappen van de beleidscyclus (zie de figuur hiernaast).
De figuur geeft de dynamiek weer van beleidsvorming,
uitvoering, evaluatie en bijsturing in een cirkel die telkens
opnieuw doorlopen wordt.

In dit hoofdstuk staan de bevindingen over het onderwerp
Beleid en Governance inzake het afvalbeheer in Edam-
Volendam. Nader uitgewerkt zijn:
1. Afvalbeleid van Edam-Volendam
2. Monitoring van de resultaten van het afvalbeleid
3. Rol gemeenteraad bij afvalbeheer in Edam-Volendam

4.1 Afvalbeleid van Edam -Volendam
In deze paragraaf over afvalbeleid gaan we in op:
1. Landelijk Afvalbeleid
2. Afvalbeleid in Edam-Volendam
3. Afvalbeleid in vergelijkbare gemeenten en bewezen strategieën
4. Kernbevindingen Afvalbeleid

4.1.1 Landelijk Afvalbeleid
De landelijke doelstellingen voor huishoudelijk afval zijn in 2014 vastgelegd in het VANG-programma (Van
Afval Naar Grondstof). Dit programma is onderdeel geworden van het Rijksbrede programma circulaire
economie en valt onder de Transitieagenda consumptiegoederen. De belangrijkste streefwaarden ten
aanzien van huishoudelijk afval zijn:
• Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2020;
• Minimaal 75% afvalscheiding in 2020;
• Maximaal 30 kg restafval per inwoner per jaar in 2025.

De landelijke doelen waren de afgelopen jaren vooral gericht op “kwantiteit”: verminderen van het aantal kg
restafval per inwoner. Vanwege het teruglopen van de kwaliteit van afval stromen (vervuiling met restafval)
is er tegenwoordig meer aandacht voor de “kwaliteit” van afvalstromen. Dit blijkt uit de herijking van het
uitvoeringsprogramma VANG dat in maart 2022 uitgekomen is. Die richt zich in de periode 2021-2025 op
het beter scheiden van afval en het verbeteren van de kwaliteit van de gescheiden stromen. De
kwantitatieve eis is anders geformuleerd: 55% recycling van huishoudelijk afval in 2025, en daarna 60% in
2030. In de begeleidende kamerbrief geeft de Staatssecretaris daarbij aan dat de ambitie van 100 kg
restafval per inwoner nog steeds wordt nagestreefd “maar op zodanige wijze dat dit niet ten koste gaat van
de kwaliteit.”
1 Om deze reden, en ook omdat het beleid van Edam- Volendam geschreven is in het kader
van het vorige uitvoeringsprogramma zullen de VANG-doelstellingen uit het vorige uitvoeringsprogramma
gehanteerd worden.

1 Kamerbrief over Uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof - Huishoudelijk Afval 2021-2025. Beschikbaar op: Kamerbrief over
Uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof - Huishoudelijk Afval 2021-2025 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
Stap 1
Beleids-
vorming
Stap 2
Besluit-
vorming
Stap 3
Beleids-
uitvoering
Stap 4
Beleids-
evaluatie

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 10

4.1.2 Afvalbeleid in Edam-Volendam
Voor het afvalbeleid in Edam-Volendam zijn de volgende beleidsdocumenten relevant:
• Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022, inclusief voortgangsrapportage Beleidsplan afvalbeheer 2017-
2022 en actieplan afval Edam-Volendam 2018-2021
• Presentatie en notitie herijking afvalbeleid (2021)
• Voortgangsrapport duurzaamheidsagenda Edam-Volendam

Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022
In het beleidsplan afvalbeheer staat de landelijke doelstelling van 100 kg/inw restafval centraal. Het andere
speerpunt is het harmoniseren van de afvalinzameling tussen de twee voormalige gemeenten Edam -
Volendam en Zeevang die sinds 2016 samen de gemeente Edam-Volendam vormen.

Centraal in de uitvoer van dit beleid is het wijzigen van het inzamelingssysteem voor restafval: van
hoofdzakelijk zakkeninzameling naar ondergrondse restafvalcontainers ( ORAC’s). Er wordt beoogd dat
door de extra moeite die het burgers kost om restafval aan te bieden ze meer gestimuleerd worden tot
scheiden van GFT, papier en andere stromen. Dit systeem van ‘restafval op afstand’ wordt ook wel
omgekeerd inzamelen genoemd. De combina tie van deze inzamelsystematiek met het nascheiden van
Plastic, Metaal en Drankkarton (PMD) bij de afvalverwerker (Afval Energie Bedrijf, AEB) wordt verwacht een
trendbreuk te realiseren om van 267 kg restafval naar 100 kg per inwoner te komen.

Andere ambities zijn het verbeteren van de bronscheiding van de GFT -fractie door betere voorlichting en
communicatie en ook het verbeteren van bronscheiding voor oud papier en karton, glas en textiel. Voor
textiel is tevens het plan geweest om meer inzamelmiddelen beschikbaar te stellen binnen de gemeente.

Voortgangsrapport Duurzaamheidsagenda Edam-Volendam (2018)
Circulaire economie is volgens de gemeenteraad van Edam-Volendam een van de drie belangrijkste pijlers
voor duurzaamheid. Het afvalbeleid (en de beschreven doelstellingen) die hiervoor beschreven zijn vormen
de basis van deze aanpak. Dit beleid wordt gezien als de sta p richting een afvalloze gemeente, waarbij al
het afval dat in de gemeente vrijkomt weer als grondstof gebruikt wordt. Aanvullend op de maatregelen uit
het beleidsplan worden het voorkomen van zwerfafval, het stimuleren van afvalscheiding bij bedrijven (in
samenwerking met ODIJmond) en het inventariseren van een marktplaats voor grondstoffen voor bedrijven
(in samenwerking met MRA Noord) genoemd.

Notitie en presentatie herijking afvalbeleid (2021)
In dit document wordt een update gegeven van het huidige beleidsplan waarin specifiek wordt ingegaan op
vragen die ontstaan zijn uit de gemeenteraad en ook een update wordt gegeven van de uitvoer van het
beleid. Het doorvoeren van plaatsen van ORAC ’s loopt volgens schema, maar er worden vragen gesteld
over de plaatsing ervan in de buitengebieden, met name in het gebied van de voormalige gemeente
Zeevang waar het afval nog met grijze (240- liter) rolcontainers ingezameld wordt. In het document wordt
gepleit voor het volgen van het bestaande beleid voor het invoeren van ORAC ’s in die gebieden zodat er
uniformiteit ontstaat en er ook daar minder restafval wordt aangeboden. Overige punten uit de herijking:
• Er wordt een afname in restafval geconstateerd, echter zijn de VANG-doelstellingen nog steeds ver
uit zicht;
• Ervaringen met ondergrondse containers zijn positief (schoner straatbeeld);
• ORACs zijn uitgerus t met volmeldsysteem, waardoor inzameling met voertuigen wordt
geoptimaliseerd;
• Voorlichtingsacties en communicatie- uitingen zijn op touw voor het stimuleren van afvalscheiding
door burgers.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 11

Hoewel de VANG -doelstellingen een speerpunt vormen in het afvalb eleid, valt op dat er geen concrete
acties zijn opgenomen om deze te behalen. De aandacht is vooral gevestigd op (de uitvoer van de) plaatsing
van ondergrondse restafvalcontainers, dat gezien wordt als belangrijke sturing van vermindering van de
hoeveelheid restafval. Echter blijkt niet duidelijk of en hoe het volledig doorvoeren van omgekeerd
inzamelen leidt tot het behalen van 100 kg restafval.
4.1.3 Afvalbeleid in vergelijkbare gemeenten
In dit rapport worden de prestaties van Edam-Volendam steeds vergeleken een groep gemeenten in de
regio. Tevens worden er vergelijkingen gemaakt met gemeenten met dezelfde hoogbouwklasse die niet
regionaal zijn, maar waar op landelijk niveau een benchmark beschikbaar is.

Belangrijk: bij het vergelijken van gemeenten op het gebied van afvalinzameling wordt vaak onderscheid
gemaakt in hoogbouwklassen. Hiermee kunnen gemeenten onderling qua prestaties maar ook qua uitvoer
van bepaalde inzamelstrategieën beter vergeleken worden. In deze rapportage worden de
hoogbouwklassen aangehouden zoals gebruikelijk bij de benchmark huishoudelijk afval (zie onderstaande
tabel). Edam- Volendam kent de laagste hoogbouwklasse (D), vergelijkbaar met vele omliggende
gemeenten.

Hoogbouwklasse Percentage huishoudens dat hoogbouw is
A >49% hoogbouw
B 30-49% hoogbouw
C 20 – 29% hoogbouw
D <20% hoogbouw
Tabel 4-1 Percentage hoogbouw per hoogbouwklasse zoals vastgesteld in de benchmark huishoudelijk afval

In de tabel (zie volgende pagina) staan de beleidsdoelen en andere belangrijke kenmerken met betrekking
tot het afvalbeheer van enkele gemeenten in de regio. De regionale gemeenten onder schrijven net als
Edam-Volendam de land elijke VANG -doelen. Hoe de gemeenten presteren m.b.t. restafval en
afvalscheiding staat in paragraaf 6.1.

Vergelijking tariefstructuur
Gemeenten kunnen ook sturen op basis van de tariefstructuur van de afvalstoffenheffing. Voor de tarieven
zijn over het algemeen twee opties:
• Vaste afvalstoffenheffing per huishouden, al dan niet op basis van huishoudgrootte (personen);
• Tariefdifferentiatie (diftar): het gratis kunnen aanbieden van (de meeste) grondstofstromen en
moeten betalen voor het aanbieden van restafval (en eventueel enkele andere stromen) . Er zijn
verschillende mogelijkheden voor een betaalsysteem voor restafval.

Uit de tabel blijkt dat Edam -Volendam met de afvalstoffenheffing op basis van aantal personen per
huishouden niet afwijkt van wat gemeenten in de regio doen. Dit is in lijn met het landelijke beeld. Hoewel
circa 50% van de Nederlandse gemeenten tariefdifferentiatie ingevoerd heeft , betreft dit met name
gemeenten uit de provincies buiten de randstad. Het aantal Nederlandse gemeenten met tariefdifferentiatie
is wel groeiende. Sinds 2022 maken ook regionale (HVC) gemeenten Hollands Kroon en Medemblik gebruik
van een recycletarief. Ook is het zo dat de gemeenten met de beste milieuprestaties (laagste
restafvalhoeveelheid en hoogste percentage afvalscheiding) een diftarsysteem hanteren in plaats van de
vaste afvalstoffenheffing.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 12

Gemeente 2 In-
woners
Hoogbouw-
klasse Uitvoering Doelstellingen
beleid Tarief-systeem Inzamelstrategie Overige informatie
Edam-
Volendam 36.000 D GP-Groot Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
Omgekeerd inzamelen
en nascheiding

Waterland 17.000 D Remondis Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
Frequentieverlaging
restafval en scheiding

Onderzoek naar draagvlak recycletarief
(resultaten niet bekend)
Beemster 10.000 D Gemeentelijke
dienst Purmerend
Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
Bronscheiding PMD en
intensivering
communicatie
Beleid vanaf 2022 afgestemd met
Purmerend,

Onderzoek naar draagvlak recycletarief
(resultaten niet bekend)
Koggenland 23.000 D HVC Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
Frequentieverlaging
restafval en
bronscheiding PMD

Medemblik 45.000 D HVC Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
– sinds 2022 diftar
Minicontainer inzameling
restafval
Bronscheiding PMD

Hollands
Kroon 48.000 D HVC Conform landelijke
VANG-doelstellingen
Vaste afvalstoffenheffing o.b.v.
aantal personen in huishouden
– sinds 2022 diftar
Laagfrequente
inzameling van restafval
en bronscheiding PMD

Purmerend 81.000 B Gemeentelijke
dienst Purmerend
Conform landelijke
VANG-doelstellingen Vaste afvalstoffenheffing Nascheiding PMD in
hoogbouw.

Tabel 4-2 Algemene gegevens m.b.t. afvalinzameling van gemeenten in de regio van Edam-Volendam (bron: CBS Statline en rapport afvalstoffenheffing 2020 van Rijkswaterstaat

2 Bron gegevens per gemeente: CBS Statline en rapport Afvalstoffenheffing 2020 van Rijkswaterstaat

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 13

Vergelijking Inzamelstrategieën
Een veel geziene inzamelstrategie is servicedifferentiatie, oftewel de service op grondstofstromen (meestal
GFT, PMD en papier) verhogen en de service op restafval verlagen. De gemeente Edam- Volendam heeft
met haar ‘omgekeerd inzamelen’ -beleid een vorm van servicedifferentiatie toegepast: de service op
restafval is verlaagd omdat burgers afval verder weg moeten brengen naar een ondergrondse container .
Een andere wijze van servicedifferentiatie op restafval is verlaging van de inzamelfrequentie van huis-aan-
huis inzameling, wat toegepast kan worden bij laagbouwaansluitingen.

In sommige gemeenten wordt extra ingezet op gescheiden inzameling van plastic, blik en drinkverpakkingen
(PMD) en wordt er ingezet op een lagere frequentie van restafvalinzameling, om afvalscheiding te
stimuleren. Er valt op dat in geen van de gemeenten gebruik gemaakt wordt van toepassing ondergronds
inzamelen in laagbouwgebied, zoals in Edam- Volendam wel gedaan wordt. Vanaf 1 januari 2022 maken
Medemblik en Hollands Kroon gebruik van een recycletarief, resultaten hiervan zijn nog niet bekend.

4.1.4 Kernbevindingen afvalbeleid

• Voor Edam-Volendam vormen, zoals voor de meeste de andere Nederlandse gemeenten, de VANG-
doelstellingen die uitgaan van 100 kg restafval per inwoner naar 30 kg per inwoner in 2025 de basis
voor het afvalbeleid.
• Edam-Volendam heeft ingezet op ‘omgekeerd inzamelen’, nascheiden van PMD en intensiever
communiceren over afvalscheiding voor het verlagen van de hoeveelheid restafval en het verbeteren
van de opbrengsten voor gescheiden stromen.
• Omliggende gemeenten zetten in op frequentieverlaging restafvalinzameling (van minicontainers) in
combinatie met bronscheiding van PMD of hebben een minder uitgesproken strategie gehanteerd.
• Gemeenten van vergelijkbare orde halen de beste milieuresultaten als ze een diftarsysteem (bij HVC
ook wel recycletarief genoemd) hanteren in plaats van een vaste afvalstoffenheffing.

4.2 Monitoring van de resultaten van het afvalbeleid
I
4.2.1 Huidige monitoringmethodiek en KPI’s
In het beleidsplan 2017- 2022 zijn de volgende beleidsindicatoren vastgesteld aan de hand van People
Planet Profit (3Ps):

People
• Harmonisatie inzamelsystemen beide gemeenten (niet kwantitatief)
Planet:
• Hoeveelheid restafval (kg/inw)
• Samenstelling restafval
• Scheidingspercentage van recyclebaar afval

Profit
• Afvalstoffenheffing (EUR/huishouden)

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 14

Bij het formuleren van afvalbeleid wordt ook gerefereerd aan de afvaldriehoek (milieu, service, kosten) die
vergelijkbaar is met het 3P -model (respectievelijk planet, people, profit). Dit model wordt ook door vele
andere gemeenten erkend en gebruikt voor het evalueren van verschillende alternatieven. Opvallend aan
het beleidsplan van Edam -Volendam is dat het service- element van het afvalbeleid grotendeels lijkt te
ontbreken gezien het people- element slechts de harmonisatie tussen 2 gemeenten bevat. In de
voortgangsrapportage wordt wel gerapporteerd over wat de burgers vinden van nieuwe inzamelmiddelen,
echter blijkt dat deze bevindingen niet systematisch gemonitord worden.

Daarnaast valt op dat er naast de VANG-doelstellingen geen concrete streefwaarden zijn opgenomen in het
beleid van 2017-2022 voor de People en de Profit-doelstellingen. Voor het People-element zou dit mogelijk
het aantal gerealiseerde restafvalcontainers kunnen zijn, of de dekking van het grondgebied van de
gemeente door deze nieuwe containers. Voor de afvalstoffenheffing vernamen we dat zowel
kostendekkendheid belangrijk is, maar dat de kosten voor de burgers niet teveel mogen toenemen als
gevolg van de verhoging van de afvalstoffenheffing, beide principes kunnen uiteraard haaks op elkaar staan.
Deze doelen of principes staan echter niet vermeld in het beleidsplan, noch wordt er ingegaan op de
prestatie ervan in de voortgangsrapportage. Het verdient dan ook de aanbeveling om een doelstelling
hiervoor op te nemen zodat het beleid consequent kan worden uitgevoerd.

In het kader van de scope van onderzoek zijn de prestaties op KPI’s in hoofdstuk 6 inzichtelijk gemaakt. De
trends per KPI worden in genoemde paragrafen uitgebreid beschouwd.

• Hoeveelheid restafval (zie paragraaf 5.3)
• Scheidingspercentage en -doelstelling (zie paragraaf 5.3)
• Afvalstoffenheffing (zie hoofdstuk 6)

4.2.2 Kernbevindingen monitoring

• Voor het verbeteren van het milieuresultaat wordt gekeken naar hoeveelheid restafval,
scheidingspercentage en samenstelling restafval. Het harmoniseren van inzamelsystemen over de
gehele gemeente is instrumenteel voor het verder doorvoeren van omgekeerd inzamelen en daarmee
verbeteren van het milieuresultaat.
• Er is geen eenduidig financieel doel geformuleerd, waardoor de belangen van de kostendekkendheid
van de afvalstoffenheffing en het (verhoogde) bedrag dat door de burgers haaks op elkaar kunnen staan
• Hoewel dienstverlening van belang lijkt te zijn volgens de voortgangsrapportage is het geen onderdeel
van de monitoringsmethodiek en is er ook beperkt zicht op.

4.3 Rol gemeenteraad bij het afvalbeheer in Edam-Volendam
Over de voortgang van het beleid wordt de Raad middels voortgangsrapportages ingelicht. Daarnaast wordt
de begroting (en verantwoording) van de afvalstoffenheffing jaarlijks aan de Raad gestuurd.

Onderwerpen met betrekking tot afval waarover de raad zich heeft uitgesproken
Er valt op dat de raad zich met name uitspreekt tegen te forse verhoging van de afvalstoffenheffing. In
principe is het doel dat de afvalbeheerkosten volledig gedekt zijn door de afvalstoffenheffing (en
reinigingsrechtbijdrage) die jaarlijks afgedragen wordt. In 2020 was deze nog voor 76 % gedekt. Als
uitgegaan wordt van gelijkblijvende kosten dient de afvalstoffenheffing dus behoorlijk te stijgen .

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 15

Een ander belangrijk item is de breedte van de implementatie van ondergrondse restafvalcontainers . De
raad is van mening dat volgens het Beleidsplan Afvalbeheer er ook in de voormalige gemeente Zeevang
ondergrondse containers geplaatst worden, behalve in gebieden waar ze door de lage bebouwingsdichtheid
niet efficiënt zijn. De lage bebouwingsdichtheid is gedefinieerd als minder dan 40 huizen in een straal van
250 meter. Burger moeten daarbij mee kunnen beslissen over de locatie van de container , omdat de
loopafstanden tot deze containers in dergelijke gebieden lang kunnen zijn. Uit de bewonersenquête blijkt
dat de grote meerderheid van de inwoners van het voormalige Zeevang niet willen overstappen naar een
ondergrondse container. Ruim 80% (n=545) is het oneens met de overgang naar een ondergrondse
container voor restafval. In het commentaar dat respondenten konden bijvoegen maken burgers zich zorgen
over de extra afstanden die ze moeten lopen of de rommel die op of naast de containers komen te staan.

Figuur 4-1 – Resultaat enquête t.b.v. van rekenkameronderzoek: stelling onder respondenten in voormalig gemeentegebied Zeevang
over overstap naar een systeem met ondergrondse containers vanuit het systeem met minicontainers

Andere onderwerpen betreffen:
• Raadsvragen 2021 inzake privatisering AEB
• Motie d.d. 4 november 2021 (INGETROKKEN): onderzoek naar gedifferentieerde afvaltarieven en
beperking verhoging afvalstoffenheffing tot 5% voor het behalen van scheidingsdoelstellingen
(Zeevangs Belang) – Motie ingetrokken
• Motie d.d. 4 november 2021 (INGETROKKEN): beperken van verhoging afvalstoffenheffing tot 3%
(i.p.v. 7%) om de kosten voor de burgers te beperken (VVD) – Motie ing
• Motie d.d. 5 november 2020 (UITGEVOERD): prijsvraag voor ideeën voor betere scheiding en
minder afval (motie Groenlinks)
• Motie d.d. 5 november 2020 (IN UITVOERING) : Effectievere bewustwordings - en
informatiecampagne te verhogen teneinde kostendekkendheid van afvalstoffenheffing
• Motie d.d. 5 november 2020 (VERWORPEN): Inzicht brengen in hoeveelheid afval per burger en
een voorstel te schrijven maken zodat de vervuiler betaalt
• Motie d.d. 28 mei 2020 (INGETROKKEN): motie beleidsplan afvalbeheer voor definitie van
buitengebied en in dat gebied geen ondergrondse containers te plaatsen. Buitengebied is wel nader
gedefinieerd in de herijking.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 16

• Motie d.d. 7 november 2019 (Groenlinks) (VERWORPEN): Nieuwe inzamelmethodiek die burgers
stimuleert afval goed gescheiden aan te bieden.
• Motie d.d. 7 november 2019 (VVD) (AANGENOMEN): beperking van verhoging afvalstoffenheffing
gezien onzekerheden in de markt en vermoedelijk hoge hoeveelheden bedrijfsafval.
• Motie d.d. 14 december 2017 (Groenlinks) (UITGEVOERD): Intensiveren informatiecampagne over
afvalscheiding
• Raadsvragen 2017 t.a.v. financiële dekking vergoedingenverordeningen inzamelen oud papier
(UITGEVOERD)

Kernbevindingen rol gemeenteraad

• De raad wordt regelmatig middels de programma begroting en voortgangsrapportages geïnformeerd
over de uitvoer van het beleid en de prestaties
• De hoogte van de afvalstoffenhefffing is een van de belangrijkste thema’s: de raad beseft het lage
dekkingspercentage van de afvalstoffenheffing, maar een meerderheid wil de afvalstoffenheffing niet
teveel laten toenemen.
• De reikwijdte van de dekking van de ondergrondse restafvalcontainers is een ander belangrijk thema:
De raad wil dat burgers in voormalig Zeevang- gebied middels participatie kunnen meebeslissen over
de meest optimale plaatsing van ondergrondse containers
• Afvalscheiding kan volgens de raad het beste gestimuleerd worden door betere informatiecampagnes
in c ombinatie met het bestaande beleid van omgekeerd inzamelen. Een minderheid in de raad wil
andere inzamelstrategieën onderzoeken ten behoeve van betere afvalscheidingsprestaties en mogelijk
lagere kosten.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 17

5 Bevindingen Uitvoering Afvalbeheer
In dit hoofdstuk over de organisatie van het afvalbeheer gaan we nader in op:
1. De interne organisatie van Edam-Volendam
2. De gecontracteerde uitvoerende partijen
3. Relatie met HVC
4. Kernbevindingen organisatie afvalbeheer

5.1 De interne organisatie van de gemeente Edam-Volendam

Belangrijke functies met betrekking tot huishoudelijk afvalbeheer van medewerkers werkzaam binnen de
gemeente Edam-Volendam zijn weergegeven in tabel 5-1.

Beleid en coördinatie Uitvoering afvaltaken Uitvoering overig
Beleidsmedewerker 0,5 Milieustraten 6,2 Communicatie 0,2
Contractbeheerder 0,86 Transport 2 KCC 0,5
Coördinator 0,33 Onderhoud en toezicht 0,5 Handhaving 0,89
Administratief 0,44 Belastinginning 0,25
TOTAAL 2,13 TOTAAL 8,7 TOTAAL 1,84
Tabel 5-1 – Belangrijkste functies m.b.t. beheer huishoudelijk afvalinzameling

In totaal zijn 12,67 fte medewerkers van de gemeente Edam- Volendam bezig met het afvalbeheer. De
meeste daarvan worden ingezet voor de uitvoering van afvaltaken (8,7 fte). De medewerkers actief in beleid
en coördinatie en uitvoering van directe afvaltaken worden 100% toegerekend aan het product afval. De
functies onder “ uitvoering overig vallen onder de overhead of uitvoerende afdeling (handhaving wordt
toegerekend aan de afdeling veiligheid).

5.2 De gecontracteerde uitvoerende partijen
De onderstaande tabel laat de externe partijen zien die de fijne afvalstromen inzamelen en verwerken.

Stroom Inzameling Verwerking
Restafval GP Groot AEB
GFT GP Groot HVC
Oud papier en karton GP Groot en verenigingen Kras
Glas Renewi Renewi
Textiel Reshare en verenigingen Reshare
Luiers PreZero Niet bekend*
overig GP Groot Divers
*Door capaciteitsgebrek deze stroom momenteel verbrand.
Tabel 5-2 Uitvoerende partijen voor fijne afvalinzameling in Edam-Volendam

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 18

De inzameling en verwerking van afval wordt periodiek door de gemeente aanbesteed. Uitzondering daarop
vormt de verwerking van GFT: als aandeelhouder van HVC kan de gemeente deze stroom inbesteden. De
verwerking van afval wordt meestal gedaan door een ander bedrijf dan de inzamelaar.

GP Groot is in omzet en tonnage gemeten verrew eg de grootste externe partij in Edam- Volendam met
betrekking tot de uitvoering van afvaltaken. GP Groot zamelt het afval in, maar verwerkt het niet. GP Groot
is sinds 2017 de partij die voor de gemeente Edam-Volendam onder andere de inzameling van huishoudelijk
afval verzorgt. GP Groot is geselecteerd uit een openbare aanbesteding die uitgevoerd is in 2017. Afspraken
met GP Groot zijn vastgelegd in een contract dat in 2017 is ingegaan en doorloopt tot april 2023. De scope
van de werkzaamheden betreft restafval, GFT, Oud papier en karton, Grof huishoudelijk afval, HDO en
Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA). Over het algemeen voert GP Groot de
werkzaamheden naar wens uit.

Bij de aan huis inzameling van oud papier en karton zijn in een deel van de gemeente ook verenigingen
betrokken. Een deel van het textiel wordt eveneens door verenigingen aan huis ingezameld (via zakken).

Op dit moment wordt het restafval nog verwerkt door de AEB. Vanwege de verkoop van de AEB door de
gemeente Amsterdam aan afvalverwerker AVR en het aflopende contract moet de gemeente op zoek naar
een nieuwe verwerker van restafval via een aanbesteding of inbesteding (bijv. via HVC). De raad heeft bij
op 28 april 2022 de intentie uitgesproken per 1 januari met HVC als restafvalverwerker verder te gaan.

Grof afval
Grof afval kan worden ingezameld via de twee milieustraten in Volendam en Oosthuizen of via de
tweewekelijkse aan huis route voor grof vuil. De milieustraten worden beheerd door de gemeente zelf. In
de dorpen Edam en Volendam wordt het grof vuil twee wekelijks opgehaald door GP Groot, in Zeevang kan
op afspraak grof afval worden opgehaald. Het inzamelbeleid wordt in de toekomst voor beide gebieden nog
geharmoniseerd. De meeste grof vuil stromen worden nader vermarkt of verwerkt door Renewi.

5.3 Relatie met HVC
In 2016 fuseerde de gemeente Zeevang met Edam-Volendam. De gemeente Zeevang was aandeelhouder
van HVC. Daarmee is de nieuwe fusiegemeente ook aandeelhouder geworden van HVC. Dat biedt
mogelijkheden, maar brengt ook verplichtingen met zich mee. Deze verpli chtingen zijn vastgelegd in de
Ballotage Overeenkomst. Toetredende partijen nemen deze verplichtingen over. G emeenten hebben
bijvoorbeeld de verplichting om al het brandbare afval en het GFT ter verwerking aan HVC aan te bieden.
Vanwege het lopende contrac t bij de AEB vormt de gemeente Edam- Volendam nu een uitzondering ten
aanzien van de verwerking van restafval.

De Ballotage Overeenkomst werkt als een aandeelhoudersovereenkomst waarin staat hoe aandeelhouders
zich zullen gedragen. Naast genoemde verplichtingen bevat de Ballotage Overeenkomst ook belangrijke
afspraken over de financiële positie en garantstellingen van aandeelhoudende gemeenten.

Naast de middels de Ballotage Overeenkomst verplichte verwerking van restafval en GFT kan HVC ook
aanvullende taken voor gemeenten uitvoeren. Er zijn diverse aandeelhouders die (vrijwel) alle afvaltaken
hebben inbesteed bij HVC (zoals Hollands Kroon, Medemblik en Koggenland) . Heroverweging van de
uitgevoerde taken is voor de gemeente op dit moment actueel vanwege de noodzaak een nieuwe verwerker
voor restafval te contracteren.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 19

5.4 Kernbevindingen organisatie afvalbeheer

• In totaal zijn 12,67 fte medewerkers van de gemeente Edam- Volendam bezig met het afvalbeheer. De
meeste daarvan worden ingezet voor de uitvoering van afvaltaken (8,7 fte).
• De meeste directe afvaltaken zijn uitbesteed via periodieke aanbestedingen aan externe afvalbedrijven.
GP Groot voert de meeste taken uit voor Edam-Volendam (o.b.v. tonnage en omzet). De uitvoering gaat
in de praktijk conform contractafspraken (en naar wens).
• Z elf voert de gemeente nog enkele directe afvalbeheertaken uit: de exploitatie van de twee milieustraten
en het transport van ingezameld afval naar een verwerker.
• De gemeente is aandeelhouder van HVC. Dat brengt bepaalde v erplichtingen met zich mee en heeft
ook financiële consequenties. Ten opzichte van andere aandeelhoudende gemeenten voert HVC een
beperkt aantal taken uit voor Edam- Volendam. Het aflopende restafvalcontract met AEB is aanleiding
om de relatie en takenpakket met HV C te heroverwegen. De gemeente heeft dan ook de intentie
uitgesproken met HVC als restafvalverwerker verder te gaan.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 20

6 Bevindingen gerealiseerde prestaties afvalbeheer
In deze paragraaf gaan we in op de gerealiseerde prestaties omtrent afvalbeheer in Edam-Volendam
1. Milieuprestaties
2. Serviceprestaties
3. Kosten prestaties
4. De afvalstoffenheffing

6.1 Gerealiseerde prestaties afvalbeheer: de milieuresultaten
In deze paragraaf over de gerealiseerde milieuresultaten in Edam-Volendam gaan we nader in op:
1. Prestaties restafval;
2. Prestaties afvalscheiding;
3. Benchmark milieuprestaties;
4. Kernbevindingen milieuresultaten.

6.1.1 Prestaties restafval
De hoeveelheid restafval bestaat uit fijn restafval, grof restafval en verbouwingsrestafval. We gaan in op:
• De totale hoeveelheid restafval
• Prestaties fijn restafval
• Prestaties grof restafval

Noot vooraf: De coronapandemie en de daaruitvolgende lockdowns hebben behoorlijke impact gehad op
de hoeveelheden afval die redelijkerwijs niet door het afvalbeleid voorzien kon worden. We zullen daarom
hoofdzakelijk de afvalvolumes van 2019 (het laatste jaar voor de pandemie) evalueren.

De totale hoeveelheid restafval
In figuur 6 .1 is de hoeveelheid restafval voor Edam -Volendam en het gemiddelde in Nederland
weergegeven voor de periode tussen 2001 en 2020
3. De figuur toont dat de hoeveelheid restafval tot
pakweg 2017 min of meer gelijk is gebleven, terwijl het gemiddelde in heel Nederland daalde. Vanaf 2017,
ten tijde van de invoer van het beleid met omgekeerd inzamelen en nascheiding, is de hoeveelheid restafval
gedaald. In 2019 is de totale hoeveelheid restafval volgens de CBS- cijfers met ruim 20% gedaald ten
opzichte van 2017. In 2020 nam de hoeveelheid restafval weer toe. Dit volgt een landsbrede trend: door de
coronapandemie is er meer huishoudelijk afval geproduceerd: mensen waren meer thuis door de lockdowns
en ruimden daarbovenop hun huizen op wat ook tot een verhoging van het grof restafval leidde. Het gaat
voorbij de scope van dit onderzoek om causale oorzaken voor deze ontwikkeling te duiden.

3 Bron: CBS Statline

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 21

Figuur 6-1 ontwikkeling van restafvalhoeveelheid (zowel fijn en grof) sinds 2001 in Edam-Volendam en Nederland

De landelijke doelstelling is maximaal 100 kg/inw restafval in 2020. Deze doelstelling wordt zowel landelijk
als in Edam-Volendam bij lange na niet gehaald. Ongeveer 15% van de gemeenten in Nederland haalde
deze doelstelling wel.

Prestaties fijn restafval
Het fijne restafval is het ongescheiden afval dat in ondergrondse containers of in minicontainers aan huis
wordt ingezameld. De hoeveelheid fijn restafval is in Edam -Volendam in 201 9 184 kg/inw. Sinds de
invoering van het beleid in 2017 is dit een vermindering van 27%. Uit de jaarrapportage van 2020 blijkt dat
deze hoeveelheid met 15% is gestegen in 2020; in heel Nederland is deze toename 5%.

Via een sorteeranalyse kan de samenstelling van het restafval worden bepaald. Onderstaand zijn de
grootste nog aanwezige stromen in het restafval in Edam-Volendam weergegeven. Deze hoeveelheden zijn
bepaald door het gemiddelde te nemen van de percentages afvalhoeveelheden in de gemeentebrede
sorteeranalyses van 2018 en 2020.

1. 37% is GFT (65 kg/inw)
2. 17% is PMD (30 kg/inw)
3. 14% overig herbruikbaar (24 kg/inw)
4. 9% is recyclebaar papier (15 kg/inw)
5. 4% is glas (7 kg/inw)
6. 4% is textiel (7 kg/inw)

Dit geeft aan waar nog potentieel zit voor aanvullende bronscheiding en voor welke stromen het zinvol kan
zijn om aanvullende maatregelen te nemen. Bij de meeste gemeenten in Nederland zit vaak het meeste
potentieel bij GFT (30 tot 35%)
4. Voor Edam- Volendam zit met 37 % daarmee aan de hoge kant. Dit is
opvallend omdat Edam-Volendam wel een dekkend inzamelsysteem voor GFT in de hele gemeente heeft.
PMD is logischerwijs een grote stroom omdat deze niet apart wordt ingezameld in Edam-Volendam. Er valt
verder op dat de hoeveelheid ‘overig herbruikbaar’ een grote stroom is. Volgens de eindrapportages van de
Afvalspiegel betreft dit met name puin, hout en luiers.

4 Bron: RWS, 2019. Samenstelling van het huishoudelijk restafval, sorteeranalyses 2019.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 22

Prestaties grof restafval
Grof restafval is het grof huishoudelijk restafval en verbouwingsafval dat op afspraak aan huis tegen wordt
opgehaald door GP-Groot of wordt gebracht naar één van de milieuparken in Edam of Oosthuizen. De
hoeveelheid grof restafval in Edam-Volendam in 2019 was 37 kg/inw (CBS Statline) en nam, vermoedelijk
als gevolg van de pandemie toe tot 44 kg /inwoner in 2020. De hoeveelheid in de benchmark huishoudelijk
afval in 2019 was 20 kg/in w. De hoeveelheid grof restafval in Edam- Volendam in Edam- Volendam ligt
daarmee hoog – bijna 2x de hoeveelheid van de benchmark. Ook valt op dat deze hoeveelheid geen
afnemende trend heeft zoals wel het geval is bij de gemeenten uit de ben chmark: Waar Edam- Volendam
de laatste 5 jaar tussen de 30 en 38 schommelde is de hoeveelheid grof restafval tot 2019 afgenomen van
28 naar 20 kg per inwoner.

6.1.2 Prestaties afvalscheiding
Prestaties nascheiding
He Amsterdams Energiebedrijf (AEB), verwerkt het fijne restafval van Edam-Volendam. Het AEB heeft een
nascheidingsinstallatie, waarbij de Plastic, Metalen en Drankverpakking (PMD) wordt gescheiden van het
restafval. Deze nagescheiden hoeveelheid PMD wordt niet meegenomen in de CBS -cijfers die over het
ingezamelde afval gaan. Onderstaand een overzicht van de opbrengsten aan gescheiden stromen uit
nascheiding van het restafval.

Nagescheiden stroom 2018 2019 2020
PMD (kg / inwoner) 12,4 19,0 16,9
OPK (kg / inwoner) 0,3 0,7 1,1
Totaal (kg / inwoner) 12,7 19,8 18,0
Tabel 6-1 – opbrengst van gescheiden stroom uit verwerking restafval in nascheidingsinstallatie AEB van 2018 tot 2020.

De nascheidingsinstallatie heeft in 2019 en 2020 redelijk constant gepresteerd en gemiddeld 18 tot 20 kg
per inwoner aan gescheiden stromen opgel everd. Aangenomen dat er 29 kg per inwoner aan PMD in het
restafval zit
9, blijkt dat de nascheidingsinstallatie een gemiddelde effectiviteit heeft van 56% in de periode
tussen 2018 en 2020. In 2021 presteerde de nascheider nog iets beter dan 2020 en 2019.

Er zijn geen normen afgesproken voor de prestaties van de nascheider. Wel zijn er in 2016 een aantal
streefwaarden opgenomen voor iedere fractie:

• minimaal 50% van het Kunststof verpakkingsafval en Drankenkartons in het restafval zal worden
gescheiden tot DKR-kwaliteit.
• minimaal 70% van de Metalen (ferro’s en non- ferro’s) in het restafval zal worden gescheiden en
aangeboden voor verdere opwerking tot grondstoffen. Ons is niet
• minimaal 50% van het Papier/Karton in het restafval zal worden gescheiden en aangeboden voor
verdere opwerking tot grondstoffen

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 23

Figuur 6-2 – ontwikkeling percentage afvalscheiding Edam-Volendam vs. Nederland sinds 2001

In de bovenstaande grafiek is het verloop van de afvalscheiding uiteengezet. Te zien is dat Edam-Volendam
boven het Nederlands gemiddelde zit met haar afvalscheidingsresultaat, een opvallend resultaat omdat de
hoeveelheid restafval ver boven gemiddeld is. Dit kan grotendeels verklaard worden door de grote
hoeveelheid puin die ingezameld wordt in Edam-Volendam, dit is een gescheiden stroom en stuwt daardoor
het percentage omhoog. Als een gemiddelde hoeveelheid puin wordt ingezameld is het totale
afvalscheidingsresultaat van Edam-Volendam ongeveer hetzelfde als ongeveer gelijk aan het gemiddelde
afvalscheidingspercentage. Dit wordt bovendien benadrukt door het onderscheid tussen het fijne
afvalscheidingspercentage en het grof afvalscheidingspercentage, zoals te zien is in figuur 6- 3.

Figuur 6-3 – Afvalscheidingspercentage Edam-Volendam vergeleken met het Nederlands gemiddelde. In de tweede groep grafieken
is de hoeveelheid ingezameld puin in Edam -Volendam gelijk getrokken aan het Nederlands gemiddelde om het effect van de grote
inzameling van deze stroom weer te geven.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 24

Net als bij de ontwikkeling van de restafvalhoeveelheid valt op dat gemiddeld genomen tussen 2001 en
2017 geen netto ontwikkeling van het afvalscheidingspercentage plaatsgevonden heeft, terwijl het in
Nederland als geheel met ongeveer 24% is toegenomen. In de jaren daarna lijkt het beleid van omgekeerd
inzamelen en nascheiding van PMD een positief effect te hebben.

6.1.3 Benchmark milieuprestaties
Om te kunnen beoordelen of de milieuprestaties in de pas lopen met die van andere gemeenten doen we
drie benchmarks met:
• Het Nederlandse gemiddelde (al verwerkt in de eerdere grafieken)
• De landelijke benchmark huishoudelijk afval
• Gemeenten in de regio

Benchmark huishoudelijk afval met landelijke klasse D-gemeenten en regionale gemeenten
De benchmark is gegroepeerd naar het aandeel hoogbouw in het verzorgingsgebied. Edam-Volendam valt
in kla sse D (0 t/m 19% hoogbouw). In de benchmark worden gemeenten in die klasse met elkaar
vergeleken. Over het algemeen zijn afvalmaatregelen in gemeenten met een hoog aandeel hoogbouw en
een hoge stedelijkheidsklasse moeilijker door te voeren en minder effectief dan in gemiddelde Nederlandse
steden.

Het dashboard op de volgende pagina (figuur 5.3) geeft de prestaties weer van Edam- Volendam ten
opzichte van de benchmark en ten opzichte van de regionale gemeenten. Uit het dashboard blijkt dat, op
glas en papier na, Edam- Volendam over het algemeen minder goed scoort op milieuprestaties, zowel
volgens de benchmark als vergeleken met de regionale gemeenten. Aandachtspunten voor Edam-
Volendam:
• Fijn restafval: In het algemeen geldt dat burgers in klasse D -gemeenten beter kunnen worden
gestimuleerd tot betere afvalscheiding. De hoeveelheid restafval voor dergelijke gemeenten in de
benchmark is daardoor lager dan het Nederlands gemiddelde. Edam-Volendam wijkt daarmee flink
af van het benchmarkgemiddelde: ongeveer 66% meer fijn restafval wordt geproduceerd dan
gemiddeld in klasse D. Een verzachtende omstandigheid is dat dit probleem in de regio ook speelt:
ook daar liggen de hoeveelheden restafval een stuk hoger dan de benchmark, al is de hoeveelheid
nog steeds lager dan Edam-Volendam.
• G
FT : De hoeveelheid ingezameld GFT loopt behoorlijk achter op zowel het gemiddelde voor
klasse-D gemeenten als vergeleken met de regio. De verwachting is dat inwoners van Edam-
Volendam wel veel GFT-afval hebben gezien de grote aanwezigheid van laagbouwwoningen. Dit
is in lijn met de bevinding vanuit de sorteeranalyses restafval, waaruit blijkt dat er nog circa 64 kg
per inwoner aan GFT in het restafval terecht komt. Dit betreft dus een groot deel van de grotere
hoeveelheid fijn restafval dat Edam-Volendam produceert – als deze hoeveelheid wel gescheiden
zou worden ligt het een stuk dichter bij het klasse-D gemiddelde. Er valt ook op dat de inzameling
van GFT-afval, na goede resultaten van boven de 100 kg/inwoner in de periode van 2001- 2004,
min of meer gelijk constant is sinds ongeveer 2006 rond of onder de 90 kg/inwoner.
• PM
D : De hoeveelheid nagescheiden PMD is minder dan de hoeveelheid PMD die, over het
algemeen door bronscheiding, wordt ingezameld in D -klasse gemeenten. Ook de omliggende
gemeenten zamelen meer PMD in dan de nascheidingsinstallatie oplevert, al is dit verschil een
stuk minder groot. Hierbij dient wel te worden aangetekend dat het rendement van de
nascheidingsinstallatie zich mogelijk nog kan ontwikkelen.
• O ud papier en karton en glas: Inzameling van deze stromen gaat gelijk op met de benchmark -
gemeenten en de regionale gemeenten.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 25

• Grof restafval: Ondanks het goede grof scheidingspercentage zamelt Edam-Volendam nog steeds
twee keer zoveel grof restafval in dan gemiddeld in de benchmark. In omliggende gemeenten is
deze afwijking minder groot.
• Pu in : Zoals eerder benoemd is de hoeveelheid puin in Edam-Volendam opvallend. Er blijkt wel dat
omliggende gemeenten ook een flink grotere hoeveelheid (circa 30%) meer puin inzamelen dan
de benchmark, maar Edam- Volendam zamelt 4,5 keer meer in dan gemiddeld in dergelijke
gemeenten.
• G
rof tuinafval : Hoewel GFT-inzameling achterblijft is de hoeveelheid ingezameld grof tuinafval wel
ongeveer gelijk aan de benchmark en een stuk beter dan in de regionale gemeenten.

Het is interessant deze resultaten in context te zien van de enquêteresultaten. Hierin geeft 70% van de
respondenten aan afval goed te scheiden, 80% vindt het belangrijk om duurzame keuzes te maken. De
motivatie om afval te scheiden lijkt dus aanwezig te zijn onder de burgers van Edam- Volendam.

Figuur 5.3 Scorekaart milieuprestatie Edam-Volendam in vergelijking met de landelijke afvalbenchmark klasse D en regionale
gemeenten

Nadere vergelijking met gemeenten in de regio
Het dashboard (figuur 5.4) op de volgende pagina geeft een overzicht van een nadere vergelijking van een
aantal inzamelcomponenten met regionale gemeenten.
Scorekaart afvalcijfers Edam-Volendam
2019
Edam Volendam
Algemeen
Scheidingspercentage totaal 65% 75% 64%
Restafval totaal (kg/inw ) 202* 127 193
Fijn huishoudelijk afval
Scheidingspercentage fijn
huishoudelijk afval 49% 70% 57%
Fijn restafval (kg/inw ) 184* 111 165
Groente-, fruit- en tuinafval (kg/inw ) 86 137 119
Oud papier en karton (kg/inw ) 66 58 58
Plastic, metalen en drankenkartons 20 32 24
Glas verpakkingen (kg/inw ) 23 22 21
Textiel (kg/inw ) 2 5,9 5
Grof huishoudelijk afval
Scheidingspercentage grof
huishoudelijk afval 87% 86% 82%
Grof restafval (kg/inw ) 37 17 28
Tuinafval (kg/inw ) 40 42 22
Hout A/B (kg/inw ) 44 29 31
Puin (kg/inw ) 129 28 38
*Inclusief aftrek nagescheiden PMD
Legenda:
Prestatie Edam-Volendam meer dan 5% boven het klassegemiddelde
Prestatie Edam-Volendam -5% tot +5% van het klassegemiddelde
prestatie Edam-Volendam meer dan 5% onder het klassegemiddelde
Vergelijking met Klasse-D
gemiddelde
Vergelijking met
regionale gemeenten

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 26

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 27

Figuur 6-4 – Milieuprestaties Edam-Volendam in vergelijking tot individuele gemeenten in regionale benchmark

Zoals eerder is geconcludeerd is de hoeveelheid fijn restafval en grof restafval hoger dan het gemiddelde voor omliggende gemeenten. Daarbij dient
wel aangetekend te worden dat Purmerend meer hoogbouw kent en daarmee minder vergelijkbaar is. Wat ook opvalt is dat Edam- Volendam, net als
Waterland, een grotere ontwikkeling maken op de hoeveelheid fijn restafval sinds 2016 dan gemiddeld in de benchmark en daarmee aan een inhaalslag
bezig leek. In de opvolgende coronajaren is deze trend niet verder te duiden. Daarnaast is het interessant te zien dat Hollands Kroon, met bronscheiding
als uitgangspunt, erin slaagt om grote hoeveelheid PMD en een grote hoeveelheid GFT te genereren.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 28

D-klasse Gemeenten met diftarsysteem hebben betere prestaties
Veel D-gemeenten hebben een vorm van servicedifferentiatie en een gedifferentieerde tariefstructuur. In
onderstaande figuur de gemiddelde restafvalhoeveelheid voor gemeenten met diftar, servicedifferentiatie,
een combinatie of geen strategie.

Figuur 6-5 – Vergelijking Edam-Volendam met D-gemeenten in huishoudelijk afvalbenchmark met verschillende inzamelstrategieën.

De figuur laat zien dat gemeenten die een vorm van diftar ingevoerd hebben, mogelijk in combinatie met
servicedifferentiatie, een significant lagere hoeveelheid restafval genereren dan gemeenten die geen diftar
toegepast hebben. Edam- Volendam heeft met omgekeerd inzamelen een vorm van servicedifferentiatie
ingevoerd en zit, als wordt gecorrigeerd voor nascheiding, iets boven het gemiddelde voor die gemeenten.
De benchmark duidt erop dat een diftarstrategie nodig is om de hoeveelheid restafval significant te verlagen
om meer in de richting te komen van de VANG-doelstelling van 100 kg restafval per inwoner.

Draagvlak voor Diftar
Uit het bewonersonderzoek blijkt dat 40% van de ondervraagden oneens is met een hoger tarief voor
huishoudens die minder goed scheiden of meer restafval aanbieden. Tegelijkertijd is 80% het ermee oneens
dat meer afvalstoffenheffing moet worden betaald als daar tegenover staat dat er geen afval meer
gescheiden hoeft te worden. Daadwerkelijk draagvlak zou nader onderzocht moeten worden.

6.1.4 Kernbevindingen milieuresultaten

• Edam-Volendam staat nog ver af van de doelstellingen om in 2020 75% van het afval (bron) te scheiden
en maximaal 100 kg/inw restafval te produceren. Om deze te behalen lijkt er meer nodig te zijn dan de
maatregelen die het huidige beleid voorschrijft.
• Door de coronapandemie zijn de doelstellingen op milieugebied enigszins achteruit gegaan. Dit is in lijn
met het landelijke beeld, al lijkt dit in Edam- Volendam de hoeveelheid restafval scherper te zijn
toegenomen dan landelijk.
• De hoeveelheid restafval is tussen 2002 en 2017 niet noemenswaardig verbeterd; sinds de invoering
van het nieuwe beleid met omgekeerd inzamelen en nascheiding lijkt daar verandering in gekomen te
zijn en is de hoeveelheid restafval per inwoner dichterbij het gemiddelde dat geldt in regio te komen.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 29

• Hoewel Edam-Volendam veel laagbouw kent met tuinen is de GFT-opbrengst ondergemiddeld, dat blijkt
uit de benchmarkvergelijking met andere gemeenten, maar ook uit de hoeveelheid GFT dat zich nog in
het restafval bevindt (circa 64 kg/inwoner). Bewoners lijken zich niet genoeg bewust of niet genoeg
gemotiveerd om scheiding verder door te voeren.
• De nascheidingsinstallatie presteert nog niet constant de laatste jaren. In 2019, het jaar met de hoogste
opbrengst van 2018-2020, is de opbrengst circa 20 kg per inwoner geweest, terwijl er circa 29 kilogram
zich in het restafval bevindt volgens de sorteeranalyse van het restafval. Omliggende gemeenten die
bronscheiding toepassen voor inzameling PMD hebben een hogere PMD-hoeveelheid.
• De hoeveelheid grof restafval is ongeveer 2 keer zo hoog als gemiddeld voor een Nederlandse
gemeente. Het scheidingspercentage van grof afval is wel ongeveer even hoog als de benchmark, ten
dele omdat er een grote hoeveelheid schoon puin wordt ingezameld (circa 4,5 keer meer dan gemiddeld
in Nederland) en er bovendien ook meer hout wordt ingezameld.
• Gemeenten die een diftarsysteem invoerden hebben significant betere milieuprestaties dan gemeenten
zonder een dergelijk systeem. Edam-Volendam scoort vergelijkbaar met gemeenten uit de benchmark
die geen service- of tariefdifferentiatie hebben ingevoerd.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 30

6.2 Serviceniveau in Edam-Volendam
De kwaliteit van de dienstverlening van GP-Groot wordt bepaald op basis van de methode die ook wordt
gebruikt bij de landelijke benchmark afval. De prestaties van Edam-Volendam wordt hierbij vergeleken
met gemiddelde prestaties uit de benchmark van hoogbouwklasse D, net zoals bij de milieu- en
kostenprestaties. De service wordt uitgesplitst in de volgende onderdelen:
1. Service afvalinzameling algemeen
2. Service breng- en haalvoorzieningen (huis-aan-huis inzameling, verzamelcontainers en
milieustraten)
3. Kernbevindingen serviceniveau
6.2.1 Service afvalinzameling algemeen

Over het algemeen blijkt dat inwoners van Edam-Volendam tevreden zijn over de afvalinzameling en
dienstverlening. Slechts 7% is ontevreden of zeer ontevreden, terwijl ruim drie kwart tevreden is over de
afvalinzameling en dienstverlening in het algemeen. Er valt op dat in Zeevang men nog iets positiever is,
ruim 85% van de respondenten is tevreden of zeer tevreden terwijl in Edam en Volendam ongeveer 71%
van de respondenten dat is.

Figuur 6-6 – Uitkomsten enquête – tevredenheid over afvalinzameling en dienstverlening algemeen

Over de inzameling van de verschillende fracties is het beeld consistent: over het algemeen is men niet
ontevreden over de wijze hoe het afval ingezameld wordt. Opvallend is dat dit ook voor GFT -inzameling
geldt, terwijl de prestaties voor die fractie achterlopen in de benchmark. Dit kan erop duiden dat het niet
door de dienstverlening komt dat deze prestatie ondermaats is. Over inzameling van grofvuil zijn
respondenten iets minder positief.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 31

Figuur 6-7 – Uitkomsten enquête – tevredenheid over inzameling van de verschillende fracties

Andere uitkomsten van de enquête:

• Minder dan 10% is ontevreden over de gebruiksvriendelijkheid of functionaliteit van de website of
app voor afvalinzameling
• Minder dan 10% is ontevreden over hoe de inzamelaar met meldingen en klachten omgaat. 65%
heeft bij deze vraag ‘neutraal’ of ‘weet niet’ geantwoord, deze respondenten hebben vermoedelijk
geen ervaring met het indienen van een klacht.
• Minder dan 15% van de respondenten is van mening onvoldoende op de hoogte te worden gesteld
van wijzigingen in de afvalinzameling.

6.2.2 Service breng- en haalvoorzieningen
Het serviceniveau voor huis-aan-huis-inzameling en brengvoorzieningen wordt door de gemeente bepaald
en vastgelegd in de overeenkomst met de uitvoerder GP -Groot. Daarnaast beheert de gemeente Edam-
Volendam zelf de milieustraten. Het dashboard hieronder geeft in één oogopslag de serviceprestaties weer.

Scorekaart serviceprestaties
Edam-Volendam Klasse D Score
Service aan huis (ophaalfrequentie; ledigingen per jaar)
Groente-, fruit- en tuinafval 44 28

Oud papier en karton 52 15

Fijn restafval 26 19

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 32

Service Brengvoorzieningen (aantal huishoudens per container)
Fijn restafval 62 57
Oud papier en karton
verzamelcontainers
220 627
Glas 286 483
GFT verzamelcontainers 34 33
Textiel 1100 1.133

Service milieustraat Volendam
Aantal huishoudens per milieustraat 12.195 12.000
Aantal afvalstromen milieustraat 20 25

Openingsuren totaal 46 36
Openingsuren doordeweeks 42,5 31

Openingsuren zaterdag 3,75 5

Service milieustraat Oosthuizen
Aantal huishoudens per milieustraat 2.659 12.000
Aantal afvalstromen milieustraat 20 25
Openingsuren totaal 6 365.7
Openingsuren doordeweeks 5,3 31
Openingsuren zaterdag 0,4 5
Legenda:
Boven het klasse-gemiddelde (>5%)
Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%)
Onder het klasse-gemiddelde (<-5%)
Tabel 6-2 – scorekaart serviceniveau in Edam-Volendam

Service aan huis
De service aan huis is in het dashboard weergegeven als de inzamelfrequentie: het aantal keer per jaar dat
een container aan huis wordt opgehaald. Het getal 26 voor GFT betekent dat de minicontainer 26 maal per
jaar aan huis wordt opgehaald.

De aan huis service die voor de gescheiden stromen wordt toegepast in Edam- Volendam is vrij hoog
vergeleken met de frequentie die wordt toegepast in de benchmark: er worden veel meer inzamelvarianten
voor de gescheiden stromen uitgevoerd dan gemiddeld geldt voor gemeenten van dezelfde
hoogbouwklasse. Met name GFT valt op – uit de benchmark blijkt dat deze over het algemeen tweewekelijks
wordt ingezameld terwijl Edam-Volendam tussen april en november deze wekelijks inzamelt. Ondanks het
bovengemiddelde serviceniveau is de GFT -opbrengst laag in Edam- Volendam bleek uit de
milieubenchmark.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 33

Bij ongeveer 30% van de huishoudens wordt papier wekelijks aan huis ingezameld. Dit serviceniveau is erg
hoog ten opzichte van de benchmark, in klasse D-gemeenten wordt oud papier en karton gemiddeld minder
dan eens per drie weken aan huis ingezameld. De hoeveelheid gescheiden oud papier en karton is
ongeveer gelijk aan de hoeveelheden in vergelijkbare gemeenten.

Restafvalcontainers in Zeevang
In de dorpskernen van de gemeente Zeevang wordt restafval in restafvalcontainers aangeboden. Deze
wordt eens per twee weken ingezameld, wat ook bovengemiddeld serviceniveau betekent. Veel D -klasse-
gemeenten (zoals omliggende gemeenten van Edam- Volendam) passen frequentieverlaging toe als
onderdeel van servicedifferentiatie op restafval ten behoeve van betere scheidingsresultaten. Dit leidt tot
een lager gemiddelde van 19 inzamelmomenten per jaar voor restafval uit minicontainers.

Uit de enquête blijkt dat meer dan 80% van de respondenten die gebruik maken van een plastic container
voor restafval tevreden of zeer tevreden zijn over deze inzamelwijze en ook over de inzamelfrequentie.
Meer dan 80% maakt bijna nooit mee dat het afval niet is ingezameld op het verwachte moment en heeft
geen klachten of meldingen over de inzameling ervan.

Service brengvoorzieningen
Het dashboard laat zien dat Edam- Volendam ook een relatief hoog serviceniveau heeft voor de
brengvoorzieningen. Het serviceniveau wordt uitgedrukt als het aantal aansluitingen dat gebruik moe t
maken van één brengvoorziening (voor textiel bijv. 1.111 Wha’s op één container).

Er valt op dat alleen voor de fractie restafval (ondergrondse containers) er (ca. 10%) meer huishoudens van
één container gebruik maken dan in het gemiddelde van de benchmark huishoudelijk afval. Dit aantal zal in
de toekomst mogelijk nog dalen omdat nog niet alle geplande ondergrondse containers in Edam-Volendam
al geplaatst zijn. Voor papier en glas valt daarentegen op dat het aantal aansluitingen per container veel
lager ligt dan gemiddeld (en daarmee een beter serviceniveau kennen). Dit draagt waarschijnlijk bij aan de
milieuresultaten van die fracties die min of meer gelijk of beter dan de benchmark scoren. Textiel- en GFT-
containers hebben een vergelijkbaar aantal huishoudens per container.

Uit het bewonersonderzoek dat inwoners van Edam- Volendam die op dit moment gebruik maken van een
ondergrondse restafvalcontainer over het algemeen tevreden zijn over het gebruik van ondergrondse
restafvalcontainers t.o.v. de vorige situatie. 75% ervaart deze overgang als positief, minder dan 20% ervaart
dit als een achteruitgang (zie ook onderstaande grafiek). Hierbij dient te worden aangetekend dat dit de
inwoners van Edam en Volendam betreft . Voor inwoners van de voormalige gemeente Zeevang geldt dat
deze containers veel minder geplaatst zijn, daarmee is het aantal respondenten uit dat gebied voor deze
vraag een stuk lager (n = 44). Hiervan geldt wel dat een minderheid (8) deze overgang als negatief ervaren
heeft en terug zou willen naar een systeem met minicontainers (11).

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 34

Figuur 6-8 – uitkomsten enquête – ervaring van de overstap naar ondergrondse restafvalcontainers

Daarnaast zijn over de ondergrondse restafvalcontainers de volgende uitspraken te doen:

• Slechts 10% van de respondenten zijn negatief over de locatie en de directe omgeving van de
ondergrondse inzamelcontainers.
• Meer dan 70% maakt meerdere malen per jaar mee dat afval naast de container wordt geplaatst
(30% meerdere keren per maand)
• Meer dan 80% maakt meerdere keren per jaar mee dat ‘hun’ restafvalcontainer vol zit of om andere
redenen niet geopend kan worden. 40% maakt dit zelfs vaker dan maandelijks mee.

Service milieustraten
De gemeente Edam- Volendam kent twee milieustraten: Volendam en Oosthuizen. Als ze samen worden
genomen betekent dit een vrij hoog serviceniveau: ca. 7.500 huishoudens voor iedere milieustraat
(gemiddeld is circa 12.000 huishoudens). Gezien de geschiedenis en de ligging van de milieustraten
analyseren we ze los van elkaar en zijn ze gerelateerd aan de inwoners van Edam- Volendam die er het
dichtste bij wonen. We zien dat de milieustraat van Volendam een aanzienlijk hoger serviceniveau heeft
dan die van Oosthuizen en bovendien goed scoort ten opzichte van benchmark. De milieustraat in
Oosthuizen bedient minder huishoudens, en heeft aanzienlijk krappere openingstijden waardoor het
serviceniveau een stuk lager is.

Uit de enquête blijkt dat een krappe meerderheid van de respondenten (ca. 55%) tevreden is over de
openingstijden van hun milieustraat, terwijl ruim 40% er ontevreden over is. Wat opvalt is dat bij deze vraag
geen duidelijk verschil is tussen de milieustraat in Oosthuizen en de mil ieustraat in Volendam, terwijl de
eerste aanzienlijk krappere openingstijden kent. Het commentaar dat respondenten konden bijvoegen duidt
hierbij op de beperkte openingstijden van Volendam op zaterdag en dat de milieustraat niet ’s avonds
geopend is, waardoor het slecht aansluit op hun vrije tijd. Er is een voorstel opgesteld om vanaf eind 2022
weer een avondopenstelling aan te bieden.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 35

Figuur 6-9 Uitkomsten enquête – mening van burgers over openingstijden milieustraten

Gekeken naar het gemiddeld aantal huishoudens per milieustraat in Nederland zou mogelijk ook één
milieustraat kunnen volstaan voor alle huishoudens in Edam- Volendam (inclusief de buitengebieden) . De
beperkte grootte en functionaliteit van de milieustraat in Oosthuizen is hier mogelijk een extra argument
voor. Wel dient Edam-Volendam te onderzoeken of de capaciteit, logistiek en inrichting van de milieustraat
in Volendam ingericht is op het extra verkeer. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met de mening
van de inwoners van de voormalige gemeente Zeevang hierover. Door de extra reistijd en -afstand zijn ze
wellicht minder geneigd afval te brengen.

Uit de enquête blijkt dat bijna 90% van de respondenten uit de voormalige gemeente Zeevang tegen sluiting
zijn van de milieustraat in Oosthuizen, ook als daar verruiming van openingstijden van de milieustraat in
Volendam tegenover staan. Hieruit blijkt dat burgers nog erg hechten aan deze milieustraat. Deze maatregel
zou minder effect hebben op de burgers van Edam en Volendam: respondenten die hier wonen zijn hier
dan ook aanzienlijk neutraler over. Uit de enquête blijkt ook dat 92% van de inwoners van Zeevang
meerdere keren per jaar de milieustraat bezoekt, in Edam en Volendam ligt dit met 82% iets lager.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 36

Figuur 6-10- uitkomsten enquête – mening van burgers over mogelijke sluiting van milieustraat Oosthuizen, inclusief onderscheid
tussen voormalig gemeente Zeevang

6.2.3 Kernbevindingen resultaten dienstverlening

• Inwoners van Edam- Volendam tonen zich over het algemeen positief over de huidige dienstverlening
van de afvalinzameling in hun gemeente. Dit geldt ook voor iedere afzonderlijk ingezamelde fractie en
voor communicatie en klachtenafhandeling.
• Uit de enquête lijkt het beeld te komen dat men tevreden is over de huidige situatie, en liever weinig
veranderingen wil. Edam en Volendam zijn tevreden over de overgang naar een ondergrondse
restafvalcontainer en de dorpen van Zeevang tonen zich tevreden over de plastic minicontainer voor
restafvalinzameling en willen daarbij geen verandering.
• De twee milieustraten in de gemeente hebben een verschillend serviceniveau. De grote in Volendam
scoort qua service ongeveer hetzelfde als andere milieustraten in de benchmark. De kleine die de
dorpen in Zeevang bedient heeft daarbij de krapste openingstijden en scoort gemiddeld een stuk lager
op dienstverlening.
• Inwoners van de dorpen in voormalig Zeevang hebben zich in de enquête uitgesproken voor het open
houden van de kleine milieustraat. Daarnaast is een krappe meerderheid tevreden over de
openingstijden in beide milieustraten.
• Kijkend naar indicatoren zoals de dichtheid van de verzamelcontainers of de ledigingsfrequentie van de
scoort Edam-Volendam gelijk of beter dan gemiddeld in de benchmark.
• Edam-Volendam heeft ingezet op plaatsing van ondergrondse restafvalcontainers. Gebruikers ervan
zijn daar over het algemeen positief over. Kanttekeningen zijn dat het aantal inwoners per container
hoger is (mogelijk komen hier nog een aantal bij) en dat burgers regelmatig meemaken dat er
bijplaatsingen zijn of containers niet open kan omdat hij vol of geblokkeerd is.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 37

6.3 Financiële Prestaties
In deze paragraaf staan de bevindingen met betrekking tot de financiële prestaties van het afvalbeheer in
Edam-Volendam. We gaan nader in op:
1. Kosten afvalinzameling
2. Kosten afvalverwerking
3. Kosten afvalinzameling en -verwerking grof vuil
4. Totale directe kosten afvalbeheer
5. Benchmark financiële prestaties
6. Kernbevindingen financiële prestaties

6.3.1 Kosten afvalinzameling
Met betrekking tot de kosten voor afvalinzameling gaan we nader in op:
• De totale inzamelkosten
• De inzamelkosten voor restafval

Totale afval inzamelkosten
In de volgende tabel staan de kosten voor de inzameling van afvalstromen aan huis en via
verzamelcontainers die in de gemeente staan (de fijne afvalstromen) voor zover die nader gespecificeerd
kunnen worden (totaal en per woonhuisaansluiting). Dit kan op basis van de aanbestedingsdocumenten
(geactualiseerd en geindexeerd naar 2021) van de partijen die hebben ingeschreven.

Stroom Inzamelaar Kosten totaal Per aansluiting
Restafval GP Groot € 411.771 € 26,54
GFT GP Groot € 256.530 € 16,53
Papier/karton GP Groot € 178.793 € 11,52
Verenigingen € 102.399 € 6,60
Glas Renewi € 42.481 € 2,74
Textiel Verenigingen / Reshare € 1.975 € 0,13
Luiers PreZero € 1.972 € 0,13
Aporthekers afval GP Groot € 9.229 € 0,59
HDO afval GP Groot € 40.640 € 2,62
Overig - € 61.247 € 3,95
Overhead GP Groot € 55.000 € 3,54
TOTAAL € 1.162.037 € 74,89
Tabel 6-3 Overzicht Inzamelkosten per afvalstroom 2021

In totaal gaat het om bijna € 1,2 miljoen euro aan inzamelkosten op jaarbasis. De grootste kostenposten bij
de inzameling zijn restafval en GFT. Samen zijn die twee goed voor 58% van de inzamelkosten.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 38

Specificatie inzamelkosten restafval
Restafval wordt deels via ondergrondse containers en deels nog met minicontainers ingezameld. De
onderstaande tabel vergelijkt de inzamelkosten van beide systemen:

Inzamelmiddel Aantal aansluitingen Kosten totaal Per aansluiting
Ondergrondse cont. 12.802 € 340.718 € 26,61
Minicontainers 1.916 € 66.388 € 25,74
Zakken 136 € 4.665 € 34,30
Tabel 6-4 Overzicht Inzamelkosten per inzamelmiddel voor restafval

Uit de tabel blijkt dat sec de logistieke kosten voor de inzameling van restafval via ondergrondse containers
vergelijkbaar zijn aan die van minicontainers: respectievelijk € 26,61 en € 25,74 per aansluiting.

Boven op de logistieke kosten komen ook de kosten voor onderhoud (exploitatie) en kapitaalkosten over de
inzamelmiddelen. De onderstaande tabel geeft een overzicht op basis van kentallen die RHDHV in veel
andere gemeenten hanteert
5:

Inzamelmiddel Kostensoort Kosten totaal Per aansluiting
Ondergrondse cont.
Onderhoud / exploitatie € 102.000 € 7,97
Kapitaalkosten € 231.080 € 18,05
Afvalpassen € 38.406 € 3,00
Subtotaal € 371.486 € 29,02
Minicontainers
Onderhoud / exploitatie € 2.579 € 1,00
Kapitaalkosten € 6.021 € 2,33
Subtotaal € 8.600 € 3,33
TOTAAL € 380.086 € 24,49
Tabel 6-5 Overzicht Onderhouds- en kapitaalkosten restafval per inzamelmiddel

De totale inzamelkosten bestaan uit de inzamel -, onderhouds- en kapitaalkosten. De volgende tabel zet
deze op een rij, zodat de totaalkosten inzichtelijk worden per inzamelmethode.

Kostensoort
Ondergrondse containers Minicontainers
Totaal Per aansluiting Totaal Per aansluiting
Inzameling € 340.718 € 26,61 € 66.388 € 34,94
Onderhoud € 102.000 € 7,97 € 2.579 € 1,00
Kapitaal € 231.080 € 18,05 € 6.021 € 2,33
Afvalpassen € 38.406 € 3,00 - -
TOTAAL € 712.204 € 55,63 € 74.988 € 38,27
Tabel 6-6 Totaaloverzicht inzamel-, onderhouds- en kapitaalkosten per inzamelmiddel voor restafval

5 All-in prijs ondergrondse container € 11.000 per stuk, All-in prijs minicontainer € 30 per stuk, afschrijftermijn 15 jaar, 2% rente

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 39

Uit de tabel blijkt dat de inzamelkosten voor restafval hoger zijn voor ondergrondse containers in vergelijking
met minicontainers : de kosten zijn circa € 26,- per aansluiting lager voor minicontainers. Wanneer alle
huishoudens met een minicontainer in voormalig Zeevang op termijn overgaan naar een ondergrondse
container stijgen de kosten voor inzameling met € 68.000 op jaarbasis.

6.3.2 Kosten afvalverwerking
Met betrekking tot de kosten voor afvalverwerking gaan we nader in op:
• De totale verwerkingskosten
• De verwerkingskosten voor restafval per inzamelmiddel

Totale afval verwerkingskosten
In de volgende tabel staan de kosten voor de verwerking van afvalstromen aan huis en via
verzamelcontainers die in de gemeente staan (de fijne afvalstromen) voor zover die nader gespecificeerd
kunnen worden (totaal en per woonhuisaansluiting). Dit kan op basis van de aanbestedingsdocumenten
van de partijen die hebben ingeschreven.

Stroom Verwerker Tonnage Tarief
(€ / ton) Kosten totaal Per
aansluiting
Restafval
AEB 9.222 € 69,04 € 636.715 € 42,86
Belasting 9.222 € 33,15 € 305.723 € 20,58
GFT HVC 3.218 € 58,10 € 186.993 € 12,11
Papier/karton
Kras 2.361 Tussen de
-€ 75 en € 141 - € 287.298 - € 18,52
Nedvang 2.361 - € 1,80 - € 4.251 - € 0,27
Glas
Renewi 925 - € 42,84 - € 39.611 - € 2,55
Nedvang 925 - € 33,00 - € 30.510 - € 1,97
Textiel Reshare * * * *
Overig GP Groot 2,51 € 1.281 € 3.216 € 0,21
TOTAAL € 770.977 € 49,68
Tabel 6-7 Overzicht Inzamelkosten per afvalstroom (realisatie 2021)

Uit de tabel blijkt dat de verwerkingskosten voor restafval verreweg het grootste zijn met € 942.000 op
jaarbasis. Dit kost € 61 per aansluiting. Dit zijn kosten voor de verwerking bij AEB (verbranding en
nascheiding PMD) en de verbrandingsbelasting van het Rijk.

Oud papier en karton heeft in 2021 veel geld opgeleverd voor de gemeente: € 278.000, - door gunstige
marktprijsontwikkeling. Voor oud papier en karton en glas ontvangt de gemeente ook een vergoeding van
Nedvang in het kader van de productentenverantwoordelijkheid.

De meerkosten in verwerking om PMD na te scheiden i.p.v. bron te scheiden bedroegen in 2021 ongeveer
€ 316.000 op jaarbasis. Hierin zijn inbegrepen de gemiste Nedvang vergoeding van € 245 per ton en de
kosten voor verwerking van restafval bij AEB incl. de verbrandingsbelasting. Wel ontvangt de gemeente
een inzamelvergoeding voor de nascheiding van restafval van € 8,90 per ton (totale opbrengst € 61.348,- ).

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 40

Specificatie verwerkingskosten restafval per inzamelmiddel
Restafval wordt deels via ondergrondse containers en deels nog met minicontainers ingezameld. De
onderstaande tabel vergelijkt de verwerkingskosten van beide systemen:

Stroom Tonnage Per inwoner Kosten totaal Kosten per
aansluiting
Ondergrondse cont. 5.689 191 € 581.359 € 45,41
Minicontainers 1.204 188 € 123.037 € 47,71
TOTAAL 6.893 € 704.396 € 45,40
Tabel 6-8 Overzicht verwerkingskosten per type inzamelmiddel voor restafval

De hoeveelheden per aansluiting per type inzamelmiddel zijn gebaseerd op de ingezamelde hoeveelheden
in de gebieden Edam- Volendam (vooral ondergrondse containers) en voormalig Zeevang (vooral
minicontainers). Uit de tabel blijkt dat de ingezamelde hoeveelheden restafval in kg per inwoner niet veel
verschillen tussen de beide systemen, maar de kosten wel verschillen. Dat de kosten per aansluiting iets
hoger zijn bij minicontainers komt doordat er in voormalig Zeevang wat grotere huishoudens zijn (meer
personen per aansluiting).

6.3.3 Kosten afvalinzameling en -verwerking grof vuil
Met betrekking tot de kosten voor de inzameling en verwerking van grof vuil gaan we nader in op:
• Kosten milieustraten (VIS)
• Kosten tweewekelijkse aan-huis inzameling
• V erwerkingskosten

Kosten milieustraten
In de gemeente staan twee milieustraten (afvalinzamelstations): in Volendam (Julianaweg 137) en in
Oosthuizen (Hoornse Jaagweg 2A). In de onderstaande tabel staan de kosten voor de milieustraten
weergegeven gespecificeerd naar verschillende kostenposten.

Kostensoort Locatie Volendam Locatie Oosthuizen
Kapitaalkosten € 5.873 € 43
Personeelskosten € 364.999 € 40.555
Exploitatiekosten * € 26.471 € 13.031
Huur containers (van Renewi) € 11.585 € 14.277
TOTAAL € 408.928 € 54.875
TOTAAL per aansluiting € 32 € 21
* Onder exploitatiekosten worden alle kosten verstaan de om de milieustraten operationeel te houden, zoals verzekeringen,
energie, belastingen, onderhoud, et cetera.
Tabel 6-9 Overzicht exploitatiekosten per locatie van de milieustraten

Uit de tabel blijkt dat de grootste kostenpost verreweg de personeelskosten vormen voor de milieustr aten
(exclusief de verwerkingskosten): ca 90% bij de milieustraat in Edam- Volendam en ca 75% bij de

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 41

milieustraat in Oosthuizen. Dat komt deels ook door de lage kapitaalslasten. Deze zijn laag, omdat de in het
verleden gedane investeringen inmiddels al vrijwel helemaal zijn afgeschreven.
Ook zijn de kosten per aansluiting berekend per verzorgingsgebied. In voormalig Edam-Volendam zijn deze
€ 32 per aansluiting en in voormalig Zeevang € 21 per aansluiting. De lagere kosten in voormalig Zeevang
komen volledig door de relatief lage personeelskosten (vanwege de beperkte openingstijden).

Kosten tweewekelijkse aan-huis inzameling
GP Groot doet tweewekelijks een inzamelronde aan- huis door de hele gemeente. GP Groot haalt dan grof
restafval en AEEA (apparaten) op. De kosten voor deze inzamelronde bedragen € 79.347,-.

Verwerkingskosten
Renewi verzorgt een groot deel van de verwerking (incl. het transport ) van de grof vuil afvalstromen vanaf
de twee milieustraten en de verwerking daarvan. De gemeente verzorgt zelf ook een deel van het transport.
In de onderstaande tabel staat een kostenoverzicht van de grof vuil stromen uitgesplitst per milieustraat.

Kostensoort
Locatie Volendam Locatie Oosthuizen
Tonnage Kosten Tonnage Kosten
Asbest 8,30 € 1.394,40 3,30 € 554,40
Apparaten (AEEA) 214,23 ** 36,40 **
Banden 6,42 € 1.284,00 0,81 € 162,00
Grof restafval 1.064,45 € 157.474,73 73,07 € 10.809,98
KCA 33,00 € 24.416,30 7,50 € 5.547,04
Harde kunststof 41,56 € 4.675,50 16,18 € 1.820,25
Tapijt 93,21 € 13.527,57 6,88 € 998,49
Matrassen 26,45 € 15.208,75 5,88 € 3.381,00
Vlak glas 744,73 € 15.639,31 137,53 € 2.888,00
Asfalt 8,30 € 323,70 3,30 € 128,70
B-hout 1.668,58 € 90.186,75 167,12 € 9.032,84
C-hout 120,17 € 11.416,15 72,65 € 6.901,75
Bouw- en sloopafval 379,21 € 36.024,95 30,10 € 4.031,59
Dakafval 33,04 € 6.711,42 6,63 € 1.346,75
Gips 136,43 € 8.015,26 12,15 € 713,81
Schoon puin 3.960,71 € 24.833,65 232,83 € 1.459,84
Veegvuil * 467,60 € 33.106,08 0 € 0,00
Metalen 208,57 ** 36,35 **
Groenafval 939,26 € 22.072,61 351,950 € 8.270,83
TOTAAL 10.154,22 € 466.311,10 1.200,63 € 58.047,27
* Dit is geen hushoudelijk afval, maar afval van de reinigingsdienst.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 42

** Voor metalen (ca € 150/ton) en apparaten (ca € 93/ton) ontvangt de gemeente een vergoeding
Tabel 6-10 Overzicht verwerkingskosten grof vuil stromen per locatie van de milieustraten

Totale kosten grof vuil
In de onderstaande tabel staan de totale kosten voor de inzameling en verwerking van grof vuil.

Kostensoort Bedrag
Milieustraat Volendam (exploitatie) € 408.928
Milieustraat Oosthuizen (exploitatie) € 54.875
Tweewekelijkse aan-huis service * € 79.347
Transportkosten (personeel en tractie) 6 € 268.924
Verwerkingskosten milieustraat Volendam € 466.311
Verwerkingskosten milieustraat Oosthuizen € 58.047
Opbrengsten metalen en AEEA - € 60.000
TOTAAL € 1.218.385
* Vier routes om vier stromen op te halen (o.a. hout, apparaten en grof restafval)
** De gemeente voert een deel van de stromen af met eigen voertuigen en personeel
Tabel 6-11 Overzicht van de totale kosten voor de inzameling en verwerking van grof afval

6.3.4 Totale directe kosten afvalbeheer
De totale directe kosten op jaarbasis zijn ca € 3,8 miljoen ofwel € 244 per aansluiting.

Kostensoort Bedrag
Fijn Totaal Per aansluiting
Inzamelkosten fijn (incl. kapitaal/onderhoud rest) € 1.542.123 € 99,38
Verwerkingskosten fijn € 770.977 € 49,95
Inzamelvergoeding Nedvang PMD nascheiding - € 61.348 - € 3,95
Grof Totaal Per aansluiting
Milieustraten 2x € 463.802 € 29,89
Aan huis ophaalservice grof stomen € 79.347 € 5,11
Verwerkingskosten grof stromen € 524.358 € 33,79
Opbrengsten grof stromen - € 60.000 - € 3,87
Overig Totaal Per aansluiting
Transportkosten (personeel en tractie) € 268.924 € 17,33

6 Een deel van de transportkosten wordt ook gemaakt voor fijn afval. Deze zijn nu volledig opgenomen in de tabel voor grof vuil. Het
maken van een uitsplitsing is niet mogelijk. De kosten bestaan ui de personele kosten (€ 130.824) en de kosten voor tractie (€ 138.100).

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 43

Indirecte personeelskosten gemeente € 263.831 € 17,00
TOTAAL € 3.792.014 € 244,38
Tabel 6-12 Overzicht directe kosten afvalbeheer

6.3.5 Benchmark financiële prestaties
Net als de milieuprestaties benchmarken we de kostenprestaties met de benchmark huishoudelijk afval
klasse D voor peiljaar 20 20. Het dashboard geeft de prestaties weer van Edam- Volendam t.o.v. de
benchmark 7:

De benchmark laat zien dat in de totale afvalbeheerkosten in Edam- Volendam hoger zijn (45%) dan de
benchmark voor klasse D: € 244,- per Wha (woonhuis aansluiting) in Edam-Volendam versus € 168 ,- per
Wha in de benchmark.

NB. In de benchmark worden een aantal posten die wel in de afvalstoffenheffing van Edam-Volendam staan
buiten beschouwing gelaten om gemeenten onderling goed te kunnen vergelijken. Het gaat bijvoorbeeld om
de toerekening van kosten straatreiniging, btw-compensatie en toegerekende gemeentelijke overhead.

Scorekaart financiële prestaties afval Edam-Vol.
(2021)
Klasse D
(2020) Score
Totaaloverzicht (€ per Wha)
Inzamelkosten fijn en grof (inclusief kapitaallasten en
onderhoud) 134 104
Overslag en transportkosten 17 6
Verwerkingskosten (incl. verbrandingsbelasting en Nedvang
verg.) 76 20
Overige kosten (o.a. overhead GP Groot , beleid,
communicatie) 17 38
Totale afvalbeheerkosten 244 168
Totale kosten per afvalstroom (€ per Wha)
Fijn restafval 96 48
Groente-, fruit- en tuinafval (GFT) 29 37
Oud papier en karton 0 12
Plastic, metalen en drankenkartons (PMD) - excl. vergoeding n.v.t. 25
Textiel 0 1
Glas verpakkingen 0 3
Grof huishoudelijk afval (GHA) 75 27
Legenda:
Boven het klasse-gemiddelde (>5%)

7 NB. Voor Edam-Volendam zijn cijfers voor 2021 gebruikt en voor de benchmark cijfers van 2020. In 2020 waren mede door Corona
de verwerkingstarieven voor afval zeer hoog.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 44

Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%)
Onder het klasse-gemiddelde (<-5%)
Tabel 6-13 – scorekaart financiële prestaties Edam-Volendam (2021) vs. benchmark huishoudelijk afvalinzameling klasse D-
gemeenten (peiljaar 2020)

Opvallende zaken in de benchmark:
• De totale afvalbeheerskosten zijn in Edam- Volendam hoger (+45%) dan de benchmark. Op basis van
de bovenstaande vergelijkende tabel zijn daar in hoofdzaak twee afvalstromen voor verantwoordelijk:
de totale kosten voor fijn restafval zijn 2 keer hoger en voor grof huishoudelijk afval zijn die meer dan
2,75 keer zo hoog.
o Restafval: de kosten voor de inzameling en verwerking van restafval zijn hoog in vergelijking
met de benchmark. Dat heeft meerdere oorzaken:
• Grote hoeveelheid restafval : de hoeveelheid restafval per inwoner is in Edam-
Volendam met ca 190 kg/inw hoger dan de benchmark (115 kg/inw). Grotere
hoeveelheden betekenen hogere verwerkingskosten (1:1 relatie). Iedere extra kg/inw
leidt tot € 0,24 hogere kosten per Wha.
• N ascheiding PMD : in de benchmark wordt 34 kg/inw aan PMD brongescheiden. Bij
Edam-Volendam is dit onderdeel van het restafval. De extra verwerkingskosten per
Wha zijn ongeveer € 8,-.
• D uur inzamelsysteem : de inzamelkosten per Wha zijn in Edam-Volendam met € 47 per
Wha al vrijwel vergelijkbaar met de totale kosten voor restafval in de benchmark (€ 48).
De reden voor de hoge inzamelkosten komt door de ondergrondse restafvalinzameling
met de hoge dichtheid (veel ondergrondse containers). Deze hoge dichtheid is mede
nodig omdat in Edam- Volendam het (volumieuze) PMD ook met het restafval wordt
ingezameld. In de meeste andere gemeenten wordt PMD brongescheiden.
• H
oge service: het serviceniveau voor restafvalinzameling is hoog in Edam- Volendam.
Veel gemeenten kiezen voor ca 100 Wha’s per container. In Edam-Volendam is dat ca
57. Ook ligt de inzamelfrequentie van minicontainers hoog: tweewekelijks t.o.v.
gemiddeld driewekelijks in de benchmark. Deze hoge inzamelservice is noodzakelijk
vanwege de gecombineerde inzameling van restafval en PMD.
o Grof vuil: ook de totale kosten voor de inzameling en verwerking van grof vuil is hoog in Edam-
Volendam. Ook dit heeft meerdere oorzaken:
• Grote hoeveelheid grof vuil: er wordt in Edam- Volendam relatief veel grof vuil
ingezameld (296 kg/inw vs 155 kg/inw gemiddeld in Nederland) en ook veel “duur” grof
restafval (44 kg/inw vs 23 kg/inw in de benchmark): dit kost ca € 150 per ton. Daardoor
zijn de verwerkingskosten voor grof vuil hoog.
• H oge service grof vuil: de gemeente Edam- Volendam biedt ten opzichte van andere
gemeenten in de benchmark een hoge service met twee milieustraten en een
tweewekelijkse ophaalservce aan huis. Daar hangt een prijskaartje aan (€ 35 per
aansluiting). De geboden service zelf is “marktconform”: de hoge kosten komen door
de gemaakte keuze om een hoog serviceniveau te bieden. D e tweewekelijkse
ophaalservice heeft als neveneffect dat ook relatief veel duur grof restafval wordt
ingezameld met bijbehorende prijskaartje (zie bovenstaande punt).
• Een aantal andere posten zijn in Edam- Volendam juist lager dan de benchmark. Het gaat daarbij om
de totale kosten voor GFT, Oud papier en karton, PMD en glas:
o GFT: de lagere kosten komen grotendeels door de kleinere hoeveelheid ingezameld GFT (86
kg/inw in Edam-Volendam vs 157 kg/inw in de benchmark). Daardoor zijn de verwerkingskosten
lager. De service (aantal inzamelmomenten aan huis per jaar voor GFT) is hoog in Edam-
Volendam. Dat leidt dus desondanks niet tot een hogere kostenpost t.o.v. de benchmark .

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 45

o Oud papier en karton : er wordt in Edam- Volendam relatief veel oud papier en karton
ingezameld (66 kg/inw vs 58 kg/inw in de benchmark). Daarnaast is voor Edam- Volendam
gerekend met de papierprijs van 2021 en in de benchmark met die van 2020. De opbrengst per
ton was in 2021 minimaal een factor 2 per ton hoger. De service (aantal inzamelmomenten aan
huis per jaar voor oud papier en karton) is hoog in Edam- Volendam. Dat leidt dus desondanks
niet tot een hogere kostenpost t.o.v. de benchmark. Per saldo kostte de inzameling van oud
papier en karton niks in 2021 in Edam-Volendam.
o PMD: er wordt geen PMD ingezameld in Edam- Volendam. Dit wordt uit het restafval
nagescheiden. Daarom zijn er geen kosten voor PMD. In de andere gemeenten in de
benchmarkl kost de inzameling van PMD gemiddeld € 25 per aansluiting. De Nedvang
opbrengsten zijn hierbij niet meegenomen.

6.3.6 Kernbevindingen financiële prestaties

• De totale directe kosten voor het afvalbeheer in Edam -Volendam gaat richting de € 4 miljoen euro op
jaarbasis. De inzamel - en transportkosten zijn samen goed voor ca 60% van de totale kosten. Ruim
40% van de kosten wordt gemaakt voor de inzameling en verwerking van restafval.
• De inzamelkosten voor restafval zijn met € 55,63 per Wha hoger voor de ondergrondse inzameling in
vergelijking met inzameling van restafval via een minicontainer (€ 29,08 per Wha). De logistieke kosten
zijn lager voor ondergrondse containers, echter de kapitaal- en onderhoudskosten zijn een stuk hoger.
• De twee milieustraten kosten samen op jaarbasis ruim € 460.000, -. De tweewekelijkse inzameling aan
huis kost ongeveer € 80.000,- per jaar. Deze service voor grof vuil kost op jaarbasis € 35 per Wha.
• Doordat gekozen is voor nascheiding van PMD, moet het serviceniveau voor de inzameling van
restafval hoog zijn. Dat hoge serviceniveau leidt tot meer kosten voor de inzameling van restafval. In
vergelijking tot de benchmark zijn de kosten voor de inzameling (en verwerking) van restafval in Edam-
Volendam ruim een factor twee hoger (€ 96 vs € 48 per Wha in de benchmark).
• In vergelijking met de benchmark liggen de totale kosten voor het afvalbeheer 45% hoger in Edam-
Volendam. De twee belangrijkste redenen kunnen gevonden worden bij de stromen restafval en grof
vuil. Voor beide stromen geldt dat de gemeente hier een hoog serviceniveau biedt (wat tot een
marktconform hoger prijskaartje leidt) en dat de grote hoeveelheden afval van deze stromen worden
ingezameld in Edam-Volendam t.o.v. de benchmark (wat wellicht mede wordt veroorzaakt door het hoge
geboden serviceniveau).
• Het 45% hogere kostenniveau kan vrijwel geheel verklaard worden door de gemaakte beleidskeuzes:
het is het prijskaartje dat hangt aan het gekozen serviceniveau. De kosten voor inzameling en
verwerking zijn in de regel vergelijkbaar aan de benchmark cq marktconform.
• Er zijn ook een aantal s tromen waarvoor de kosten in Edam- Volendam juist lager zijn dan de
benchmark. Het gaat daarbij om de totale kosten voor GFT (doordat er minder gescheiden wordt
ingezameld), Oud papier en karton (doordat er meer wordt ingezameld en er met een betere prijs wordt
gerekend), PMD (wordt niet gescheiden ingezameld) en glas.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 46

6.4 Opbouw en trend afvalstoffenheffing
In deze paragraaf over de afvalstoffenheffing in Edam-Volendam gaan we nader in op:
1. Opbouw afvalstoffenheffing
2. Dekking van de afvalstoffenheffing
3. Trend hoogte afvalstoffenheffing Edam-Volendam
4. Benchmark van de afvalstoffenheffing
5. Reinigingsrecht
6. Kernbevindingen afvalstoffenheffing

6.4.1 Opbouw afvalstoffenheffing
De afvalstoffenheffing die huishoudens betalen moeten de kosten die de gemeente maakt voor het (laten)
inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval dekken. De afvalstoffenheffing mag maximaal
kostendekkend zijn. De opbrengst van de afvalstoffenheffing hoeft niet toereikend te zijn: eventuele extra
kosten voor de inzameling mogen ook vanuit andere geldstromen worden gedekt.

Edam-Volendam hanteert voor de afvalstoffenheffing een tariefsysteem waarbij onderscheid gemaakt wordt
in de omvang (aantal personen) van een huishouden
8:
• één persoon: € 249,75
• door twee personen: € 323,50
• door meer dan twee personen: € 336,45

De volgende tabel geeft een overzicht van de kosten- en opbrengsten die zijn geraamd in het kader van de
afvalstoffenheffing 2021:

Opbrengsten € x 1.000 Kosten € x 1.000
Opbrengsten heffingen 4.457 Kosten product afval 3.906
Inkomsten producten 548 BTW 697
Saldo (algemene middelen) 488 Overhead 643
Toerekening straatreiniging 109
Kwijtscheldingen 90
Extra rente kapitaallasten 48

TOTAAL 5.493 5.493
Tabel 6-14 Onderbouwing Afvalafvalstoffenheffing 2021 (realisatie)

De post “opbrengsten heffingen” bestaat uit de van opbrengsten de afvalstoffenheffingen van huishoudens.

Het product afval is de grootste kostenpost. Deze bestaat uit onder andere (zie ook paragraaf 6.3):
• Verwerkingskosten
• Inzamelkosten (vooral GP Groot)
• Toebedeelde interne salarislasten

8 Bron: Afvalstoffenheffing | Gemeente Edam-Volendam. Afvalstoffenheffing in 2022

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 47

• Kwijtscheldingen
• Vuilinzamelstations
BTW
BTW is ook een kostenpost. Op grond van artikel 15.33 Wet Milieubeheer wordt onder de kosten die
onderdeel mogen zijn van de afvalstoffenheffing mede verstaan de omzetbelasting die als gevolg van de
Wet op het BTW-compensatiefonds recht geeft op een bijdrage uit dat fonds. Er wordt alleen BTW geheven
over externe kosten (dus niet over de kosten van eigen personeel). In 2021 ging het om een bedrag voor
de BTW van € 697.000,-.

Overhead
In het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is vastgelegd dat de gemeenteraad een keuze moet
maken hoe de overhead wordt toegerekend. Het BBV eist dat de gemeenteraad die keuze vastlegt. De
methodiek voor de toerekening van overhead is opgenomen in de financiële verordening. Gemeente Edam-
Volendam heeft ervoor gekozen om de overhead toe te rekenen op basis van personeelslasten. In deze
systematiek wordt de overhead volledig omgeslagen naar rato van de personele kosten. Gesimplificeerd
ziet dit er in formulevorm dan als volgt uit.

Personeelslasten product afval (+ inhuur)
--------------------------------------------------------------------------------------------- x totaal overhead = opslag product
Totale personeelslasten (+ inhuur) alle producten exclusief overhead

De overhead voor het product afval bedraagt € 643.000.

Toerekening kosten straatreiniging
In de heffing wordt 33% van de kosten voor straatreiniging toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Dit zijn
de kosten voor het verwijderen van o.a. zwerfafval (handmatig en machinaal). Daarnaast wordt 50%
toegerekend aan de rioolheffing en 1% aan het reinigingsrecht.

De totale gerealiseerde kosten voor straatreiniging zijn € 331.341. Ongeveer de helft daarvan gaat naar de
post ingeleend personeel.

Op basis van eerdere rekenkameronderzoeken die Royal HaskoningDHV heeft uitgevoerd is het
toegerekende bedrag (zowel abs oluut als procentueel) in vergelijking met andere gemeenten laag.
Ongeveer 2% van de heffing in Edam- Volendam bestaat uit de kosten voor straatreiniging. In andere
onderzochte gemeentes lag dat tussen de 0 en 10%. In geval van 0% heeft de desbetreffende gemeente
ervoor gekozen om deze niet toe te rekenen.

Toerekening kosten kwijtschelding
Als een belastingplichtige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag
geheel of gedeeltelijk te betalen, kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. Het gaat in
Edam-Volendam om een bedrag van € 90.000 ofwel 1,6% van de afvalstoffenheffing.

Op basis van eerdere rekenkameronderzoeken die Royal HaskoningDHV heeft uitgevoerd is het bedrag
voor kwijtschelding (zowel absoluut als procentueel) in vergelijking met andere gemeenten laag. In andere
onderzochte gem eentes bedroeg het bedrag voor kwijtschelding dat tussen de 0 en 10% van de totale
begroting (tegen 1,6% in Edam- Volendam). In geval van 0% heeft de desbetreffende gemeente ervoor
gekozen om kwijtschelding niet toe te rekenen.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 48

6.4.2 Dekking van de afvalstoffenheffing
De opbrengsten uit de afvalstoffenheffing zijn in Edam-Volendam op dit moment nog niet kostendekkend.
Dat betekent dat er vanuit de algemene middelen aanvullende gelden moeten worden betrokken om de
kosten van afvalbeheer te dekken. In 202 1 is de kostendekkendheid uitgekomen op ca 90% en wordt er
€ 488.000 uit de algemene middelen beschikbaar gemaakt om dat gat te dichten. De gemeente Edam-
Volendam streeft op termijn wel een 100% dekking van de afvalstoffenheffing na. De afgelopen jaren waren
is het dekkingstekort teruggebracht van rond de 80% in de periode 2018- 2020 naar 90% in 202 1. Het
terugdringen van dit tekort is mede de oorzaak van de stijgende tarieven van de afvalstoffenheffing.

Figuur 6-11 - Trend dekkingspercentage Afvalstoffenheffing (Bron: Afvalstoffenheffing 2012-2020, Rijkswaterstaat)

6.4.3 Trend hoogte afvalstoffenheffing Edam-Volendam
Gemeenten in Nederland beslissen zelf hoe ze afvalstoffenheffing aan hun inwoners opleggen. In tabel 6.7
staat een overzicht van de vorm en hoogte van de afvalstoffenheffing in Edam-Volendam. Deze zijn
vergeleken met de gemiddelde heffing per huishouden in Noord-Holland en Nederland 9.

De tabel laat de gemiddelde afvalstoffenheffing in € per huishouden zien. Te zien is dat vanaf 2016 de
heffing in Edam-Volendam steeds zo’n 5 tot 10% hoger is dan het landelijk gemiddelde en zo’n 10% lager
is dan het gemiddelde in Noord- Holland. Hierbij moet worden aangetekend dat de kostendekkendheid in
Edam-Volendam in deze periode schommelt tussen de 80 en 93%. In de meeste gemeenten is de
kostendekkendheid wel 100%. De eigenlijke heffing voor 2021 zou dan € 349 ,- (bij de voor 2021 begrote
86% dekking
10) zijn en in 2020 komt die op € 350,- (bij 80% dekking). Daarmee is de eigenlijke heffing wel
hoger of vergelijkbaar dan het gemiddelde in Noord-Holland.

Gemeente Type
heffing 2021 2020 2019 2018 2017 2016 2015
Edam-
Volendam
Aantal
personen 300 280 259 249 242 242 236
Gem. Noord-H Divers 339 306 301 272 273 275 275
Gem. NL Divers 287 263 244 232 235 239 242
Tabel 6-15 Benchmark gemiddelde afvalstoffenheffing (o.b.v. rapport Rijkswaterstaat)

9 Bron: Rijkswaterstaat, 2022. Afvalstoffenheffing 2021.
10 In de praktijk (realisatie) is de dekking in 2021 hoger geweest dat begroot. Dat komt door hogere baten van ingezameld afval
(hogere opbrengsten grondstoffen). Dat effect is bij de andere gemeenten in de benchmark niet beschouwd, maar in de praktijk daar
ook aanwezig. Daarom is uitgegaan van de begroting in plaats van realisatie om een eerlijkere vergelijking te maken.
75
80
85
90
95
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Dekkings-
percentage

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 49

6.4.4 D. Benchmark van de afvalstoffenheffing
In vergelijking met de andere gemeenten in Noord-
Holland scoort Edam-Volendam in 2021 met een
gemiddelde afvalstoffenheffing van € 300 per
huishouden en begrote 86% dekking per jaar
relatief hoog:
• Beemster: € 315 (100%)
• Hollands Kroon: € 323 (100%)
• Koggeland: € 305 (99%)
• Medemblik: € 319 (91%)
• Purmerend: € 354 (100%)
• Waterland: € 256 (100%)

Bron: Afvalstoffenheffing 2021, RWS 2022.

Tussen 2010 en 2018 is de gemiddelde
afvalstoffenheffing in Nederland gemiddelde m et
1% per jaar gedaald. Dat kwam door gunstige
verwerkingstarieven, de implementatie van
systemen gericht op extra afvalscheiding en de
implementatie van diftar.

Sinds 2019 stijgt de gemiddelde afvalstoffenheffing in Nederland weer. In Edam-Volendam begon die
stijging al in 2018. Sinds 2018 is ook de dekking van de heffing in Edam- Volendam gedaald. Landelijk
bedroegen de stijgingen in 2020 rond de 8% en in 2021 rond de 10%. Landelijk waren de belangrijkste
oorzaken voor deze stijgingen onder andere stijgende verwerkingstarieven voor (grof) restafval, de
gestegen verbrandingsbelasting voor restafval en toename van het afvalaanbod door COVID. In Edam-
Volendam ging het in 2020 om een stijging van 8% en in 2021 om een stijging van bijna 7%.

Met de huidige tariefstelling is de afvalstoffenheffing met in achtneming van het dekkingspercentage is de
heffing van Edam-Volendam 22% hoger dan gemiddeld in Nederland en ongeveer in lijn m et andere
gemeenten in Noord-Holland. Zoals op bovenstaande kaart is te zien, is de heffing in het westelijk deel van
Nederland een stuk hoger dan het oostelijk deel van Nederland (waar veel beter afval wordt gescheiden en
grotendeels met diftar systemen wordt gewerkt).

6.4.5 Reinigingsrecht
De inkomsten uit reinigingsrechten (inzameling en verwerking afval van bedrijven) van € 175.000 zit
daarbij niet inbegrepen.

6.4.6 Kernbevindingen afvalstoffenheffing

• De afvalstoffenhefing in Edam-Volendam is, als gecorrigeerd wordt voor het lagere dekkingspercentage
ongeveer 22% hoger dan gemiddeld in Nederland. Deze heffing is in lijn met de benchmark van
regionale gemeenten en andere gemeenten in west-Nederland
Figuur 6-12 Hoogte afvalstoffenheffing in Nederlandse gemeenten

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 50

• Edam-Volendam streeft naar een 100% dekkingspercentage, maar momenteel wordt 90% van de
kosten door de heffing afgedekt. De overige kosten worden gedekt uit de algemene middelen van de
gemeente.
• De toerekening van straatreinigingskosten en kwijtscheldingen aan de afvalstoffenheffing is in Edam-
Volendam laag in vergelijking tot andere rekenkameronderzoeken die door Royal HaskoningDHV
uitgevoerd zijn

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 51

A1 Resultaten bewonersonderzoek
Onderstaand zijn de result aten opgenomen van het bewonersonderzoek. Vragen 17, 21, 25, 29 en
30betreffen open vragen, de resultaten hiervan zijn opgenomen in een aparte bijlage.
De enquête is ingevuld door 1.087 respondenten. Het is belangrijk om bij deze resultaten aan te tekenen
dat deze respondenten niet representatief verdeeld zijn over de gebieden Edam-Volendam en (voormalige
gemeente) Zeevang. D it is goed te zien in vraag 1 ~ de verdeling tussen deze gebieden qua inwoners is
ongeveer 80- 20%, terwijl de respondenten ongeveer 45% – 65% verdeeld zijn over de respectievelijke
gebieden. Bij de enquêteresultaten die in het hoofdrapport zijn opgenomen en waar conclusies aan
verbonden zijn is rekening gehouden met dit verschil.

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 52

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 53

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 54

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 55

Projectgerelateerd

16 januari 2023 REKENKAMERONDERZOEK AFVAL BI1565-ZZ-XX-RP-Z-0009 1

Zaaknummer: Z24143481
Onderwerp: participatie grondstoffenplan 2026-2030
Portefeuillehouder: Kees Schilder
Aan de raad.
Voorstel
Het college van B&W opdracht geven tot het inrichten van een participatietraject met inwoners ,
bedrijven en zzp’ers op basis van de hieronder genoemde mogelijke maatregelen en keuzes voor
het grondstoffenplan 2026-2030:
Invoeren van diftar (gedifferentieerde tarieven) voor restafval ;
Nascheiden van PMD (plastic , metalen en drankkartons) ;
Huidige inzameling van papier/karton , glas , textiel en luiers handhaven ;
Keuze voor het plaatsen van ondergrondse restafvalcontainers in de kern van Oosthuizen ;
Keuze inzameling restafval met minicontainers in gebieden met lage bebouwingsdichtheid en
stoppen met aanbieden van losse zakken:
De adressen die nog losse zakken aanbieden krijgen een minicontainer ;
De frequentie in de kernen van de voormalige gemeente Zeevang verhogen naar 1 keer per
week , of de frequentie in De Purmer , Edam en Volendam verlagen naar 1 keer per twee
weken , of huidige frequenties in de voormalige gemeente Zeevang , De Purmer , Edam en
Volendam behouden ;
Keuze inzameling GFT in de kernen van de voormalige gemeente Zeevang:
Net als in Edam en Volendam wekelijkse inzameling van april t/m november en om de twee
weken van december t/m maart , of huidige frequentie van om de twee weken het hele jaar
door handhaven ;
Keuze grof afval ophalen particulieren:
Op afspraak en tegen betaling ophalen ;
Huidige systeem handhaven van gratis op afspraak in voormalig gemeente Zeevang en 1
keer per twee weken route door Edam en Volendam.
Grof afval door particulieren brengen op de milieustraten Volendam en Oosthuizen:
Toegang milieustraten alleen met van gemeentewege verstrekte toegangspas ;
Wanneer geen bedrijfsafval meer wordt ingezameld kunnen particulieren puin 1 keer per
maand op vaste dag alleen op milieustraat Oosthuizen brengen , met een maximum van 5
keer per jaar.
Wanneer wel bedrijfsafval tegen betaling wordt ingezameld op milieustraat Volendam , zal
men als particulier ook moeten betalen wanneer men puin komt brengen.
Keuze bedrijfsafval:
Volledig stoppen met ophalen en inzamelen op milieustraten van bedrijfsafval en visafval ;
Stoppen met inzamelen vis gerelateerd restafval bij Kras Recycling ;
Bedrijfsafval blijven ophalen alleen wanneer het volledig kostendekkend is of stoppen met
ophalen bedrijfsafval , waardoor bedrijven contract moeten sluiten met particuliere
inzamelaar ;
Inzamelen bedrijfsafval op milieustraat Volendam tegen marktconforme tarieven. •
Instemmen met het plan van aanpak voor de participatie.
1.
a.
b.
c.
d.
e.
•
•
f.
g.
•
•
h.
•
•
•
i.
•
•
•
2.
Kern van het voorstel , samenvatting
©ev 2020

Voor de periode 2026-2030 zal een nieuw grondstoffenplan opgesteld worden. In de voorbereidende
technische commissie ruimte is geadviseerd om daarvoor een participatietraject in te richten en aan
de raad ter besluitvorming voor te leggen. Dit voordat er definitieve besluitvorming over een nieuw
grondstoffenplan plaatsvindt.
Een belangrijke koers van het nieuwe grondstoffenplan is dat hoe meer afval je produceert , hoe
meer je betaalt en andersom. Verschillende maatregelen en keuzes kunnen worden uitgewerkt in het
nieuw beleid. Uw raad wordt voorgesteld deze keuzes en maatregelen te participeren met de
inwoners , bedrijven en zzp’ers , zoals aangegeven in het bijgevoegde plan van aanpak voor de
participatie. Juist op deze wijze kunnen inwoners en ondernemers naar hun mening worden
gevraagd bij een besluit met impact. Bij de participatie wordt specifiek gekozen voor zzp’ers omdat
deze ondernemers het meeste bedrijfsafval storten op de milieustraten. Na de participatie zal een
definitief voorstel aan uw raad worden voorgelegd , waarbij de financiële consequenties zijn
meegenomen en de uitkomsten van de participatie inzichtelijk zijn.
Beleidsdoelstelling , maatschappelijk effect
Het doel is om inwoners , bedrijven en zzp’ers zo goed mogelijk te betrekken bij de keuzes en
afwegingen die nodig zijn om te komen tot het nieuwe grondstoffenplan 2026-2030. Dit om zoveel
mogelijk draagvlak te creëren , waardoor uw raad met alle informatie een weloverwogen besluit kan
nemen tot het vaststellen van het nieuwe grondstoffenplan.
Toelichting en argumenten
De gemeente staat voor een grote uitdaging. Uit onderzoek van de rekenkamercommissie in 2022 en
uit de hoeveelheden restafval uit 2024 is namelijk gebleken dat met de ingezette strategie uit het
afvalbeleidsplan 2017-2022 de beleidsdoelen van max. 100 kg. restafval per inwoner per jaar en 75%
afvalscheiding lang niet gehaald zijn. De totale hoeveelheid restafval per inwoner in 2024 was 225 kg.
met een percentage afvalscheiding van 64%. Tevens is de kostendekkendheid van de
afvalstoffenheffing maar 88% , waardoor het tekort van € 750. 000 uit algemene middelen betaald
moet worden.
Uitgangspunten grondstoffenplan 2026-2030
Om het aantal kilo’s restafval te verminderen , het scheidingspercentage te verhogen en meer grip op
de kosten te krijgen zijn voor het nieuwe grondstoffenplan een aantal uitgangspunten geformuleerd
en maatregelen opgesteld , die hier aan bij kunnen dragen. Deze uitgangspunten en maatregelen zijn
op 30 januari 2025 met uw raad besproken. Middels mondelinge zienswijze hebben de partijen
richting gegeven aan de koers van het nieuwe grondstoffenplan 2026-2030. Een overgrote
meerderheid van partijen is van mening dat de vervuiler moet betalen. Dit houdt in hoe meer afval je
produceert , hoe meer je gaat betalen , en andersom. De richting die de partijen , naar aanleiding
hiervan hebben meegegeven , bestaat uit de volgende uitgangspunten:
Invoeren diftar (gedifferentieerde tarieven) ;
Nascheiden van PMD (plastic , metalen en drankkartons) handhaven ;
Beter scheiden van GFT (groente- , fruit- en tuinafval) ;
Serviceniveau fijn restafval gelijk trekken in de hele gemeente ;
Service differentiatie grof afval voor inwoners ;
Innemen bedrijfsafval op milieustraten ;
Communicatie en participatie voor verbeteren bewustwording afval scheiden.
•
•
•
•
•
•
•
©ev 2020

Maatregelen en keuzes grondstoffenplan 2026-2030
Aan de hand van de uitgangspunten zijn verschillende maatregelen en keuzes opgesteld die de basis
vormen voor de inrichting van de participatie. Hieronder worden de maatregelen en keuzes
toegelicht.
Maatregel a. :
Toelichting:
Invoeren van diftar (gedifferentieerde tarieven) voor restafval.
Het rapport van de Rekenkamercommissie stelt dat het in rekening brengen van
een afvalstoffenheffing die afhankelijk is van het aanbod restafval , inwoners
stimuleert om hun afval beter te scheiden. De best presterende gemeenten
zetten in op deze zogenaamde tariefdifferentiatie die uitgaat van het principe ‘de
vervuiler betaalt’.
Kiezen voor een financiële prikkel/tariefdifferentiatie betekent dat inwoners zelf
een sturingsmechanisme in handen krijgen voor de hoogte van de
afvalstoffenheffing. Een huishouden dat afval goed scheidt is goedkoper uit dan een
huishouden dat z’n afval niet goed scheidt. De meest gebruikte vorm van
tariefdifferentiatie (bewezen in 124 gemeenten) is een systeem waarbij
huishoudens naast een vastrechtbedrag betalen voor elke keer dat men de
restafvalcontainer laat legen dan wel een inworp van een zak doet in een
ondergrondse container.
Maatregel b. :
Toelichting:
Nascheiden van PMD (Plastic , Metalen en Drankkartons) handhaven.
In de huidige situatie wordt het PMD via nascheiding uit het fijn restafval gehaald.
Nascheiding staat in principe op gespannen voet met diftar. Inwoners hebben niet
de gelegenheid om zo weinig mogelijk fijn restafval aan te bieden (de fractie PMD
zit er per definitie in) en daarmee zo goedkoop mogelijk uit te zijn. Inwoners
betalen voor het aanbieden van PMD , waarvoor ze geen alternatieve mogelijkheid
hebben om deze fractie uit het restafval te laten.
Om er voor te zorgen dat huishoudens het PMD dat ze in het restafval storten
gecompenseerd krijgen kan er voor gekozen worden jaarlijks een aantal stortingen
in een verzamelcontainer of ledigingen van een minicontainer ‘gratis’ te laten zijn ,
gelijk aan het gemiddeld aanbod PMD per huishouden per jaar. Een gemiddeld
huishouden produceert ongeveer 60 liter PMD per week (bron: HVC). Dit betekent
52 stortingen in een verzamelcontainer of 13 ledigingen van een minicontainer.
M. a. w. een huishouden dat een gemiddelde hoeveelheid PMD produceert en
andere grondstoffen goed scheidt , betaalt minimaal. Bijkomend voordeel:
bewustwording over plasticvrije alternatieven.
Maatregel c. :
Toelichting:
Huidige inzameling van papier/karton , glas , textiel en luiers handhaven.
De huidige inzameling van papier/karton , glas , textiel en luiers middels
(ondergrondse) containers en verenigingen werkt goed en zal niet wijzigen.
Maatregel d. :
Toelichting:
Keuze voor het plaatsen van ondergrondse containers in de kern van Oosthuizen.
In Oosthuizen wordt in een aantal wijken het restafval nog opgehaald met
minicontainers. Uit onderzoek blijkt dat in deze wijken ook ondergrondse
containers geplaatst kunnen worden. Het gaat om ongeveer 9 locaties waar een
©ev 2020

ondergrondse container geplaatst kan worden. Wanneer deze ondergrondse
containers geplaatst worden , wordt in vrijwel heel Oosthuizen het restafval
opgehaald middels ondergrondse containers. Voor enkele adressen is het niet
mogelijk omdat de loopafstand naar de ondergrondse container te groot is.
Maatregel e. : Keuze inzameling restafval met minicontainers in gebieden met een lage
bebouwingsdichtheid of waar om een andere reden niet aan de plaatsingscriteria
kan worden voldaan en losse zakken.
Op het Oorgat , Kathammerzeedijk 1 t/m 30 en een aantal adressen aan de
Julianaweg wordt het restafval nog opgehaald met lossen zakken. Deze adressen
krijgen een minicontainer.
Toelichting:
Vervolgens wordt de frequentie van het legen van de minicontainers in De Purmer ,
Edam en Volendam verlaagd naar 1 keer per 2 weken , net als de voormalige
gemeente Zeevang. In de gehele gemeente is de frequentie van het ophalen van
minicontainers dan gelijk.
Er kan eventueel nog voor worden gekozen om de huidige frequentie te
handhaven , waarbij in de kernen van de voormalige gemeente Zeevang de
minicontainers 1 keer per 2 weken worden opgehaald en bij een aantal adressen in
De Purmer , Edam en Volendam dat 1 keer per week blijft. Deze variant heeft niet
de voorkeur omdat inwoners dan niet gestimuleerd worden om minder afval te
produceren , omdat de minicontainer elke week wordt opgehaald en daarmee een
ongelijkheid blijft bestaan.
Maatregel f. :
Toelichting:
Keuze inzameling GFT in de kernen van de voormalige gemeente Zeevang.
In de kernen van de voormalige gemeente Zeevang wordt het GFT het hele jaar door
1 keer per 2 weken opgehaald. In Edam en Volendam wordt van april t/m november
het GFT wekelijks opgehaald en van december t/m maart 1 keer per 2 weken. Vanuit
de participatie zal onderzocht worden of er in de kernen van de voormalige
gemeente Zeevang ook behoefte is dat het GFT van april t/m november 1 keer per
week wordt opgehaald.
Maatregel g. :
Toelichting:
Keuze grof afval ophalen particulieren:
In de huidige situatie wordt in de voormalige gemeente Zeevang het grof
huishoudelijk afval op afspraak gratis opgehaald. In Edam en Volendam is er 1 keer
per 2 weken een route waarbij inwoners grof huishoudelijk afval gratis aan kunnen
bieden , zonder het vooraf te melden.
De meeste gemeenten in Nederland hebben voor de inzameling van grof
huishoudelijk afval aan huis een systeem zoals in de voormalige gemeente Zeevang.
Het voorstel is om dit in de gehele gemeente Edam-Volendam in te stellen. Bij
invoering van tariefdifferentiatie zal het ophalen van grof huishoudelijk afval ook
moeten worden belast om te voorkomen dat inwoners via dit kanaal fijn restafval
aanbieden.
Maatregel h. : Grof huishoudelijk afval voor particulieren brengen op de milieustraten Oosthuizen
©ev 2020

en Volendam.
In de huidige situatie kunnen inwoners van de gemeente onbeperkt grof
huishoudelijk afval naar de milieustraten brengen. Bij de toegang van de
milieustraten is er vervolgens zeer minimale controle wie de milieustraten oprijden.
Het kan dan ook gebeuren dat bezoekers van buiten de gemeente grof
huishoudelijk afval naar de milieustraten brengen. Om dit te voorkomen en om
meer inzicht te krijgen in het aantal bezoeken aan de milieustraten zal de toegang
milieustraten geregeld worden middels een door gemeentewege verstrekte
toegangspas.
Toelichting:
Naast het grof huishoudelijk afval wordt er ook veel puin door particulieren
gebracht. Wanneer er voor gekozen wordt om bedrijfsafval tegen betaling in te
nemen op de milieustraat Volendam , zal men als particulier ook moeten betalen
wanneer men puin komt brengen. Anders gaan zzp’ers het puin als particulier
brengen.
Wanneer er voor gekozen wordt geen bedrijfsafval meer in te zamelen op de
milieustraten Oosthuizen en Volendam is het voorstel dat inwoners alleen nog
maar puin kunnen brengen naar de milieustraat in Oosthuizen. Dit kan dan gratis 1
keer per maand op een vaste dag , met een maximum van 5 keer per jaar. Hiermee
verwachten we te voorkomen dat zzp’ers als inwoner puin komen brengen op de
milieustraat Volendam.
Maatregel i. :
Toelichting:
Keuze bedrijfsafval.
In de huidige situatie neemt de gemeente bedrijfsafval in op de milieustraat in
Volendam en (in mindere mate) op de milieustraat Oosthuizen. Ongeveer 25% van
de bedrijven die bedrijfsafval naar de milieustraat brengt betaalt hiervoor , middels
een overeenkomst. Het overgrote deel betaalt dus niet , terwijl we hier wel een
verplichting voor hebben omdat het anders oneerlijke concurrentie t. o. v.
marktpartijen is. Het is ook moeilijk dit te controleren omdat we geen controle bij
de toegang van de milieustraat hebben. Het meeste bedrijfsafval wat gestort wordt
is puin.
Daarnaast kunnen bedrijven ook een overeenkomst sluiten met de gemeente voor
het ophalen van bedrijfsafval. De gemeente besteedt dit vervolgens weer uit aan
marktpartijen.
Tot slot kunnen visverwerkende bedrijven visafval storten bij Kras Recycling. Deze
bedrijven hebben voor het restafval een overeenkomst met de gemeente en de
gemeente vervolgens weer met Kras Recycling om het vis gerelateerde restafval af
te voeren. Zowel het storten van bedrijfsafval op de milieustraten als het ophalen
van bedrijfsafval als het storten van vis gerelateerd restafval is niet kostendekkend
en kost de gemeente geld.
Voor het ophalen van bedrijfsafval en het storten van vis gerelateerd restafval bij
Kras Recycling is het niet noodzakelijk dat er overeenkomsten gesloten worden met
de gemeente , omdat marktpartijen het regelen en verwerken. De gemeente is in
principe een onnodige schakel. Wanneer we het ophalen van bedrijfsafval en
storten van vis gerelateerd restafval kostendekkend willen maken zullen de
tarieven omhoog moeten omdat ook de kosten van de gemeente betaalt
moeten worden. We zijn dan duurder dan de marktpartijen.
©ev 2020

Daarnaast heeft Kras Recycling aangegeven het innemen van vis gerelateerd
restafval en het verwerken ervan over te willen nemen van de gemeente en
volledig zelfstandig uit te voeren en contracten met visverwerkende bedrijven af te
sluiten. Wanneer de gemeente echter besluit het innemen van vis gerelateerd
restafval te willen blijven regelen stopt Kras Recycling met het innemen hiervan.
Het voorstel is dan ook om in ieder geval te stoppen met het innemen van visafval en
dit volledig te laten regelen door Kras Recycling en ook het ophalen van bedrijfsafval
volledig door marktpartijen uit te laten voeren. De gemeente heeft hierin geen
toegevoegde waarde.
Wat betreft het innemen van bedrijfsafval op de milieustraat Volendam heeft uw
raad aangegeven dit te willen continueren , maar wel tegen marktconforme tarieven.
Om bedrijfsafval in te kunnen nemen zal er minimaal geïnvesteerd moeten worden in
twee weegbruggen en zullen er 2 extra fte nodig zijn voor administratie , bedienen
weegbruggen en begeleiding bedrijven en particulieren op de milieustraat Volendam.
Dit zorgt er voor dat de tarieven die aan de bedrijven opgelegd worden voor het
storten van bedrijfsafval hoger zullen zijn dan bij marktpartijen. In de participatie met
bedrijven en zzp’ers zal onderzocht worden of er nog steeds behoefte is om
bedrijfsafval op de milieustraat Volendam te kunnen brengen wanneer de tarieven
mogelijk hoger zijn dan bij de marktpartijen.
Kanttekeningen en alternatieven
Het invoeren van diftar , het laten betalen voor het ophalen van grof huishoudelijk afval , het eventueel
stoppen met het ophalen en innemen van bedrijfsafval en het plaatsen van ondergrondse
restafvalcontainers in de kern van Oosthuizen , roept mogelijk weerstand op bij bewoners , bedrijven
en zzp’ers en heeft mogelijk gevolgen dat er afval wordt gedumpt.
Tijdens de participatie is de boodschap dat er keuzes zijn. Tevens wordt duidelijk uitgelegd wat de
gevolgen zijn van de keuzes die gemaakt worden , wat de gemeente zal doen en wat bewoners zelf
kunnen doen om afval te verminderen.
Financiële middelen en effect begroting
De kosten van het participatieonderzoek zullen ongeveer € 15. 000 bedragen. De uitvoering vindt
plaats in Q4 2025. In 2025 is nog € 50. 000 budget beschikbaar op E10179-100 / 44400.
Vooralsnog zijn er geen andere verplichtingen aangegaan uit dit budget. Het is daarom niet
noodzakelijk geld bij te ramen voor het uitvoeren van de participatie.
Uitvoering en vervolgproces
Voor de participatie met de inwoners , bedrijven en zzp’ers is een participatieplan opgesteld.
Wanneer uw raad besluit om met de genoemde maatregelen en keuzes te participeren met de
inwoners , bedrijven en zzp’ers zal dit direct opgestart worden.
De planning inzake de definitieve besluitvorming over het nieuwe grondstoffenplan 2026-2030 in
relatie tot de participatie is de volgende:
Fase
Voorbereiding
Periode
Aug. 2025
Activiteiten
Opstellen plan van aanpak participatie.
©ev 2020

participatie
Analyse en
terugkoppeling
Besluitvorming raad
Okt. – Nov. 2025
Dec. 2025
Participatie met inwoners , bedrijven en zzp’ers.
Rapportage participatie-inbreng en voorstellen
richting raad.
Verwerking participatie in beleidsvoorstel
grondstoffenplan.
Feb. 2026
Participatie en communicatie
Voor de participatie met de inwoners , bedrijven en zzp’ers is een extern bedrijf ingehuurd die bij veel
gemeente de participatie voor grondstoffenplannen heeft verzorgd. In het bijgevoegde plan van
aanpak wordt aangegeven hoe ze de participatie vorm gaan geven.
Rapportage , verantwoording en evaluatie
Van de participatie wordt een rapportage opgesteld , welke betrokken zal worden bij de definitieve
besluitvorming inzake het grondstoffenplan 2026-2030.
Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten
Rekenkameronderzoek afvalverwerking 2022:
https://edamvolendam. bestuurlijkeinformatie. nl/Agenda/Document/b9717534-d8c8-4767-a1e4-
da75113a7d0a?documentId=52636dd5-6f8f-4972-ad77-b8711911ebce&agendaItemId=c4e332fe-
30f9-4984-ba3a-0687459ce5e3
presentatie afvalinzameling themaraad 28 september 2023:
https://edamvolendam. bestuurlijkeinformatie. nl/Agenda/Document/e51e621f-a094-4781-af34-
a235e31a3df2?documentId=31866832-f6a0-4459-ad1c-69f53fc80915&agendaItemId=971882d3-
4284-454f-b4a1-9f93ed572e4c
presentatie grondstoffenplan themaraad 21 november 2024:
https://edamvolendam. bestuurlijkeinformatie. nl/Agenda/Index/c3dd28c0-5851-4e70-972b-
dfd6fc33e6d5
Mondelinge zienswijze tijdens raadsvergadering 30 januari 2025
https://edamvolendam. bestuurlijkeinformatie. nl/Agenda/Index/346eddbe-4f43-46e3-ba0b-
c8b4537cddbe
Bijlagen
Plan van aanpak participatie. •
Edam-Volendam , d. d. 26 augustus 2025
Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam ,
de secretaris , de burgemeester ,
©ev 2020

C. Rijnberg R. J. Beukers
©ev 2020

ien
EDAM
Er a 7
|
rial RIGHT
VOLENDAM MARKTONDERZOEK

Rapportage
NS
Pl participatieonderzoek afval
ves
| Palud 4 4 4 4 4
hl hl h | hi
Et gemeente Edam-Volendam
Da
Pho NP | PA 324
f
EEEN
een
d
er den, laren oee sd
pn
=
EN ES
3
be ND
en.
aad add
’
Right Marktonderzoek en Advies B.V.
Aangevraagd door : Gemeente Edam-Volendam Telefoon 2 OB Rl
Contactpersoon _: de heer Ei Projectleider _: de heer El (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
Datum : 10 februari 2026 Projectnummer : 1 (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)

Participatieonderzoek afval En R | G | T
MARKTONDERZOEK

Voor u ligt de rapportage met de resultaten van het participatieonderzoek dat wij hebben
uitgevoerd met betrekking tot de afvalinzameling binnen de gemeente Edam-Volendam.
Wij bedanken alle betrokkenen voor de prettige samenwerking gedurende dit traject. 1. Onderzoeksopzet
2. Resultaten inwoners
Vriendelijke groeten, 2.1 Algemeen
DD Gedifferentieerde tarieven 12
| Be iohtmarktonderzoek.nl O3 Inzameling restafval 22
2.4 Inzameling GFT 25
Ne iohtmarktenderzoek.n
25 Inzameling grof afval 26
2.6 Achtergrondkenmerken 29
3. Resultaten bedrijven 30
Sil Algemeen Sil
Iz Huidige situatie 85)
85 Gebruik milieustraat Volendam 34
3.4 Inzameling visgerelateerd afval 85
5 Achtergrondkenmerken 36
Right Marktonderzoek 4. Conclusie en aanbevelingen 37
41 Conclusie 38
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
Aangesloten bij
.
DATA& ISO 27001:2022 <5 4.2 _ Aanbevelingen 42
SEE INSIGHTS
BC
en UN
klantwaardering NETWORK door Brand Compliance __ RAC 58
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026

1. Onderzoeksopzet
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 3 3

1. Onderzoeksopzet (I)
Doelstelling
Het doel van dit onderzoek is om inwoners en ondernemers actief te betrekken bij de keuzes die gemaakt worden voor het nieuwe
grondstoffenplan. Het onderzoek geeft inzicht in de mening en houding van inwoners en ondernemers ten aanzien van de 11 uitgangspunten
die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. De resultaten bieden gemeente Edam-Volendam waardevolle input en concrete handvatten voor
het maken van onderbouwde keuzes rondom het nieuwe grondstoffenplan.
Doelgroep
De doelgroep van het onderzoek wordt gevormd door zowel inwoners van als ondernemers , gevestigd in gemeente Edam-Volendam. In totaal
hebben 16. 164 residentiële huishoudens en 4. 910 bedrijven een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan het onderzoek.
Vragenlijst
De vragenlijsten voor zowel inwoners als ondernemers zijn in samenwerking met betrokkenen van gemeente Edam-Volendam ontwikkeld.
De vragenlijsten zijn opgesteld op basis van de 11 uitgangspunten , mogelijke maatregelen en bijbehorende vraagstukken die de gemeente
Edam-Volendam had rondom het nieuwe grondstoffenplan. Voor inwoners richten de vragen zich op de algemene tevredenheid over de
fv linz meling en op specifieke them ’s: gediffe entiee de t ieven , est fv l , gft en g of fv l. Voo onde neme s ligt de focus op
tevredenheid over de inzameling van bedrijfsafval , de huidige situatie , het gebruik van de milieustraat in Volendam , visgerelateerd afval en het
op laten halen van bedrijfsafval door marktpartijen.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 4 4

1. Onderzoeksopzet (II)
Methode
Het onderzoek is uitgevoerd door middel van online onderzoek. Alle huishoudens en bedrijven zijn per brief aangeschreven om deelte nemen
aan het onderzoek. De uitnodigingsbrieven bevatten een link naar de online vragenlijst en unieke inloggegevens. Door deze werkwijze kreeg
ieder huishouden enkel vragen die voor huishoudens relevant zijn ; omdat op enkele plekken in de gemeente een deel van de afvalinzameling
net anders is georganiseerd , is niet elke vraag op elk huishouden van toepassing. Deze werkwijze garandeert bovendien dat de vragenlijst
maar één keer per huishouden kon worden ingevuld. Ook is de mogelijkheid geboden om in het gemeentehuis een papieren versie van de
vragenlijst op te halen , die gratis geretourneerd kon worden aan Right Marktonderzoek. Daardoor konden ook digitaal minder vaardige
inwoners deelnemen aan het onderzoek. Voorafgaand aan het participatieonderzoek is deze middels een brief door de gemeente Edam-
Volendam aangekondigd.
Rapportage
In deze rapportage zijn de resultaten op totaalniveau weergegeven. Het rapport start met de resultaten onder inwoners in hoofdstuk 2. Deze
worden gerapporteerd met behulp van overzichtelijke figuren. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het onderzoek onder bedrijven
weergegeven. Hierbijwo den de esult ten v n bed ijven met we kneme s en zzp’e s gesplitstweergegeven. De samenvatting en
aanbevelingen zijn , op basis van de resultaten , uitgewerkt in hoofdstuk 4.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 5 5

1. Onderzoeksopzet (III)
Respons
Het onderzoek is uitgevoerd in de periode van 20 november tot en met 8 december 2025. Alle 16. 164 huishoudens van en 4. 910 bedrijven
gevestigd in gemeente Edam-Volendam zijn uitgenodigd voor het onderzoek ; hiervan hebben 2. 476 inwoners en 298 ondernemers de
vragenlijst volledig ingevuld. Dat is een respons van 15% voor inwoners en 6% voor bedrijven. Van de 298 deelnemende bedrijven zijn alleen
de 148 bedrijven met bedrijfsafval in de analyse meegenomen.
Statistische onderzoeksverantwoording
Doorgaans wordt een gewenst betrouwbaarheidsniveau van 95% gehanteerd om statistisch verantwoorde uitspraken te kunnen doen over
een populatie. Op basis van de omvang van de onderzoekspopulatie (16. 164 huishoudens en 4. 910 bedrijven) en het aantal respondenten
(2. 476 inwoners en 298 ondernemers) kan de foutmarge worden berekend. Op basis van deze uitgangspunten moeten de uitkomsten met
betrekking tot inwonersop totaalniveau worden gelezen met een maximale foutmarge van 2%. Dat wil zeggen dat wanneer een resultaat 50%
is , deze in werkelijkheid tussen de 48% en 52% kan liggen. De uitkomsten met betrekking tot ondernemers moeten worden gelezenmet een
maximale foutmarge van 6%.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 6 6

2. Resultaten inwoners
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 7

2. 1 Algemeen | beoordeling afvalinzameling
Met welk rapportcijfer beoordeelt u de afvalinzameling in het algemeen?
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Gemiddeld
rapportcijfer
Gemiddeld
rapportcijfer
75 ,
, 79
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
10-54 , , 66-73 , , 55-65 , ,
zeer ontevreden
74-82 , , 83-10 ,
zeer tevreden
38%
21%
18%
11%
6%
2%
5
1%
4
1%
1
1%
weet ik niet
0%
3
0%
2 6 7 8 9 10
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 8

2. 1 Algemeen | toelichtingen rapportcijfer
Gemiddeld
rapportcijfer
79 ,
De toelichtingen op de rapportcijfers laten een positief en genuanceerd beeld zien. In het algemeen zijn inwoners tevreden over de afvalinzameling , wat ook blijkt uit
het rapportcijfer. Tegelijkertijd wijzen de opmerkingen op een aantal terugkerende aandachtspunten , zoals de wens voor beter functionerende ondergrondse
containers , een ruimere grofvuilregeling en meer mogelijkheden voor plasticinzameling. Ook worden verschillen tussen kernen somsals oneerlijk ervaren. Ondanks
deze verbeterpunten geven veel inwoners aan dat de basis van de afvalinzameling goed functioneert en dat de gemeente over hetalgemeen schoon wordt gehouden.
Inwoners zijn over het algemeen tevreden tot zeer tevreden over de huidige afvalinzameling in de gemeente. Men ervaart deze als betrouwbaar , duidelijk en voldoende frequent: containers
worden meestal op tijd geleegd , GFT en restafval worden volgens een herkenbaar schema opgehaald en veel mensen geven aan dat zijhun afval altijd goed kwijt kunnen. Vooral de
ondergrondse containers en de milieustraat worden vaak als pluspunten genoemd: ze zorgen voor minder rommel op straat , minderoverlast van dieren en geven inwoners het gevoel dat de
gemeente netjes en schoon is.
Tegelijkertijd komen in de toelichtingen een aantal verbeterpunten terug , die door een deel van de inwoners worden benoemd. Hierbij geldt dat open toelichtingen in vragenlijsten doorgaans
vaker worden gebruikt om knelpunten en ontevredenheid te uiten dan om tevredenheid te bevestigen ; positieve ervaringen blijven daardoor relatief vaker onbenoemd. Een relatief vaak
genoemd verbeterpunt is dat ondergrondse containers regelmatig vol , verstopt of geblokkeerd zijn , vaak in het weekend. Inwoners moeten dan met zware zakken naar een andere container of
weer terug naar huis , wat vooral voor ouderen en minder mobiele mensen lastig is. Ook de GFT-frequentie wordt in met name de dorpen uit de voormalige gemeente Zeevang en in de zomer
soms als onvoldoende ervaren: één keer per twee weken leidt bij veel tuinafval en warm weer tot stank , maden en overvolle bakken.
Een tweede aandachtspunt betreft het grofvuil. De inwonersdie hier iets over toelichten , ervaren dat er steeds minder wordt meegenomen (bijvoorbeeld matrassen , sommige elektrische
apparaten , glas/ramen , grote meubelstukken) en dat daardoor veel grofvuil lang op straat blijft liggen. De regels zijn voor hen soms onduidelijk: men weet niet goed wat wel en niet wordt
geaccepteerd en waarom. Dit probleem raakt vooral mensen zonder auto of aanhanger , die geen alternatief hebben om groot afvalzelf weg te brengen naar de milieustraat. Daarnaast leeft bij
sommigen onvrede over het feit dat plastic , blik en drankkartons niet apart worden ingezameld , terwijl dit volgens inwoners in veel andere gemeenten wél gebeurt en bij hen thuis een groot
deel van het restafval uitmaakt.
Tot slot zijn er zorgen over capaciteit en toegankelijkheid van voorzieningen. Glas-en papiercontainers zijn op sommige locaties vaak vol , milieustraten worden als druk en qua openingstijden
ongunstig voor werkenden ervaren , en er is een gevoel van ongelijkheid tussen Edam-Volendam en de dorpen van de voormalige gemeente Zeevang (lagere frequentie , maar dezelfde heffing).
Een deel van de rommel rond de containers en het grofvuil schrijft men toe aan gedrag van bewoners zelf: verkeerd aanbieden , te vroeg of naast de bak zetten. Hier vragen sommige inwoners
om betere communicatie , duidelijkere regels én meer handhaving , terwijl ze tegelijkertijd de basis van het huidige systeem , de ondergrondse containers , GFT-en restafvalinzameling en de
milieustraat , graag in stand willen houden.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 9

2. 1 Algemeen | tevredenheid per afvalstroom
Hieronder is te zien hoe tevreden men is over de afvalinzameling van de verschillende afvalstromen.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
restafval 4% 9%
8%
4%8%
8% 13%
4%10%
6%
10%
10%
44%
43%
39%
13%
40%
40%
39%
42 ,
42 ,
42 ,
34 ,
41 ,
38 ,
38 ,
5%
8%
GFT (groente- , fruit-en tuinafval)
OPK (oud papier en karton)
PMD (plastic , metalen en drankverpakkingen) via
restafval 23% 17% 26%
glas
textiel
grof afval
0%
47%
33%
31% 7%
18%
15%
20%
17% 24%
40%
50%
25%
80%
6%
100% 30% 40%
tevreden
60%
zeer tevreden
70%
n. v. t / weet niet
90%
zeer ontevreden neutraal ontevreden
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026
gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
10

2. 1 Algemeen | frequentie
Hieronder is te zien hoe vaak men elke afvalstroom aanbiedt of naar de milieustraat brengt.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
33%
29%
37%
33%
38%
25%
21%
25%
11%
20%
15%
42%
4%
8% 10%
9% 5%
15%
restafval en PMD
GFT (groente- , fruit-en tuinafval) 4%
OPK (oud papier en karton)5%
glas 5%
5%
4%
24% 20%
textiel
grof afval
52%
12% 65% 17%
grof afval naar de milieustraat 4% 15%
0% 30% 20% 10%
1x per week 1x per 2 weken vaker dan 1x per week
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026
69%
50% 40%
1x per maand
10%
90% 80% 70% 60%
minder vaak dan 1x per maand
100%
n. v. t / weet niet
11

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | omschrijving
Is deze omschrijving duidelijk?
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Inwoners die aangeven dat de omschrijving niet duidelijk is (n=75) ,
geven aan dat zij na het lezen van de tekst geen goed beeld hebben van
wat het systeem van gedifferentieerde tarieven in de praktijk voor hen
betekent. Zij missen een concrete en begrijpelijke uitleg van de
gevolgen voor hun eigen situatie.
Op dit moment betaalt elke inwoner in de
gemeente Edam-Volendam per jaar even
veel voor de inzameling van restafval.
Wanneer u GFT , oud papier , karton ,
textiel en glas goed scheidt , waardoor er
minder restafval overblijft , wordt u
hiervoor financieel niet beloond.
Met name de financiële uitwerking is onduidelijk. Het is voor inwoners
niet helder wat onder het vaste (basis)bedrag valt en of dit bedrag
verandert bij invoering van gedifferentieerde tarieven. Veel inwoners
hebben het gevoel dat het vaste bedrag blijft staan en dat de variabele
kosten daar bovenop komen , waardoor de totale kosten altijd hoger
uitvallen. De suggestie dat minder restafval automatisch leidt tot lagere
kosten wordt daardoor als verwarrend ervaren.
Gemeente Edam-Volendam wil weten
hoe inwoners denken over
gedifferentieerde tarieven voor restafval.
Bij gedifferentieerde tarieven bestaan de
kosten voor het restafval uit een vast deel
per jaar en een variabel deel. Het
variabele deel betaalt u per keer dat u uw
restafvalcontainer aan de weg zet of een
zak in de ondergrondse restafvalcontainer
gooit. Met de variabele heffing heeft u zelf
meer invloed op uw afvalstoffenheffing.
Dit betekent dat hoe minder restafval u
aanbiedt , hoe lager uw kosten zijn.
97%
ja
3% nee
Daarnaast geven inwoners aan dat begrippen als restafval en andere
afvalstromen onvoldoende worden toegelicht. Het blijft onduidelijk wat
precies meetelt , wat tot restafval behoort en in hoeverre extra scheiden
daadwerkelijk invloed heeft op de kosten.
Tot slot is onduidelijk hoe het aanbieden van restafval wordt
geregistreerd en gecontroleerd. Inwoners weten niet of wordt gerekend
per keer aanbieden , per gewicht of op een andere manier. In combinatie
met het als ingewikkeld ervaren taalgebruik leidt dit ertoe dat de
omschrijving als onduidelijk en moeilijk te begrijpen wordt beoordeeld.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 12

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | financieel
Hieronder is te zien hoe men tegenover de volgende aspecten staat.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hoe staat u tegenover…
…het idee d t inwone s die hun fv l goed
scheiden daarvoor financieel beloond worden? 13% 12% 18% 37% 19% 34 ,
…het idee d t u mee zou bet len voo
afvalinzameling als u daarvoor minder uw afval
hoeft te scheiden?
24% 33% 22% 12% 5% 24 ,
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 13

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | toelichtingen (I)
Kunt u aangeven waarom u < (zeer) negatief / neutraal / (zeer) positief > staat tegenover het idee dat inwoners die hun afval goed scheiden daarvoor financieel beloond worden?
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
(zeer) positief
(n=1. 381) | 17% kan niets noemen
(zeer) negatief
(n=615) | 8% kan niets noemen
neutraal
(n=451) | 29% kan niets noemen
De (zeer) positieve groep ziet financiële beloning vooral als
een eerlijke en effectieve prikkel om gewenst gedrag te
stimule en. Het uitg ngspunt “de ve vuile bet lt” wo dt
breed gedragen: inwoners die weinig restafval produceren en
hun afval goed scheiden , moeten niet meebetalen voor
mensen die dat niet doen. Veel respondenten ervaren het
huidige systeem als onrechtvaardig , omdat kleine
huishoudens en bewuste scheiders nu hetzelfde betalen als
grote of onverschillige vervuilers.
De (zeer) negatieve groep ervaart financiële beloning voor
afvalscheiding niet als beloning , maar als een verkapte vorm
van betalen per hoeveelheid afval , wat uiteindelijk tot hogere
kosten leidt. Vooral grotere gezinnen , huishoudens met
b by’s , medisch fv l , oude en en mensen met een l g
inkomen zouden hierdoor oneerlijk worden benadeeld , terwijl
zij weinig invloed hebben op hun afvalproductie.
De neutrale groep ziet het idee als mogelijk nuttig , maar vindt
het nu te vaag en sterk afhankelijk van de uitwerking
(tarieven , meten/wegen , controle en praktische haalbaarheid).
Men twijfelt aan eerlijkheid en handhaafbaarheid (fraude ,
“goede lijden onde kw de” , bu en die fv l in nde m ns
bak gooien) en vreest net als de negatieve groep meer
zwerfafval/dumping als betalen per zak/aanbieding de
praktijk wordt. Daarnaast vreest men sterke negatieve neveneffecten , zoals
illegale dumping , zwerfafval en afvaltoerisme , mede op basis
van ervaringen in andere gemeenten. Het systeem wordt
gezien als complex , fraudegevoelig en moeilijk te handhaven ,
met extra bureaucratie en privacy zorgen. Veel respondenten
twijfelen bovendien aan de meerwaarde , omdat het huidige
systeem volgens hen goed functioneert en centrale of
machinale nascheiding als efficiënter wordt beschouwd.
Tegelijk geven veel respondenten aan dat ze al scheiden wat
kan , maar dat de voorzieningen onvoldoende zijn (o. a. geen/te
weinig opties voor plastic/PMD , bereikbaarheid in
buitengebied , weinig ruimte in appartementen/oudere kern).
Daarom neigt men naar: eerst faciliteiten op orde en
helderheid over kosten/regels , en liever een simpel , gelijk
systeem zonde “belonen/st
controle-intensief model.
Daarnaast benadrukken zij de milieuwinst: betere
afvalscheiding leidt tot meer recycling , minder verbranding ,
lagere verwerkingskosten en meer bewustwording over
consumptie en afval. Belonen wordt gezien als motiverender
dan straffen en als waardering voor extra moeite en
discipline. Steun is wel afhankelijk van randvoorwaarden ,
zoals voldoende inzamelvoorzieningen (met name voor
PMD/plastic) , eerlijke meting en het voorkomen van dumping
en fraude.
ffen” d n een complex ,
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 14

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | toelichtingen (II)
Kunt u aangeven waarom u < (zeer) negatief / neutraal / (zeer) positiefstaat tegenover het idee dat u meer zou betalen voor afvalinzameling als u daarvoor minder uw afval hoeft te scheiden? >
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
(zeer) positief
(n=435) | 18% kan niets noemen
(zeer) negatief
(n=1. 431) | 16% kan niets noemen
neutraal
(n=539) | 34% kan niets noemen
De (zeer) positieve groep vindt het voorstel aantrekkelijk
vanwege gemak , tijdwinst en eenvoud. Minder scheiden
betekent minder handelingen in huis , minder bakken of kliko’s
en minder ruimtebeslag , wat vooral prettig is voor bewoners
van kleinere woningen of appartementen. Veel respondenten
zijn bereid meer te betalen voor dit gemak , omdat zij tijd ,
comfort en overzicht belangrijk vinden.
De (zeer) negatieve groep wijst het idee af , onder andere
omdat het minder scheiden tegen betaling als fundamenteel
verkeerd en milieuonvriendelijk wordt gezien. Afval scheiden
is voor hen een norm en burgerplicht , geen keuze die je kunt
afkopen met geld. Meer betalen om minder te scheiden geeft
volgens deze groep een verkeerd signaal , ondermijnt
bewustwording en leidt tot meer verbranding van
waardevolle grondstoffen. Daarnaast leeft de overtuiging dat
het huidige systeem oneerlijk en contraproductief is: mensen
die al goed scheiden worden gestraft , terwijl gemakzucht en
hogere inkomens worden beloond.
De neutrale groep heeft geen duidelijke voorkeur omdat zij de
effecten , kosten en uitvoering nog niet goed kunnen
inschatten. Veel mensen scheiden nu al netjes en zullen dat
blijven doen , maar twijfelen of minder scheiden echt
goedkoper of efficiënter is en of verwerking na inzameling
voldoende betrouwbaar gebeurt. Sommigen vinden het
huidige systeem prima , anderen missen juist betere
voorzieningen om goed te kúnnen scheiden. Daarnaast vinden zij het logisch en eerlijk dat extra kosten
worden doorberekend aan inwoners die minder scheiden: wie
het scheiden uitbesteedt aan gemeente of afvalverwerker ,
betaalt voor dat extra werk (de vervuiler betaalt). Een deel
heeft vertrouwen in centrale of technische nascheiding , mits
dit goed wordt georganiseerd , het straatbeeld schoon blijft en
de verwerking transparant is.
Daarnaast zijn er zorgen over praktische haalbaarheid en
mogelijke neveneffecten. Men betwijfelt of zo’n
betalingssysteem eerlijk en controleerbaar is en vreest
dumping of zwerfafval. Ook verschillen in woonsituatie
spelen mee: niet iedereen heeft ruimte of mobiliteit om goed
te scheiden. De financiële kant blijft onduidelijk ; men wil niet
méér betalen zonder duidelijk voordeel , al begrijpt men dat
nascheiding mogelijk extra kost.
Aan de andere kant verwacht men meer zwerfafval , illegale
dumping en fraude door mensen die niet willen scheiden en
ook niet betalen , terwijl de afvalstoffenheffing nu al als hoog
wordt ervaren. Veel respondenten hebben weinig vertrouwen
dat kosten echt zullen dalen en zien het voorstel vooral als
een verkapte kostenverhoging , terwijl het huidige systeem
volgens hen prima functioneert.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 15

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | houding
Hieronder is te zien hoe men tegenover een mogelijke invoering van gedifferentieerde tarieven staat.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hiernaast is het resultaat te zien op de
g ‘Hoe staat u tegenover een v
mogelijke invoering van gedifferentieerde
tarieven?’.
Hoe staat u tegenover een mogelijke invoering
van gedifferentieerde tarieven?
, 27 22% 21% 23% 25% 7%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Daarnaast zijn inwoners op basis van
deze vraag in drie groepen in te delen:
(zeer) negatief , neutraal en (zeer) positief
ten opzichte van de invoering van
gedifferentieerde tarieven. Deze groepen
worden gebruikt om resultaten van
andere vragen uit te splitsen en zo
verschillen in opvattingen tussen de
groepen zichtbaar te maken.
Dit is de groep inwoners die (zeer)
negatief staat tegenover de
invoering van gedifferentieerde
tarieven (43%).
Dit is de groep
inwoners die
neutraal staat
tegenover de
invoering van
gedifferentieerde
tarieven (23%).
Dit is de groep inwoners
die (zeer) positief staat
tegenover de invoering
van gedifferentieerde
tarieven (32%).
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 16

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | financiële aspecten naar houding
Hieronder is te zien hoe men staat tegenover het idee dat inwoners die hun afval goed scheiden daarvoor financieel beloond worden ,
uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hiernaast is weergegeven hoe men tegenover
de financiële aspecten van gedifferentieerde
tarieven staat , uitgesplitst naar inwoners die
(zeer) negatief , neutraal of (zeer) positief
tegenover de invoering van gedifferentieerde
tarieven staan.
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 29% 24% 24% 16% 4% , 24
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 4% 27% 57% 11% , 37 Inwoners die (zeer) negatief staan tegenover
de invoering van gedifferentieerde tarieven
beoordelen ook het idee van financiële
beloning voor goed scheiden duidelijk vaker
negatief. Tegelijkertijd blijkt dat de houding ten
opzichte van de invoering van gedifferentieerde
tarieven nauwelijks invloed heeft op de opinie
over het idee dat inwoners meer zouden
betalen wanneer zij minder hoeven te scheiden.
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners)
, 43 5% 50% 41%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Hieronder is te zien hoe men staat tegenover het idee dat inwoners meer zouden betalen voor afvalinzameling als u daarvoor minder
afval hoeven te scheiden , uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Dit duidt erop dat inwoners die (zeer) negatief
staan tegenover de invoering vooral moeite
hebben met financiële consequenties , terwijl bij
de overige inwoners de acceptatie van goed
scheiden en belonen hoger ligt. Geen enkele
groep wil meer betalen om minder te hoeven
scheiden.
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 32% 31% 20% 9% 5% , 22
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 12% 35% 36% 12% , 26
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners) 23% 35% 14% 17% 7%4% , 25
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 17

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | invloed
Hieronder is te zien in hoeverre verschillende aspecten invloed hebben op de mening over gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
12% de communicatie en informatie
de praktische uitvoerbaarheid 6%
het stimuleren van beter scheiden 8%
de eerlijkheid van kostenverdeling 8%
0%
17%
16%
25%
28%
27% 13% 6%
4%
31 ,
38 ,
35 ,
37 ,
9%
12%
9%
10%
36%
18%
18%
30% 20%
34% 23%
33%
80%
30%
50%
4%
100% 40% 60% 70% 90%
helemaal geen invloed neutraal geen invloed
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026
invloed zeer veel invloed n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
18

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | invloed factoren naar houding (I)
Hieronder is te zien in hoeverre de communicatie en informatieinvloed heeft op de mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hiernaast is weergegeven welke invloed
de verschillende aspecten hebben op de
mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar inwoners die (zeer)
negatief , neutraal of (zeer) positief
tegenover de invoering van
gedifferentieerde tarieven staan.
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 22% 24% 23% 16% 10% 6% , 26
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 5% 12% 34% 35% 9% 5% , 33
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners) 5% 12% 22% 37% 19% 6% , 36
Inwoners die (zeer) negatief staan
tegenover de invoer van gedifferentieerde
tarieven geven opvallend vakerdan bij
andere aspectenaan dat de praktische
uitvoerbaarheid (zeer veel) invloed heeft
op hun mening. Dit toont aandat
weerstand niet per definitieprincipieel is ,
maar waarschijnlijksterk samenhangt met
zorgen over de uitwerkingen handhaving
in de praktijk.
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Hieronder is te zien in hoeverre de praktische uitvoerbaarheidinvloed heeft op de mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 11% 12% 12% 21% 40% 4% , 37
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 6% 26% 33% 30% , 37
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners) 6% 15% 35% 35% 6% , 40
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
helemaal geen invloed geen invloed neutraal invloed zeer veel invloed n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 19

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | invloed factoren naar houding (II)
Hieronder is te zien in hoeverre het stimuleren van beter scheideninvloed heeft op de mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hiernaast is weergegeven welke invloed
de verschillende aspecten hebben op de
mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar inwoners die (zeer)
negatief , neutraal of (zeer) positief
tegenover de invoering van
gedifferentieerde tarieven staan.
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 16% 21% 23% 24% 12% 4% 29 ,
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 9% 25% 42% 20% 37 ,
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners) 4% 9% 42% 40% 4% 42 ,
Hiernaastvaltvooralopdateenpositieve
houdingtenopzichtevandeinvoeringvan
gedifferentieerdetarievensterk ,
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Hieronder is te zien in hoeverre de eerlijkheid van kostenverdelinginvloed heeft op de mening over gedifferentieerde tarieven ,
uitgesplitst naar de houding tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
samenhangtmetde attitude dat het
stimuleren van beter scheiden en een
eerlijke kostenverdeling belangrijk zijn.
staat (zeer) negatief tegenover invoering
(43% van de inwoners) 16% 17% 20% 18% 25% 4% 32 ,
staat neutraal tegenover invoering
(23% van de inwoners) 4% 30% 40% 23% 38 ,
staat (zeer) positief tegenover invoering
(32% van de inwoners) 3%7% 36% 48% 4% 43 ,
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
helemaal geen invloed geen invloed neutraal invloed zeer veel invloed n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 20

2. 2 Gedifferentieerde tarieven | voorkeurssituatie
Mochten gedifferentieerde tarieven ingevoerd worden , welk van de volgende situaties zou uw voorkeur hebben?
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
hoger vast bedrag , lager variabel bedrag voor
aanbieden van restafval 19%
lager vast bedrag , hoger variabel bedrag voor
aanbieden van restafval 46%
weet ik niet / geen voorkeur 35%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 21

2. 3 Inzameling restafval | Oosthuizen
Maakt u al gebruik van ondergrondse containers?
basis = respondenten uit Oosthuizen (inwoners | n=313)
Hieronder staat hoe men staat tegenover het plaatsen van ondergrondse containers in plaats van het gebruik
van minicontainers.
basis = respondenten uit Oosthuizen die nog geen gebruik maken van ondergrondse containers (inwoners | n=256)
Hoe staat u tegenover het mogelijk
plaatsen van ondergrondse
containers in uw wijk in plaats van
het gebruik van minicontainers?
0%
34%
10%
27%
50%
14%
70%
13%
80%
9%
90%100%
24 ,
20% 30% 40% 60%
82%
nee
18%
ja
zeer negatief
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026
negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
22

2. 3 Inzameling restafval | Oosthuizen toelichtingen
Kunt u aangeven waarom u < (zeer) negatief / neutraal / (zeer) positief > staat tegenover het plaatsen van ondergrondse containers?
basis = respondenten uit Oosthuizen die nog geen gebruik maken van ondergrondse containers (inwoners | n=256)
(zeer) positief
(n=57) | 12% kan niets noemen
(zeer) negatief
(n=155) | 6% kan niets noemen
neutraal
(n=36) | 22% kan niets noemen
De (zeer) positieve groep ziet ondergrondse containers als
praktischer en netter dan minicontainers. Men waardeert
vooral dat afval op elk moment kan worden weggebracht ,
zonder afhankelijk te zijn van vaste ophaaldagen , wat als
hygiënischer wordt ervaren.
De (zeer) negatieve groep verwacht dat ondergrondse
containers leiden tot meer zwerfafval , bijplaatsingen en
ongedierte , vooral wanneer containers vol zijn of storingen
hebben. Ook wordt gevreesd voor stankoverlast en een
rommelige , minder aantrekkelijke leefomgeving.
De neutrale groep ziet zowel voor-als nadelen en heeft geen
uitgesproken voorkeur. Het functioneren van ondergrondse
containers hangt volgens hen sterk af van plaatsing ,
loopafstand , capaciteit en de frequentie van legen.
Een veelgenoemde zorg is dat volle containers of kleine
openingen leiden tot afval naast de container , met zwerfafval
en mogelijke overlast tot gevolg. Tegelijkertijd worden
voordelen genoemd , zoals minder zichtbare containers en
mogelijk efficiëntere inzameling.
Daarnaast vinden respondenten het een voordeel dat er geen
containers meer in de tuin , op de stoep of in het straatbeeld
staan. Dit bespaart ruimte , zorgt voor een nettere wijk en
vermindert het gedoe met bakken. Ook wordt verwacht dat
het efficiënter is voor de inzameldienst en mogelijk kosten
bespaart.
Daarnaast ervaren veel respondenten , met name ouderen en
minder mobiele bewoners , het lopen en sjouwen met
afvalzakken als onpraktisch of niet haalbaar. Het huidige
systeem met minicontainers aan huis wordt als comfortabeler
en beter passend bij hun situatie gezien. Daarnaast verschilt het gebruiksgemak per bewoner. Wat
voor de één praktisch is , kan voor ouderen of minder mobiele
mensen lastig zijn. De minicontainer wordt als prima ervaren ,
maar ondergrondse containers zijn acceptabel mits ze dichtbij
staan en goed worden beheerd.
Tot slot is er weinig vertrouwen in de betrouwbaarheid en het
beheer van ondergrondse containers. Men vreest storingen ,
hogere kosten en een verslechtering van het straatbeeld en
de leefbaarheid , waardoor de voorgestelde verandering
vooral als een achteruitgang wordt ervaren.
Tot slot noemen sommige respondenten dat ondergrondse
containers meer inzicht geven in afvalaanbod en bewoners
meer regie geven. Daarbij wordt wel benadrukt dat goed
beheer en handhaving nodig zijn om bijplaatsingen te
voorkomen.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 23

2. 3 Inzameling restafval | losse zakken
Op uw adres wordt het restafval nu ingezameld in losse zakken. In de rest van de gemeente Edam-Volendam wordt het restafval ingezameld middels minicontainers of ondergrondse
containers. De gemeente Edam-Volendam gaat de inzameling in de gehele gemeente gelijk trekken. Net als in de rest van de gemeente , waar men minicontainers heeft , wordt het restafval 1
keer per 2 weken opgehaald of middels een verzamelcontainer in de wijk ingezameld.
Welk van de volgende manieren van inzameling van restafval zou uw voorkeur hebben?
basis = respondenten waar het restafval nog wordt ingezameld in losse zakken (inwoners | n=34)
12% verzamelcontainer
50% minicontainer , 1 keer per 2 weken geleegd
38% weet ik niet / geen voorkeur
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 24

2. 4 Inzameling GFT | situatie
In Edam en Volendam wordt het GFT-afval (groente- , fruit-en tuinafval) in de zomermaanden (van april t/m november) 1 keer per week ingezameld en in de wintermaanden (december t/m
maart) 1 keer per 2 weken. In de voormalige gemeente Zeevang wordt het GFT-afval het gehele jaar 1 keer per 2 weken ingezameld.
Welk van de volgende situaties zou uw voorkeur hebben?
basis = respondenten uit voormalige gemeente Zeevang (inwoners | n=209)
de huidige situatie behouden (het gehele jaar 1
keer per 2 weken) 55%
zomermaanden vaker inzamelen (van april t/m
november 1 keer per week , van december t/m
maart 1 keer per 2 weken)
39%
weet ik niet / geen voorkeur 7%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 25

2. 5 Inzameling grof afval | aspecten
In de voormalige gemeente Zeevang wordt grof huishoudelijk afval op afspraak gratis aan huis opgehaald. In Edam en Volendam is er iedere twee weken een vaste inzamelroute waarbij
inwoners hun grof huishoudelijk afval zonder aanmelding gratis langs de straat kunnen zetten. De kosten van het gratis ophalen van grof huishoudelijk afval zijn hoog. Elke inwoner betaalt
hier aan mee , terwijl niet iedereen er gebruik van maakt.
Hieronder is te zien hoe men tegenover verschillende aspecten met betrekking tot de inzameling van grof afval staat.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hoe staat u tegenover…
. . . het idee om in de gehele gemeente het systeem te hanteren
zoals in de voormalige gemeente Zeevang , waarbij grof
huishoudelijk afval op afspraak wordt opgehaald?
8% 14% 16% 36% 23% , 35
. . . het idee dat er betaald moet worden voor het aanbieden
van grof afval , waardoor de kosten niet door alle inwoners
betaald worden?
17% 26% 18% 26% 11% , 29
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 26

2. 5 Inzameling grof afval | toegangspas
Inwoners kunnen onbeperkt grof huishoudelijk afval en puin naar de milieustraat brengen. Omdat de controle bij de ingang minimaal is , kunnen ook mensen van buiten de gemeente hier
gebruik van maken. Hierdoor lopen de kosten voor de gemeente op.
Hieronder is te zien hoe men tegenover de invoer van toegangspassen voor de milieustraat staat.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hoe staat u tegenover het idee om een
toegangspas in te voeren om de milieustraten
alleen toegankelijk te maken voor inwoners van
de gemeente?
6% 33% 57% , 44
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 27

2. 5 Inzameling grof afval | puin
De gemeente wil de oplopende kosten van de milieustraten beperken. Daarom wordt gekeken naar veranderingen bij het inleveren vangrof huishoudelijk afval en puin. Eén mogelijkheid is dat
inwoners in Volendam voortaan moeten betalen wanneer zij puin naar de milieustraat brengen. Een andere mogelijkheid is dat puin niet langer in Volendam kan worden ingeleverd , maar
alleen nog in Oosthuizen. Dit zou dan gratis blijven , maar kan slechts op een vaste dag van de week en maximaal vijf keer perjaar.
Hieronder is te zien hoe men tegenover de verschillende mogelijkheden voor het inleveren van puin staat.
basis = alle respondenten (inwoners | n=2. 476)
Hoe staat u tegenover het idee om inwoners…
. . . te laten betalen voor het inleveren van puin , als
bedrijven dit ook tegen betaling gaan doen? 18% 29% 18% 26% 8% , 28
. . . gratis puin te laten brengen in Oosthuizen , op
een vast dag en met een maximum van vijf keer
per jaar?
23% 24% 16% 25% 8% , 27
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 28

2. 6 Achtergrondkenmerken
Leeftijdsgroepen
18 t/m 39 jaar
40 t/m 59 jaar
60 t/m 79 jaar
80 jaar en ouder
wil ik niet zeggen
Totaal
n
325
829
1. 039
131
152
2. 476
%
13%
33%
42%
5%
6%
100%
Grootte huishouden
1 persoon
2 personen
3 personen
4 personen
5 personen
6 personen of meer
wil ik niet zeggen
Totaal
n
423
1. 089
323
423
110
16
92
2. 476
%
17%
44%
13%
17%
4%
1%
4%
100%
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 29

3. Resultaten bedrijven
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 30

3. 1 Algemeen | beoordeling bedrijfsafvalinzameling
Met welk rapportcijfer beoordeelt u de bedrijfsafvalinzameling in het algemeen?
basis = respondenten met bedrijfsafval (bedrijven | n=148) bedrijven met
medewerkers zzp’ers
Gemiddeld
rapportcijfer
Gemiddeld
rapportcijfer
75 ,
, 77
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
, 78 , 77 10-54 , , 66-73 , , 55-65 , ,
zeer ontevreden
74-82 , , 83-10 ,
zeer tevreden
31%
17% 16% 16%
9%
4% 3%
5
1%
1
1%
2
1%
4
0%
3 6 7 8 9 10 weet ik niet
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 31

3. 1 Algemeen | toelichtingen rapportcijfer
Gemiddeld
rapportcijfer
77 ,
Veel ondernemers geven aan dat zij geen gebruik maken van de gemeentelijke bedrijfsafvalinzameling , vooral omdat zij eigen contracten hebben met
externe afvalverwerkers of nauwelijks bedrijfsafval produceren. Onder de ondernemers die wél gebruikmaken van de gemeentelijke voorzieningen is het
beeld overwegend positief: zij waarderen de overzichtelijkheid , bereikbaarheid , behulpzaamheid van medewerkers en de netheid vande milieustraten.
Tegelijkertijd worden enkele duidelijke knelpunten genoemd , zoals beperkte openingstijden , onduidelijke of oneerlijke regels voor bedrijven en praktische
belemmeringen bij het storten van afval.
Een groot deel van de bedrijven laat het afval ophalen door commerciële partijen als Renewi , GP Groot en De Graaf. Dit biedt hen volgens eigen zeggen duidelijkheid , regelmaat en
gemak. Ook is er een aanzienlijke groep ondernemers die nauwelijks bedrijfsafval heeft , waardoor gemeentelijke bedrijfsafvalinzameling niet relevant is. Ook blijkt er bij sommige
bedrijven onzekerheid over wat wel of niet is toegestaan: men denkt soms dat de gemeente geen bedrijfsafval mag innemen , of alleen particulieren bedient , waardoor het
gemeentelijke aanbod niet in beeld komt.
Onder gebruikers van de milieustraat is de algemene tevredenheid hoog. De locaties worden ervaren als netjes , overzichtelijk en goed ingericht voor gescheiden afvalstromen.
Medewerkers worden vrijwel altijd omschreven als vriendelijk , behulpzaam en duidelijk in hun aanwijzingen. Voor veel ondernemersverloopt het brengen van afval hierdoor vlot en
zonder problemen. Ook de toegankelijkheid van de locaties , zoals bereikbaarheid en indeling , wordt vaak positiefgenoemd.
Naast deze positieve ervaringen is er ook kritiek. Verschillende ondernemers vinden de regels rondom bedrijfsafval niet altijd eerlijk of transparant , bijvoorbeeld door verschillen in
betaalplicht tussen bedrijven met en zonder logo. Daarnaast worden de openingstijden van milieustraten , vooral in Oosthuizenals te beperkt ervaren. Ook zijn er opmerkingen over ,
krappe of volle stortplekken , beperkte doorstroming en het ontbreken van grofvuilinzameling op bedrijventerreinen.
Als geheel ontstaat een beeld waarin de milieustraten goed functioneren voor ondernemers die er gebruik van maken. Maar veel bedrijven maken geen gebruik van de
gemeentelijke bedrijfsafvalinzameling vanwege eigen contracten en beperkte afvalproductie. Onduidelijkheid over de mogelijkhedenspeelt hierbij ook een rol. De belangrijkste
verbeterpunten liggen bij een (zichtbaar) duidelijker beleid , ruimere toegankelijkheid en praktische afhandeling.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 32

3. 2 Huidige situatie | bedrijfsafval
Wat voor bedrijfsafval heeft u?
basis = respondenten met bedrijfsafval (bedrijven | n=148) | meerdere antwoorden mogelijk
*bij anders zijn zeer uiteenlopende antwoorden gegeven
Hoe voert u momenteel uw bedrijfsafval af?
basis = respondenten met bedrijfsafval (bedrijven | n=148) | meerdere antwoorden mogelijk
*bij anders zijn zeer uiteenlopende antwoorden gegeven
65%
67%
56%
restafval naar milieustraat Volendam 31%
37% 14%
grof afval via een andere marktpartij
25% 51%
25% 5%
puin via Kras Recycling
15% 19%
6% 10%
6%
OPK naar milieustraat Oosthuizen
13%
3% 10% visgerelateerd afval via het huishoudelijk afval
13% 5%
via een contract met de
gemeente laten ophalen
2% 2%
2%
GFT
6%
14% 21% anders* anders*
8% 9%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80%
zzp’e s bedrijven met medewerkers
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 33

3. 3 Gebruik milieustraat Volendam | waarschijnlijkheid
Hieronder is te zien hoe waarschijnlijk men het vindt dat in de toekomst het bedrijfsafval ingeleverd wordt bij de milieustraat in Volendam.
basis = respondenten met bedrijfsafval (bedrijven | n=148)
bedrijven met
medewerkers totaal zzp’ers
Hoe waarschijnlijk is het dat u in de toekomst uw
bedrijfsafval inlevert bij de milieustraat in
Volendam , als de tarieven 20 tot 50% hoger
uitvallen dan bij commerciële partijen?
, 21 , 22 , 20 37% 23% 8% 12% 4% 16%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
De ondernemers die hebben aangegeven dat zij (zeer) waarschijnlijk gebruik zouden maken van de milieustraat in Volendam , lichtten toe dat vooral gemak daarbij de doorslag geeft. De
milieustraat ligt dichtbij , is goed bereikbaar , men kan er vrijwel altijd terecht en het afvoeren gaat snel en eenvoudig. Voor deze groep ondernemers weegt dit zwaarder dan een mogelijk 20-50%
hoger tarief ten opzichte van commerciële aanbieders , zeker bij kleinere hoeveelheden afval.
Daarnaast wordt genoemd dat commerciële aanbieders in sommige gevallen juist duurder of minder flexibel zijn , of dat alternatieven beperkt zijn. Voor een aantal bedrijven is het bovendien
logisch om te betalen voor een nette en betrouwbare manier van afvoeren , waarbij men het afval niet bij klanten hoeft achter te laten en overlast (zoals zwerfvuil of ongedierte) wordt voorkomen.
Sommige ondernemers geven aan dat zij de kosten kunnen doorberekenen aan klanten , waardoor een hoger tarief minder zwaar weegt.
Een kleinere groep benadrukt dat de service en faciliteiten van de gemeentelijke milieustraat goed zijn en dat marktconforme of iets hogere tarieven acceptabel zijn. Ook wordt gewezen op het
ontbreken van realistische alternatieven: voor veel kleine zelfstandigen is een eigen container geen optie , en meer afval op straat is niet wenselijk. Tot slot wordt aangegeven dat men bereid is te
betalen voor een schoon , geordend en toegankelijk systeem , zeker wanneer het prijsverschil met commerciële partijen beperkt blijft.
zeer onwaarschijnlijk onwaarschijnlijk neutraal waarschijnlijk zeer waarschijnlijk n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 34

3. 4 Inzameling visgerelateerd afval | Kras Recycling
Hieronder is te zien hoe men tegenover de inname van visgerelateerd afval door Kras Recycling staat.
basis = respondenten met visgerelateerd afval (bedrijven | n=13)
bedrijven met
medewerkers totaal zzp’ers
Hoe staat u tegenover het voorstel dat het
innemen van visgerelateerd afval volledig door
Kras Recycling wordt uitgevoerd?
8% 23% 31% 38% , 40 , 40 , 40
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
De meeste respondenten met visgerelateerdafval staan positief tot zeer positief tegenover het volledig laten uitvoeren van het innemen van dit afval door Kras Recycling. Zij geven aan dat Kras
dit nu al (gedeeltelijk) doet en dat dit volgens hen goed , professioneel en gespecialiseerd wordt uitgevoerd. Ook wordt de verwachting uitgesproken dat Kras als gespecialiseerd bedrijf dit
efficiënter kan doen dan de gemeente , met betere dienstverlening , ruimere openingstijden en praktisch gemak voor de aanbieders. Enkele respondenten wijzen erop dat Kras voor de lokale
gemeenschap een belangrijke rol speelt en dat continuïteit wenselijk is. De belangrijkste zorg is dat de tarieven mogelijk zullen stijgen wanneer Kras de volledige uitvoering op zich neemt. Als de
kosten gelijk blijven , heeft men er geen bezwaar tegen.
Er ontstaat een beeld waarin de meerderheid vertrouwen heeft in Kras als uitvoerende partij , mits service en kosten beheersbaar blijven.
zeer negatief negatief neutraal positief zeer positief n. v. t / weet niet gemiddelde scores op vijfpuntenschaal
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 35

3.5 Achtergrondkenmerken J RIGHT
MARKTONDERZOEK

geen (ik ben ZZP'er) 43% landbouw, bosbouw en visserij 5%
1 medewerker 117 11% industrie
- 1%
2 t/m 9 medewerkers 45 30%
bouw en installatietechniek 57 25%
handel in en reparatie van auto's 2 1%
10 t/m 49 medewerkers 2 15%
groothandel 4 3%
5O t/m 250 medewerkers ÁL 1%
detailhandel 27 18%
meer dan 250 medewerkers 0 0% logies, maaltijd- en drankverstrekking 10 7%
Totaal 148 100% informatie en communicatie 3 2%
financiële instellingen 2 1%
onroerend goed 1 1%
zakelijke dienstverlening 14 9%
onderwijs, openbaar bestuur en overheid 4 3%
zorg 5 3%
cultuur 1 1%
sport en recreatie 6 4%
overige dienstverlening 14 9%
anders 8 5%
Totaal 148 100%
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026

4. Conclusie en aanbevelingen
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 37

4. 1 Conclusie | inwoners (I)
Algemeen beeld
De resultaten laten zien dat inwoners over het geheel genomen tevreden zijn met de huidige afvalinzameling in Edam-Volendam. Hetsysteem wordt als duidelijk en betrouwbaar ervaren en
sluit goed aan op de dagelijkse praktijk. Vooral de stromen restafval , GFT , oud papier en glas worden consequent positief beoordeeld en vormen daarmee een sterk fundament. Tegelijkertijd
wordt zichtbaar dat de waardering voor het systeem minder eenduidig is wanneer het gaat om toekomstige veranderingen. Met name met betrekking totgedifferentieerde tarieven en andere
mogelijke maatregelenzijn meningen vaak verdeeld en ontstaan verschillen tussen groepen , wat onderstreept dat draagvlak peronderwerp en per doelgroep sterk kan variëren.
Algemene tevredenheid over afvalinzameling
Inwoners beoordelen de totale afvalinzameling gemiddeld met een 79 , , waarbij vooral restafval , GFT en oud papier positief opvallen. Glas wordt eveneens goed gewaardeerd. Minder hoge
beoordelingen gelden voor textielinzameling en in iets sterkere mate voor grof afval. PMD via restafval wordt het minst positiefbeoordeeld , wat mogelijk samenhangt met beperkte
mogelijkheden om dit gescheiden aan te bieden.
Houding tegenover gedifferentieerde tarieven
De houding ten opzichte van gedifferentieerde tarieven is duidelijk verdeeld onder inwoners. Hoewel bijna iedereen de omschrijving van dit principebegrijpt , verschillen inwoners sterk in hoe zij
een mogelijke invoering waarderen. Een aanzienlijk deel van de inwoners staat (zeer) negatief tegenover de invoering van gedifferentieerde tarieven (43%) , vooral vanwege zorgen over
eerlijkheid , uitvoerbaarheid en mogelijke kostenstijgingen. Een kleinere maar substantiële groep (32%) staat (zeer) positief tegenover invoering , omdat zij financiële prikkels zien als een eerlijke
manier om goed scheiden te belonen. De resterende 23% staat neutraal tegenover de invoering.
De factoren die de houding het sterkst beïnvloeden zijn de verwachte praktische uitvoerbaarheid , de waargenomen eerlijkheid van de kostenverdeling en de duidelijkheid van de communicatie
over vaste en variabele kosten. Ook de voorkeuren rondom tariefopbouw laten verdeeldheid zien: 46% kiest voor een laag vast en hoog variabel bedrag , terwijl 19% de omgekeerde verhouding
prefereert. Deze cijfers onderstrepen het belang van transparante uitleg en een zorgvuldige introductie wanneer de gemeente gedifferentieerde tarieven zou willen invoeren.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 38

4. 1 Conclusie | inwoners (II)
Inzameling van restafval
De resultaten rondom de inzameling van restafval laten zien dat voorkeuren sterk afhankelijk zijn van de kern en de huidige wijze van inzameling. In Oosthuizen is de meerderheid van de
inwoners die nog geen ondergrondse containers gebruikt kritisch overde mogelijkeinvoering daarvan , vooral vanwege zorgen over loopafstandenstoringenen afvaldumping. ,
In gebieden waar restafval nog in losse zakken wordt ingezameld , bestaat duidelijk behoefte aan minicontainers ; slechts 12% geeft de voorkeur aan inzameling via verzamelcontainers.
Inzameling van GFT
De GFT-inzameling wordt in de voormalige gemeente Zeevang door de meeste inwoners als passend ervaren (55%). Een substantieel deel (39%) geeft echter aan in de zomermaanden liever
een hogere inzamelfrequentie te hebben vanwege overlast en grotere hoeveelheden tuinafval.
Inzameling van grof afval
Het voorstel om grof afval in de hele gemeente op afspraak op te halen , zoals eerder in Zeevang , wordt gemiddeld positief beoordeeld. Het idee om inwoners te laten betalen voor het
aanbieden van grof afval krijgt echter een minder positieve waardering.
Het invoeren van een toegangspas voor de milieustraat wordt door een grote meerderheid positief of zeer positief ontvangen. Voorhet inleveren van puin zijn de meningen over de betaalvariant
en de optie waarbij puin gratis in Oosthuizen kan worden ingeleverd op een vaste dag dicht sterk verdeeld. Geen van beideopties geniet een duidelijke voorkeur.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 39

4. 1 Conclusie | bedrijven (I)
Algemene tevredenheid over de bedrijfsafvalinzameling
Bedrijven die gebruikmaken van bedrijfsafvalinzameling geven hier gemiddeld een rapportcijfer van 77 aan. Uit de toelichtingen blijkt dat veel ondernemers geen gebruikmaken van de ,
gemeentelijke inzameling , omdat zij eigen contracten hebben of omdat zij weinig bedrijfsafval hebben. Onder de groep die wél gebruikmaakt van de gemeentelijke voorzieningen ontstaat een
overwegend positief beeld. De milieustraten worden gezien als netjes en overzichtelijk en medewerkers worden omschreven als vriendelijk en behulpzaam. Ondanks de positieve waardering zijn
er ook enkele aandachtspunten zichtbaar. Een deel van de ondernemers ervaart beperkingen in openingstijden , met name bij de milieustraat in Oosthuizen , en geeft aan dat regels rondom het
aanleveren van bedrijfsafval niet altijd even duidelijk zijn. Daarnaast worden incidentele praktische hindernissen genoemd , zoals drukte op piekmomenten of beperkte ruimte. Deze knelpunten
bieden aanknopingspunten voor verbetering , maar doen geen afbreuk aan het overwegend positieve beeld dat ondernemers hebben van de huidige mogelijkheden voor bedrijfsafval.
Huidige situatie
De soorten bedrijfsafval lopen uiteen , waarbij restafval het meest voorkomt. Andere veelgenoemde stromen zijn grof afval , puin en papier/karton. Een deel van de ondernemers heeft daarnaast
visgerelateerd afval of andere afvalstromen. De manier waarop dit afval wordt afgevoerd verschilt sterk: veel bedrijven makengebruik van commerciële marktpartijen , zoals externe
afvalinzamelaars of recyclingbedrijven. Een aanzienlijk deel brengt bedrijfsafval naar de milieustraten in Volendam of Oosthuizen. Een kleiner deel laat afval via de gemeente ophalen of voert
het af via het huishoudelijk afval.
Gebruik milieustraat Volendam
Wanneer ondernemers wordt gevraagd of zij in de toekomst bedrijfsafval zouden inleveren bij de milieustraat in Volendam wanneer de tarieven daar 20 tot 50 procent hoger zouden liggen dan
bij commerciële aanbieders , geeft een grote groep aan dit onwaarschijnlijk te vinden. Een kleinere groep acht dit juist wel waarschijnlijk. Ondernemers die het wel als een realistische optie zien ,
noemen vooral het gemak en de nabijheid van de milieustraat als reden. Zij ervaren de locatie als goed bereikbaar en waarderen dat zij het afval snel en eenvoudig kunnen afvoeren. Sommigen
geven aan dat de hogere kosten acceptabel zijn wanneer deze doorberekend kunnen worden aan klanten of wanneer commerciële alternatieven minder flexibiliteit bieden.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 40

4. 1 Conclusie | bedrijven (II)
Inzameling visgerelateerd afval
Binnen de kleine groep ondernemers die visgerelateerd afval heeft , is de houding tegenover het volledig laten uitvoeren van de inname door Kras Recycling overwegend positief. Kras verzorgt
deze inname deels al , wat door ondernemers wordt gezien als professioneel en efficiënt. Ook de verwachting dat een gespecialiseerde partij betere dienstverlening kan bieden , speelt voor deze
groep een rol. Een aandachtspunt dat wordt genoemd , is de mogelijkheid dat de tarieven omhoog zouden gaan wanneer Kras de volledige uitvoering op zich neemt. Zolang de kosten
beheersbaar blijven , wordt de voorgestelde werkwijze echter als passend ervaren.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 41

4. 2 Aanbevelingen (I)
1. Leg gedifferentieerde tarieven goed uit voor invoering
Het draagvlak voor gedifferentieerde tarieven is sterk verdeeld. Onzekerheid over kosten , registratie en praktische gevolgen leidt tot weerstand , hoewel velen ook de voordelen zien van het
stimuleren van beter scheiden eneen eerlijkere kostenverdeling. Om het draagvlak voor deze maatregel te vergroten , is het noodzakelijk dat inwoners vooraf volledigen helderinzicht krijgen in
de werking van gedifferentieerde tarieven. Dat betekent heldere informatie over de tariefstructuur , concrete voorbeelden , uitleg over registratie en uitleg over maatregelen die genomen worden
om ongewenste neveneffecten zoals afvaldumping en bewust verkeerd scheiden tegen te gaan. Zorgvuldige invulling van de randvoorwaarden en heldere communicatie over de werking van het
systeem zijn kortom essentieelom gedifferentieerde tarieven te laten functioneren.
2. Betrek inwoners nauw bij de besluitvorming rond ondergrondse containers in Oosthuizen
In Oosthuizen bestaat aanzienlijke terughoudendheid ten opzichte van ondergrondse containers. Vanuit de behoefte van inwoners is het op dit moment niet aan te raden om deze maatregel door
te voeren. Bewoners maken zich zorgen over loopafstanden , storingen en bijplaatsingen. Deze zorgen raken direct aan de leefbaarheid van de buurt en verdienen daarom een zorgvuldige
aanpak. Mocht de gemeente het plaatsen vanondergrondsecontainersverderwillenverkennenis het belangrijk dat inwoners actief worden betrokken bij de locatiekeuze van ondergrondse ,
containers. Wijkgerichte participatie maakt het mogelijk om gezamenlijk te bepalen welke plekken logisch , veilig en werkbaar zijn. Daarnaast is betrouwbaar beheer essentieel , met snelle
storingsafhandeling en voldoende capaciteit op momenten van piekbelasting. Voor minder mobiele inwoners is aan te raden om aanvullende oplossingen beschikbaar te stellen. Door goed uit te
leggen welke voordelen ondergrondse containers bieden , zoals minder rommel in het straatbeeld en meer flexibiliteit , kan de acceptatie worden vergroot.
3. Uniformeer de inzameling door adressen met losse zakken om te zetten naar minicontainers
In de gebieden waar nog gebruik wordt gemaakt van losse zakken blijkt een duidelijke voorkeur voor minicontainers. De harmonisatie van het restafvalbeleid , waarbij minicontainers de standaard
worden , zorgt voor eenduidigheid en sluit beter aan bij de behoeften van inwoners. Het ligt daarom voor de hand om deze overstapdoor te voeren. Heldere uitleg over het waarom van deze
harmonisatie helpt om begrip en draagvlak verder te bevorderen.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 42

4. 2 Aanbevelingen (II)
4. Pas de inzamelfrequentie van GFT in Zeevang aan in de zomermaanden
Uit het onderzoek blijkt dat de meerderheid van de inwoners (55%) in de voormalige gemeente Zeevang tevreden is met de huidige inzamelfrequentie van GFT , waarbij het afval het hele jaar
door eens per twee weken wordt opgehaald. Tegelijkertijd geeft een substantiële groep inwoners (39%) aan dat zij in de zomermaanden behoefte hebben aan een wekelijkse inzameling , omdat
warm weer en hogere volumes tuinafval leiden tot stankoverlast en volle bakken. Op basis van deze voorkeuren ligt het voor dehand om de inzamelfrequentie in Zeevang aan te passen aan de
seizoensgebonden behoeften: wekelijks inzamelen in de zomermaanden en tweewekelijks in de winter , zoals al gebruikelijk is inderest van de gemeente. Deze aanpassing sluit beter aan op de
praktijk van inwoners en vermindert overlast in perioden waarin dit het meest nodig is. Omdat inwoners die de huidige frequentiewillen behouden niet verplicht zijn het GFT wekelijks aan te
bieden , wordt verwacht dat deze groep weinig hinderzal ervaren. Zij behouden dezelfde flexibiliteit als nu , terwijl andere inwoners profiteren van extra inzamelingwanneer dat voor hen relevant
is. Hierdoor ontstaat een regeling die voor alle groepen werkbaar en acceptabel is.
5. Voer één gemeentelijk systeem voor grof afval in , met duidelijke communicatie over kosten en sterke randvoorwaarden
Het ophalen van grof afval op afspraak sluit goed aan bijde wensen van het grootste deel van de inwoners. Dit maakt het een logische keuze voor een gemeentebredewerkwijze. Wel blijkt uit
het onderzoek dat het invoeren van kosten voor het aanbieden van grofvuil tot weerstand kan leiden. Daarom is het belangrijk datde gemeente helder uitlegt waarom kostenheffing nodig is en
hoe dit bijdraagt aan een eerlijker en efficiënter systeem. Transparante communicatie over de kosten en de voordelen , zoals minder bijplaatsingen , een netter straatbeeld en een betere inzet van
capaciteit , helpt om begrip te creëren. Daarnaast is het essentieel dat de dienstverlening zelf sterk is ingericht. Een afspraaksysteem werkt alleen goed wanneer inwoners kunnen rekenen op
voldoende flexibiliteit , korte wachttijden en duidelijke informatie over wat wel en niet wordt meegenomen. Door deze randvoorwaarden te borgen , wordtde acceptatie voor kostenheffing
waarschijnlijk ook groter.
6. Voer een toegangspas voor de milieustraten in om eerlijk gebruik te waarborgen
De invoering van een toegangspas kan rekenen op brede steun onder inwoners. Zij zien de pas als een middel om misbruik door niet-inwoners te voorkomen en de kosten eerlijker te verdelen.
De toegangspas ligt daarmee voor de hand als logische en gedragen maatregel. Duidelijke informatie over de werking van de pas en de voordelen voor inwoners draagt bij aan een soepele
invoering.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 43

4. 2 Aanbevelingen (III)
7. Maak samen met inwoners een keuze voor de inzameling van puin
De onderzoeksresultaten laten zien dat inwoners verdeeld zijn over de verschillende opties voor het inleveren van puin. Er isgeen duidelijke voorkeur voor betalen bij de milieustraat in
Volendam , noch voor de variant waarbij puin gratis , maar op een vaste dag en beperkt aantal keren in Oosthuizenkan worden ingeleverd. Hierdoor is elke mogelijkemaatregel op dit moment ,
vanuit inwonersperspectief nog niet besluitrijp. Gezien de verdeeldheid is het belangrijk om inwoners actief te betrekken bij het vervolg. Duidelijke , toegankelijke communicatie over denoodzaak
van verandering van de huidige werkwijze , alsmedegevolgen , voordelen en beperkingen van beide varianten helpt inwoners om een goed geïnformeerde afweging te maken.
8. Besteed de inname van visgerelateerd afval volledig uit aan Kras Recycling
Ondernemers met visgerelateerd afval staan positief tegenover een volledige overdracht van de inname aan Kras Recycling. De partij wordt gezien als deskundig , efficiënt en goed toegerust op
deze afvalstroom. Volledige uitbesteding ligt daarom voor de hand , mits de kosten en dienstverlening voor ondernemers beheersbaar blijven.
9. Laat het ophalen van bedrijfsafval over aan marktpartijen , met duidelijke communicatie richting ondernemers
Uit het onderzoek blijkt dat veel ondernemers al gebruikmaken van commerciële inzamelaars voor hun bedrijfsafval en deze werkwijze als duidelijk , efficiënt en passend ervaren. De rol van de
gemeente is hierdoor beperkt en wordt door ondernemers niet als noodzakelijk gezien. Dit maakt het logisch om het ophalen vanbedrijfsafval volledig over te laten aan marktpartijen , mits dit
helder en goed onderbouwd wordt gecommuniceerd. Het is daarbij belangrijk dat ondernemers inzicht krijgen in de redenen achter deze keuze , zoals kostendekkendheid , marktwerking en
efficiëntie , zodat zij begrijpen waarom de gemeente deze taak niet langer uitvoert. Door duidelijk te maken welke commerciëleaanbieders beschikbaar zijn , welke mogelijkheden er bestaan en
waar ondernemers rekening mee moeten houden , blijft de overgangvoor henoverzichtelijk. Hiermee ontstaat een situatie waarin bedrijfsafval op een professionele , marktconforme manier wordt
opgehaald , zonder dat dit ten koste gaat van de duidelijkheid of de continuïteit voor ondernemers.
Rapportage participatieonderzoek afval | Gemeente Edam-Volendam | 10 februari 2026 44

Als u het écht wilt weten…

Toelichting grondslagen
In dit document kunt u secties vinden die onleesbaar zijn gemaakt. Deze informatie is
achterwege gelaten op basis van de Wet open overheid (Woo). De letter die hierbij is vermeld
correspondeert met de bijbehorende grondslag in onderstaand overzicht.
J Art. 5.1 lid 2 sub e
Het belang van de openbaarmaking van deze informatie weegt niet op tegen het belang van
de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen

2 RIGHT Sr
MARKTONDERZOEK VOLENDAM
Participatie-onderzoek afval
-
inwoners
Fijn dat U meedoet!
Fijn dat u de tijd neemt om uw mening met ons te delen over het afvalbeleid voor gemeente Edam-Volendam.
Right Marktonderzoek (een onafhankelijk bureau) voert het onderzoek uit. Het invullen van de vragenlijst duurt
gemiddeld ongeveer 10 minuten en uiteraard worden uw antwoorden anoniem en vertrouwelijk verwerkt.
Lees eerst de vraag en de antwoorden rustig door.
Kruis steeds één antwoord per vraag aan, tenzij wordt aangegeven dat u meerdere antwoorden kunt aankruisen.
Vul de vragenlijst in met een blauwe of zwarte pen en schrijf vooral duidelijk.
Let goed op doorverwijzingen: soms kunt u vragen overslaan die niet voor u van toepassing zijn.
Heeft u vragen over dit onderzoek, neem dan contact op met Right Marktonderzoek via:
ml eriohtmaerktonderzoek.nl of GE. (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
Introductie
Welkom bij het anonieme participatie-onderzoek over het afvalbeleid voor gemeente Edam-Volendam. Right
Marktonderzoek, een onafhankelijk onderzoekbureau, voert dit onderzoek in opdracht van gemeente Edam-Volendam
uit.
Klik op ‘Volgende’ om de vragenlijst te starten.
Met welk rapportcijfer beoordeelt u de afvalinzameling in het algemeen?
Een 1 betekent dat u erg ontevreden bent en een 10 dat u zeer tevreden bent.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 weet ik niet
Im) jm) jm) Im) jm) Im) jm) jm) jm) Im) Im)
Kunt u uw gegeven rapportcijfer toelichten?
mn) geen toelichting

Hoe tevreden bent u over de afvalinzameling van
de volgende afvalstromen? zeer zeer
ontevreden ontevreden neutraal tevreden tevreden

weet
niet/n. v. t.

re stafval
G FT (groente- , fruit- en tuinafval)
O PK (oud papier en karton)
PMD (plastic , metalen en drankverpakkingen)
via restafval
g las
te xtiel
g rof afval
3
4
5
6
7
8
9

Kunt u per afvalstroom aangeven hoe vaak u
uw afval ongeveer aanbiedt?
Met het aanbieden bedoelen we het laten ledigen
van de minicontainer , het aan de weg zetten (van
zakken) of het gebruik van de ondergrondse
container.
10
11
12
13
14
15
vaker
dan 1x
per week

minder vaak
dan 1x per
maand

1x per
week

1x per 2
weken

1x per
maand

weet niet
/ n. v. t.

r estafval en PMD
G FT (groente- , fruit- en tuinafval)
O PK (oud papier en karton)
g las
t extiel
g rof afval
minder
vaak dan
1x per
maand
vaker dan
1x per
week
1x per
week
1x per 2
weken
1x per
maand
weet niet /
n. v. t.
Kunt u aangeven hoe vaak u uw grof
a fval ongeveer naar de milieustraat
brengt?
16
2

Op dit moment betaalt elke inwoner in de gemeente Edam-Volendam per jaar even veel voor de inzameling van restafval.
Wanneer u GFT , oud papier , karton , textiel en glas goed scheidt , waardoor er minder restafval overblijft , wordt u hiervoor
financieel niet beloond.
Gemeente Edam-Volendam wil weten hoe inwoners denken over gedifferentieerde tarieven voor restafval. Bij
gedifferentieerde tarieven bestaan de kosten voor het restafval uit een vast deel per jaar en een variabel deel. Het
variabele deel betaalt u per keer dat u uw restafvalcontainer aan de weg zet of een zak in de ondergrondse
restafvalcontainer gooit. Met de variabele heffing heeft u zelf meer invloed op uw afvalstoffenheffing. Dit betekent dat
hoe minder restafval u aanbiedt , hoe lager uw kosten zijn.
17 Is bovenstaande omschrijving voor u duidelijk?
ja → naar vraag 19
nee → naar vraag 18
18 Wat maakt dat de eerder gegeven omschrijving voor u onduidelijk is?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
weet ik niet
zeer
negatief
zeer
positief Hoe staat u tegenover… negatief neutraal positief weet niet/n. v. t.
…het idee dat inwoners die hun afval
g oed scheiden daarvoor financieel
beloond worden?
19
… het idee dat u meer zou betalen
v oor afvalinzameling als u daarvoor
minder uw afval hoeft te scheiden?
20
21 Kunt u uw antwoord op vraag 19 toelichten?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ik kan niets noemen
22 Kunt u uw antwoord op vraag 20 toelichten?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ik kan niets noemen
3

zeer
negatief
zeer
positief negatief neutraal positief weet niet/n. v. t.
Hoe staat u tegenover een mogelijke
in voering van gedifferentieerde
tarieven?
23
Kunt u aangeven in hoeverre de volgende
aspecten invloed op uw mening over
gedifferentieerde tarieven hebben?
helemaal
geen
invloed
geen
invloed
zeer veel
invloed neutraal invloed weet niet/n. v. t.
d e communicatie en informatie 24
d e praktische uitvoerbaarheid 25
h et stimuleren van beter scheiden 26
d e eerlijkheid van kostenverdeling 27
28 Hieronder kunt u bovenstaande antwoorden desgewenst toelichten.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
geen toelichting
29 Mochten gedifferentieerde tarieven ingevoerd worden , welk van de volgende situaties zou uw voorkeur hebben?

hoger vast bedrag , lager variabel bedrag voor aanbieden van restafval
lager vast bedrag , hoger variabel bedrag voor aanbieden van restafval
weet ik niet / geen voorkeur
Woont u in Oosthuizen? Lees dan onderstaande tekst en vul de vragen 30 , 31 en 32 in.
Woont u ergens anders? Ga dan naar vraag 33.
Uit onderzoek blijkt dat er in meer wijken in Oosthuizen ondergrondse containers geplaatst kunnen worden in plaats van
restafvalinzameling middels minicontainers. Het restafval hoeft dan niet meer op vaste dagen in een minicontainer
aangeboden worden , maar is het mogelijk op elk moment uw restafval in een ondergrondse container te storten , welke
op loopafstand (max. 150 meter) van uw woning is.
30 Maakt u al gebruik van ondergrondse containers?

ja → naar vraag 35
nee
zeer
negatief
zeer
positief negatief neutraal positief weet niet/n. v. t.
Hoe staat u tegenover het mogelijk
plaatsen van ondergrondse containers
in uw wijk in plaats van het gebruik van
minicontainers?
31
4

32 Kunt u uw antwoord op vraag 31 toelichten?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ik kan niets noemen
Woont u aan Oorgat , Kathammerzeedijk 1 t/m 30 of Noordeinde 95 t/m 106? Lees dan onderstaande tekst en vul de
vragen 33 en 34 in.
Woont u ergens anders? Ga dan naar vraag 35.
Op uw adres wordt het restafval nu ingezameld in losse zakken. In de rest van de gemeente Edam-Volendam wordt het
restafval ingezameld middels minicontainers of ondergrondse containers. De gemeente Edam-Volendam gaat de
inzameling in de gehele gemeente gelijk trekken. Net als in de rest van de gemeente , waar men minicontainers heeft ,
wordt het restafval 1 keer per 2 weken opgehaald of middels een verzamelcontainer in de wijk ingezameld.
33 Welk van de volgende manieren van inzameling van restafval zou uw voorkeur hebben?

verzamelcontainer
minicontainer , 1 keer per 2 weken geleegd
weet ik niet / geen voorkeur
34 Hieronder kunt u uw antwoord desgewenst toelichten.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
geen toelichting
Woont u in de voormalige gemeente Zeevang? Vul dan de vragen 35 en 36 in.
Woont u ergens anders? Ga dan naar vraag 37.
35 In Edam en Volendam wordt het GFT-afval (groente- , fruit- en tuinafval) in de zomermaanden (van april t/m november)
1 keer per week ingezameld en in de wintermaanden (december t/m maart) 1 keer per 2 weken. In de voormalige
gemeente Zeevang wordt het GFT-afval het gehele jaar 1 keer per 2 weken ingezameld.
Welk van de volgende situaties zou uw voorkeur hebben?
de huidige situatie behouden (het gehele jaar 1 keer per 2 weken)
zomermaanden vaker inzamelen (van april t/m november 1 keer per week , van december t/m maart 1 keer per 2 weken)
weet ik niet / geen voorkeur
36 Hieronder kunt u uw antwoord desgewenst toelichten.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
geen toelichting
5

In de voormalige gemeente Zeevang wordt grof huishoudelijk afval op afspraak gratis aan huis opgehaald. In Edam en
Volendam is er iedere twee weken een vaste inzamelroute waarbij inwoners hun grof huishoudelijk afval zonder
aanmelding gratis langs de straat kunnen zetten. De kosten van het gratis ophalen van grof huishoudelijk afval zijn hoog.
Elke inwoner betaalt hier aan mee , terwijl niet iedereen er gebruik van maakt.
zeer
negatief neutraal positief positief Hoe staat u tegenover…
zeer negatief weet niet/n. v. t.
…het idee om in de hele gemeente het
systeem te hanteren zoals in de
v oormalige gemeente Zeevang , waarbij
grof huishoudelijk afval op afspraak
wordt opgehaald?
37
…het idee dat er betaald moet worden
voor het aanbieden van grof afval ,
waardoor de kosten niet door alle
inwoners betaald worden?
38
Inwoners kunnen onbeperkt grof huishoudelijk afval en puin naar de milieustraat brengen. Omdat de controle bij de
ingang minimaal is , kunnen ook mensen van buiten de gemeente hier gebruik van maken. Hierdoor lopen de kosten voor
de gemeente op.
zeer
negatief neutraal positief positief zeer negatief weet niet/n. v. t.
Hoe staat u tegenover het idee om een
toegangspas in te voeren om de
milieustraten alleen toegankelijk te
maken voor inwoners van de gemeente?
39
De gemeente wil de oplopende kosten van de milieustraten beperken. Daarom wordt gekeken naar veranderingen bij het
inleveren van grof huishoudelijk afval en puin. Eén mogelijkheid is dat inwoners in Volendam voortaan moeten betalen
wanneer zij puin naar de milieustraat brengen. Een andere mogelijkheid is dat puin niet langer in Volendam kan worden
ingeleverd , maar alleen nog in Oosthuizen. Dit zou dan gratis blijven , maar kan slechts op een vaste dag van de week en
maximaal vijf keer per jaar.
Hoe staat u tegenover het idee om
inwoners… zeer
negatief neutraal positief positief zeer negatief weet niet/n. v. t.
… te laten betalen voor het inleveren
v an puin , als bedrijven dit ook tegen
betaling gaan doen?
40
… gratis puin te laten brengen in
O osthuizen , op een vaste dag en met
een maximum van vijf keer per jaar?
41
6

Graag willen wij weten of er verschillen zijn tussen doelgroepen in hoe inwoners denken over de afvalinzameling. Zo
kunnen we bijvoorbeeld onderzoeken of huishoudens met meer personen er anders over denken dan kleinere
huishoudens , of dat oudere inwoners andere wensen hebben dan jongere inwoners. Daarom vragen wij u enkele
achtergrondkenmerken. Wij garanderen dat uw antwoorden niet op persoonlijk niveau worden gerapporteerd.
42 Wat is uw leeftijd?
jaar
wil ik niet zeggen
43 Uit hoeveel personen bestaat uw huishouden , inclusief uzelf?
personen
wil ik niet zeggen
44 Heeft u nog andere opmerkingen en/of wensen met betrekking tot de afvalinzameling in de gemeente?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
geen opmerkingen
Bedankt voor het invullen!
U kunt de ingevulde vragenlijst gratis versturen naar het volgende adres (postzegel is dus niet nodig):
Right Marktonderzoek
Antwoordnummer 2454
ZWOLLE 8000 VB
7

Toelichting grondslagen
In dit document kunt u secties vinden die onleesbaar zijn gemaakt. Deze informatie is
achterwege gelaten op basis van de Wet open overheid (Woo). De letter die hierbij is vermeld
correspondeert met de bijbehorende grondslag in onderstaand overzicht.
J Art. 5.1 lid 2 sub e
Het belang van de openbaarmaking van deze informatie weegt niet op tegen het belang van
de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen