← Terug naar alle raadsvragen
Leesversie 156 van 492
Rechtsbescherming en rolafbakening Jeugdhulp - sociaal domein Edam-Volendam
Lees de openbare vraag, het antwoord en de bijlagen als webtekst.
Deze raadsvraag over Rechtsbescherming en rolafbakening Jeugdhulp - sociaal domein Edam-Volendam is gesteld door LEV op 19-12-2025. Het openbare antwoord is gedateerd 08-01-2026. Het dossier bevat 1 document.
Leesversie. De tekst hieronder is automatisch uit de openbare PDF-bestanden gehaald. De originele PDF onder ieder document blijft de officiële bron. Bijlagen zijn niet automatisch als vraag of antwoord ingedeeld.
Lees waar de informatie vandaan komt en hoe de leesversie is gemaakt
Direct openen
Documenten en bijlagen
Open hier de officiële vraag en beantwoording of één van de bijbehorende stukken als PDF.
Openbaar document
LEV Rechtsbescherming en rolafbakening Jeugdhulp - sociaal domein Edam-Volendam
Pagina 1
8 januari 2026 16:10
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 926)
Veld Waarde
Datum vraag 19-12-2025
Onderwerp Rechtsbescherming en rolafbakening Jeugdhulp / sociaal domein
Edam-Volendam
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/kritiek-op-hollands-
kroon-ondermijnt-gezag-rechtsstaat
Vraag 1.
Kan het college helder uiteenzetten welke formele rol partijen in
ons sociaal domein (zoals Inclusio / Civic of andere uitvoerende
organisaties) hebben ten aanzien van signalering, advisering richting
gemeente, voorbereiding van besluiten / beschikkingen, uitvoering
van ondersteuning of jeugdhulp?
Antwoord 1:
Het grootste deel van de contracten voor preventieve
dienstverlening, lokale ondersteuning en lokale jeugdhulp op grond
van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning zijn
tot stand gekomen middels aanbestedingsprocedures. In de hieruit
voortgekomen contracten is duidelijk uiteen gezet welke taak deze
uitvoerende organisatie heeft gekregen en welke informatie,
ondersteuning of hulp wordt geboden. Advisering richting
gemeente, voorbereiding van besluiten en/of beschikkingen is hier
geen onderdeel van. Deze organisaties zijn alleen verantwoordelijk
voor de uitvoering van de ondersteuning of hulp die wordt
omschreven in het contract en de aanbestedingsleidraad. Hier is
signaleren, tijdig ondersteuning/hulp bieden of tijdig doorverwijzen
naar het Breed Sociaal Loket altijd onderdeel van.
Vraag 2.
Wij vragen hierbij expliciet aan te geven waar in contracten,
mandaten of werkafspraken deze rolverdeling is vastgelegd.
Antwoord 2:
Zie antwoord vraag 1.
Vraag 3.
Kan het college bevestigen dat geen enkele externe
uitvoeringsorganisatie betrokken is bij de formele besluitvorming of
de inhoudelijke besluitvoorbereiding inzake Wmo- en
Jeugdwetbeschikkingen, en dat deze verantwoordelijkheid volledig
bij de gemeente en haar mandatarissen ligt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3:
Ja, dit kan het college bevestigen. Binnen de Jeugdwet hebben we
wel te maken met meerdere wettelijk verwijzers, wat wil zeggen
dat ook de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en
jeugdreclassering, de rechtbank en alle artsen (huisartsen,
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 926)
Veld Waarde
Datum vraag 19-12-2025
Onderwerp Rechtsbescherming en rolafbakening Jeugdhulp / sociaal domein
Edam-Volendam
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/kritiek-op-hollands-
kroon-ondermijnt-gezag-rechtsstaat
Vraag 1.
Kan het college helder uiteenzetten welke formele rol partijen in
ons sociaal domein (zoals Inclusio / Civic of andere uitvoerende
organisaties) hebben ten aanzien van signalering, advisering richting
gemeente, voorbereiding van besluiten / beschikkingen, uitvoering
van ondersteuning of jeugdhulp?
Antwoord 1:
Het grootste deel van de contracten voor preventieve
dienstverlening, lokale ondersteuning en lokale jeugdhulp op grond
van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning zijn
tot stand gekomen middels aanbestedingsprocedures. In de hieruit
voortgekomen contracten is duidelijk uiteen gezet welke taak deze
uitvoerende organisatie heeft gekregen en welke informatie,
ondersteuning of hulp wordt geboden. Advisering richting
gemeente, voorbereiding van besluiten en/of beschikkingen is hier
geen onderdeel van. Deze organisaties zijn alleen verantwoordelijk
voor de uitvoering van de ondersteuning of hulp die wordt
omschreven in het contract en de aanbestedingsleidraad. Hier is
signaleren, tijdig ondersteuning/hulp bieden of tijdig doorverwijzen
naar het Breed Sociaal Loket altijd onderdeel van.
Vraag 2.
Wij vragen hierbij expliciet aan te geven waar in contracten,
mandaten of werkafspraken deze rolverdeling is vastgelegd.
Antwoord 2:
Zie antwoord vraag 1.
Vraag 3.
Kan het college bevestigen dat geen enkele externe
uitvoeringsorganisatie betrokken is bij de formele besluitvorming of
de inhoudelijke besluitvoorbereiding inzake Wmo- en
Jeugdwetbeschikkingen, en dat deze verantwoordelijkheid volledig
bij de gemeente en haar mandatarissen ligt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3:
Ja, dit kan het college bevestigen. Binnen de Jeugdwet hebben we
wel te maken met meerdere wettelijk verwijzers, wat wil zeggen
dat ook de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en
jeugdreclassering, de rechtbank en alle artsen (huisartsen,
Pagina 2
8 januari 2026 16:10
Pagina 2
jeugdartsen, het ziekenhuis) een verwijzing mogen doen op grond
van de Jeugdwet. Als gemeente betalen we hiervan wel de
rekening, maar zijn we niet altijd onderdeel van het verwijsproces.
Vraag 4.
Is het college bekend met de jurisprudentie van de Centrale Raad
van Beroep waarin wordt gewaarschuwd voor rolvermenging en het
ontbreken van een onafhankelijke toets (zoals o.a. aan de orde in
Hollands Kroon)?
Antwoord 4:
Ja, dat is bekend.
Vraag 5.
Indien ja, heeft het college deze uitspraak(en) betrokken bij de
inrichting van ons sociaal domein? Welke lessen zijn daaruit
concreet getrokken? Zijn er processen aangepast? Zo ja, welke?
Antwoord 5:
Bij gemeente Edam-Volendam is er geen sprake van rolvermenging,
omdat de gemeente verantwoordelijk is voor het proces van
onderzoek, besluitvorming en wel of niet beschikken. Daarom was
er geen reden om processen aan te passen. Dit was voor ons
namelijk niet van toepassing.
Vraag 6.
Hoe wordt in onze gemeente concreet geborgd dat ouders en
inwoners altijd tijdig en actief worden gewezen op hun recht op een
beschikking, altijd actief worden geïnformeerd over hun recht op
bezwaar en beroep, niet eerst zelf “om een beschikking hoeven te
vragen” om rechtsbescherming te verkrijgen? Graag een feitelijke
procesbeschrijving.
Antwoord 6:
Zowel door het Breed Sociaal Loket als door onze
samenwerkingspartners worden ouders en inwoners geïnformeerd
over de dienstverlening van de Onafhankelijk Cliëntondersteuners.
Als gemeente financieren wij dit op grond van de Wet
maatschappelijk ondersteuning en de Jeugdwet. Zij hebben de
opdracht inwoners en gezinnen bij te staan op het moment dat zij
vragen hebben over hun rechten en plichten en denken hierin actief
met inwoners/gezinnen mee. Daarnaast worden inwoners ook
actief gewezen op het recht op bezwaar (en beroep), bijvoorbeeld
op het moment dat zij de beschikking ontvangen.
Vraag 7.
Kan het college toelichten op welke wijze in Edam-Volendam wordt
geborgd dat ‘eigen kracht’ en ‘probleemoplossend vermogen’
individueel en realistisch getoetst worden, hierbij ook de
economische en praktische draagkracht van ouders wordt
meegewogen, en dat dit proces voldoet aan de eisen die de
Centrale Raad van Beroep hieraan stelt?
Antwoord 7:
Pagina 2
jeugdartsen, het ziekenhuis) een verwijzing mogen doen op grond
van de Jeugdwet. Als gemeente betalen we hiervan wel de
rekening, maar zijn we niet altijd onderdeel van het verwijsproces.
Vraag 4.
Is het college bekend met de jurisprudentie van de Centrale Raad
van Beroep waarin wordt gewaarschuwd voor rolvermenging en het
ontbreken van een onafhankelijke toets (zoals o.a. aan de orde in
Hollands Kroon)?
Antwoord 4:
Ja, dat is bekend.
Vraag 5.
Indien ja, heeft het college deze uitspraak(en) betrokken bij de
inrichting van ons sociaal domein? Welke lessen zijn daaruit
concreet getrokken? Zijn er processen aangepast? Zo ja, welke?
Antwoord 5:
Bij gemeente Edam-Volendam is er geen sprake van rolvermenging,
omdat de gemeente verantwoordelijk is voor het proces van
onderzoek, besluitvorming en wel of niet beschikken. Daarom was
er geen reden om processen aan te passen. Dit was voor ons
namelijk niet van toepassing.
Vraag 6.
Hoe wordt in onze gemeente concreet geborgd dat ouders en
inwoners altijd tijdig en actief worden gewezen op hun recht op een
beschikking, altijd actief worden geïnformeerd over hun recht op
bezwaar en beroep, niet eerst zelf “om een beschikking hoeven te
vragen” om rechtsbescherming te verkrijgen? Graag een feitelijke
procesbeschrijving.
Antwoord 6:
Zowel door het Breed Sociaal Loket als door onze
samenwerkingspartners worden ouders en inwoners geïnformeerd
over de dienstverlening van de Onafhankelijk Cliëntondersteuners.
Als gemeente financieren wij dit op grond van de Wet
maatschappelijk ondersteuning en de Jeugdwet. Zij hebben de
opdracht inwoners en gezinnen bij te staan op het moment dat zij
vragen hebben over hun rechten en plichten en denken hierin actief
met inwoners/gezinnen mee. Daarnaast worden inwoners ook
actief gewezen op het recht op bezwaar (en beroep), bijvoorbeeld
op het moment dat zij de beschikking ontvangen.
Vraag 7.
Kan het college toelichten op welke wijze in Edam-Volendam wordt
geborgd dat ‘eigen kracht’ en ‘probleemoplossend vermogen’
individueel en realistisch getoetst worden, hierbij ook de
economische en praktische draagkracht van ouders wordt
meegewogen, en dat dit proces voldoet aan de eisen die de
Centrale Raad van Beroep hieraan stelt?
Antwoord 7:
Pagina 3
8 januari 2026 16:10
Pagina 3
De jeugdconsulent brengt samen met ouders en jeugdige in kaart
wat de aanwezige opvoedproblemen, ontwikkelingsproblemen
en/of psychische problemen zijn en welke belemmering zij vormen
in het veilig en gezond opgroeien van de jeugdige, diens mate van
participeren en en groei naar zelfredzaamheid. De Verordening
geeft kader aan dit onderzoek, in lijn met de stappen zoals
voorgeschreven door de CRvB. Het Perspectiefplan, dat regionaal is
opgesteld, geeft daarnaast ook kader aan het vastleggen van de
noodzakelijke informatie. Iedere hulpvraag wordt in de context van
het gehele gezinssysteem bezien en is daarmee dus altijd
persoonlijk, individueel, en maatwerk.
De balans tussen draaglast en draagkracht wordt altijd samen met
ouders en jeugdige opgemaakt, omdat ook dit altijd gaat over
individuele personen met hun eigen ‘bagage’ en mogelijkheden. Het
zelf probleemoplossend vermogen en de eigen kracht kunnen
bijvoorbeeld tijdens het maken van een familiegroepsplan worden
aangesproken, wanneer er mogelijkheden blijken te zijn waar men
niet eerder aan had gedacht. Alle betrokkenen zijn het er dan mee
eens, dat die mogelijkheid nog kan worden benut alvorens een
jeugdhulpvoorziening in te zetten. Lastiger zijn de situaties, waar
het gaat over de ontwikkelingsvragen en opvoedtaken binnen een
gezin, aan kinderen met een intensievere zorgbehoefte. Dan wordt,
aan de hand van het kader dat de (nieuwe) Verordening biedt,
bekeken welke taken tot het ‘normale opvoeden en verzorgen’
behoren en welke taken dit (naar aard en omvang) overstijgen.
Daarnaast is in alle situaties waarbij ouders duidelijk overbelast zijn
(waarbij zij verstaanbaar/aantoonbaar maken hoe de zwaarte van
de zorg drukt op hun welzijn), altijd de vraag: wat is er voor alle
leden binnen dit gezin nodig om weer op dát punt te komen,
waarop zij met elkaar zonder hulp weer verder kunnen? Daar wordt
op ingezet.
Vraag 8.
Erkent het college dat de Koepel Sociaal Domein een cruciale
functie heeft in bewaken van het perspectief van gezinnen,
signaleren van knelpunten, en het voorkomen van doorschietende
systeemlogica?
Antwoord 8:
Het college erkent dat het cruciaal is dat er onafhankelijk advies
wordt gegeven omtrent het beleid rond de Wmo, Jeugdwet,
Participatiewet en Schuldhulpverlening en dat dit advies wordt
gegeven door inwoners met relevante ervaring. Hierom is het
college ook overgestapt naar de drie cliëntpanels en hier maakt het
college dan ook actief gebruik van. De leden van de Koepel Sociaal
Domein maakte geen actief gebruik van deze sociale wetten.
Vraag 9.
Zo ja, hoe wordt de positie van de Koepel Sociaal Domein
structureel geborgd en betrokken in beleid, uitvoering en evaluatie
van deze verordening?
Pagina 3
De jeugdconsulent brengt samen met ouders en jeugdige in kaart
wat de aanwezige opvoedproblemen, ontwikkelingsproblemen
en/of psychische problemen zijn en welke belemmering zij vormen
in het veilig en gezond opgroeien van de jeugdige, diens mate van
participeren en en groei naar zelfredzaamheid. De Verordening
geeft kader aan dit onderzoek, in lijn met de stappen zoals
voorgeschreven door de CRvB. Het Perspectiefplan, dat regionaal is
opgesteld, geeft daarnaast ook kader aan het vastleggen van de
noodzakelijke informatie. Iedere hulpvraag wordt in de context van
het gehele gezinssysteem bezien en is daarmee dus altijd
persoonlijk, individueel, en maatwerk.
De balans tussen draaglast en draagkracht wordt altijd samen met
ouders en jeugdige opgemaakt, omdat ook dit altijd gaat over
individuele personen met hun eigen ‘bagage’ en mogelijkheden. Het
zelf probleemoplossend vermogen en de eigen kracht kunnen
bijvoorbeeld tijdens het maken van een familiegroepsplan worden
aangesproken, wanneer er mogelijkheden blijken te zijn waar men
niet eerder aan had gedacht. Alle betrokkenen zijn het er dan mee
eens, dat die mogelijkheid nog kan worden benut alvorens een
jeugdhulpvoorziening in te zetten. Lastiger zijn de situaties, waar
het gaat over de ontwikkelingsvragen en opvoedtaken binnen een
gezin, aan kinderen met een intensievere zorgbehoefte. Dan wordt,
aan de hand van het kader dat de (nieuwe) Verordening biedt,
bekeken welke taken tot het ‘normale opvoeden en verzorgen’
behoren en welke taken dit (naar aard en omvang) overstijgen.
Daarnaast is in alle situaties waarbij ouders duidelijk overbelast zijn
(waarbij zij verstaanbaar/aantoonbaar maken hoe de zwaarte van
de zorg drukt op hun welzijn), altijd de vraag: wat is er voor alle
leden binnen dit gezin nodig om weer op dát punt te komen,
waarop zij met elkaar zonder hulp weer verder kunnen? Daar wordt
op ingezet.
Vraag 8.
Erkent het college dat de Koepel Sociaal Domein een cruciale
functie heeft in bewaken van het perspectief van gezinnen,
signaleren van knelpunten, en het voorkomen van doorschietende
systeemlogica?
Antwoord 8:
Het college erkent dat het cruciaal is dat er onafhankelijk advies
wordt gegeven omtrent het beleid rond de Wmo, Jeugdwet,
Participatiewet en Schuldhulpverlening en dat dit advies wordt
gegeven door inwoners met relevante ervaring. Hierom is het
college ook overgestapt naar de drie cliëntpanels en hier maakt het
college dan ook actief gebruik van. De leden van de Koepel Sociaal
Domein maakte geen actief gebruik van deze sociale wetten.
Vraag 9.
Zo ja, hoe wordt de positie van de Koepel Sociaal Domein
structureel geborgd en betrokken in beleid, uitvoering en evaluatie
van deze verordening?
Pagina 4
8 januari 2026 16:10
Pagina 4
Antwoord 9:
Wanneer er nieuw beleid, verordeningen of regelingen en regels
moeten worden voorbereid of vastgesteld die betrekking hebben
op één van de vier wetten zoals benoemd in antwoord 8, wordt
advies gevraagd aan het cliëntpanel die het betreft (of alle
cliëntpanels wanneer het een integraal beleid betreft). Daarnaast
kunnen de cliëntpanels ook ongevraagd advies geven over beleid,
verordeningen, regelingen en regels en de uitvoering in de praktijk.
Dit is structureel geborgd in de werkwijze van de beleidsafdeling
van het sociaal domein en tevens ook een wettelijke verplichting
dat dit advies vanuit beleid gevraagd wordt.
Vraag 10.
Heeft het college in kaart gebracht welke risico’s de gemeente loopt
indien rolvermenging onvoldoende wordt voorkomen, of
rechtsbescherming onvoldoende wordt geborgd?
Antwoord 10:
Er is geen sprake van rolvermenging, dus dit is niet in kaart gebracht
en voor onze lokale situatie ook niet van toepassing.
Vraag 11.
Zo ja, kan de raad deze risicoanalyse ontvangen? Zo nee, is het
college bereid deze alsnog op te stellen?
Antwoord 11:
Zie antwoord vraag 10. Dit is niet van toepassing en daarom zal
deze risicoanalyse ook niet worden uitgevoerd.
Pagina 4
Antwoord 9:
Wanneer er nieuw beleid, verordeningen of regelingen en regels
moeten worden voorbereid of vastgesteld die betrekking hebben
op één van de vier wetten zoals benoemd in antwoord 8, wordt
advies gevraagd aan het cliëntpanel die het betreft (of alle
cliëntpanels wanneer het een integraal beleid betreft). Daarnaast
kunnen de cliëntpanels ook ongevraagd advies geven over beleid,
verordeningen, regelingen en regels en de uitvoering in de praktijk.
Dit is structureel geborgd in de werkwijze van de beleidsafdeling
van het sociaal domein en tevens ook een wettelijke verplichting
dat dit advies vanuit beleid gevraagd wordt.
Vraag 10.
Heeft het college in kaart gebracht welke risico’s de gemeente loopt
indien rolvermenging onvoldoende wordt voorkomen, of
rechtsbescherming onvoldoende wordt geborgd?
Antwoord 10:
Er is geen sprake van rolvermenging, dus dit is niet in kaart gebracht
en voor onze lokale situatie ook niet van toepassing.
Vraag 11.
Zo ja, kan de raad deze risicoanalyse ontvangen? Zo nee, is het
college bereid deze alsnog op te stellen?
Antwoord 11:
Zie antwoord vraag 10. Dit is niet van toepassing en daarom zal
deze risicoanalyse ook niet worden uitgevoerd.