Presentatie Themaraad Wonen 4 juni 2026 - woningbouwopgave, bevolkingsontwikkeling en uitvoerbaarheid

13 juli 2026 14:33
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 1016)
Veld Waarde
Datum vraag 05-06-2026
Onderwerp Presentatie Themaraad Wonen 4 juni 2026: woningbouwopgave,
bevolkingsontwikkeling en uitvoerbaarheid
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord In de afgelopen jaren heeft onze fractie herhaaldelijk aandacht
gevraagd voor de onderbouwing van de woningbouwopgave binnen
de gemeente Edam-Volendam. Daarbij hebben wij onder meer
vragen gesteld over demografische ontwikkelingen, migratie,
huishoudensgroei, vergrijzing, woningvrijval, de uitgangspunten van
het RIGO-onderzoek, de woningbouwambities in De Lange Weeren
en Julianaweg, de regionale woningvraag en de gevolgen voor
lokale woningzoekenden.

Daarnaast hebben wij in diverse artikelen, debatten en schriftelijke
vragen gewezen op het belang van bouwen op basis van
aantoonbare behoefte en uitvoerbare randvoorwaarden, in plaats
van uitsluitend op basis van theoretische groeiscenario's. Daarbij
hebben wij steeds benadrukt dat woningbouw niet los kan worden
gezien van ontwikkelingen op het gebied van
bevolkingssamenstelling, zorgcapaciteit, infrastructuur,
energievoorziening, onderwijs, arbeidsmarkt en de draagkracht van
onze gemeente.

De recent gepresenteerde cijfers en beleidsstukken geven
aanleiding om opnieuw naar deze uitgangspunten te kijken. Zo
wordt enerzijds gesproken over een omvangrijke
woningbouwopgave voor de komende decennia, terwijl anderzijds
sprake is van gewijzigde migratiecijfers, een toenemende
vergrijzing, verwachte woningvrijval, druk op de zorg,
personeelstekorten, netcongestie en infrastructurele vraagstukken.

Onze fractie acht het daarom van belang dat de gemeenteraad
beschikt over een volledig, actueel en integraal beeld van de
feitelijke woningbehoefte en de uitvoerbaarheid van de
voorgestelde woningbouwontwikkelingen. Tegen die achtergrond
hebben wij de volgende vragen.

(Bron: https://nos.nl/l/2617190)

Vraag 1.
In de Woonvisie 2022-2025 wordt de woningbouwopgave
onderbouwd met een structureel positief migratiesaldo vanuit
onder andere Amsterdam, Purmerend, Waterland en Zaanstad. Kan
het college aangeven of deze uitgangspunten nog steeds actueel

13 juli 2026 14:33
Pagina 2

zijn, gelet op de recent gepresenteerde cijfers waaruit blijkt dat
zowel het binnenlands als buitenlands migratiesaldo inmiddels
negatief zijn?

Antwoord vraag 1 t/m 40:

De presentatie aan de raad was bedoeld om u als raadsleden bij te
praten over de ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, de
diverse ruimtelijke projecten die in uitvoering zijn en het beleid op
het terrein van wonen, zorg, welzijn. Tijdens de bijeenkomst was er
voor de raadsleden gelegenheid tot het stellen van vragen. De
bespreking was niet bedoeld als inleiding op of opmaat naar
vaststelling van nieuw of gewijzigd beleid.

Mogelijk dat de door u gevraagde informatie in de toekomst wordt
verzameld en verwerkt in beleids- of uitvoeringsplannen met
betrekking tot wonen en/of zorg. In dat geval zullen wij de
betreffende informatie met u delen. In de tussentijd kunt u als u
behoefte heeft aan demografische gegevens gebruik maken van de
database van het CBS. https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/

Vraag 2.
Op welk moment heeft het college voor het laatst laten toetsen of
de demografische uitgangspunten uit de Woonvisie 2022-2025 nog
overeenkomen met de feitelijke bevolkingsontwikkeling in de
gemeente?

Vraag 3.
Kan het college per jaar vanaf 2020 inzichtelijk maken hoeveel van
de geconstateerde woningbehoefte voortkomt uit natuurlijke
huishoudensgroei, gezinsverdunning, binnenlandse migratie,
buitenlandse migratie, statushouders en nareizigers?

Vraag 4.
Indien de migratieontwikkelingen inmiddels afwijken van de
uitgangspunten uit de woonvisie, welke gevolgen heeft dit volgens
het college voor de omvang van de woningbouwopgave tot 2040 en
2050?

Vraag 5.
De woningbouwopgave wordt veelal uitgedrukt in aantallen
huishoudens. Kan het college aangeven hoeveel woningen naar
verwachting jaarlijks vrijkomen als gevolg van overlijden, verhuizing
naar verzorgingshuizen, verhuizing naar verpleeghuizen, verhuizing
naar geclusterde woonzorgvoorzieningen?

Vraag 6.
Is bij de berekening van de woningbouwopgave expliciet rekening
gehouden met de verwachte woningvrijval als gevolg van de sterke
vergrijzing binnen de gemeente? Zo ja, hoe groot is deze

13 juli 2026 14:33
Pagina 3

woningvrijval volgens de meest recente prognoses?

Vraag 7.
Hoeveel inwoners van 75 jaar en ouder verwacht het college dat in
de periode 2025-2045 zullen uitstromen naar intramurale
zorginstellingen binnen of buiten de gemeente?

Vraag 8.
Kan het college aangeven hoeveel woningen hierdoor naar
verwachting weer beschikbaar komen voor starters, gezinnen en
andere woningzoekenden?

Vraag 9.
Hoe verhouden deze aantallen zich tot de geprognosticeerde
behoefte aan nieuwbouwwoningen?

Vraag 10.
In de woonvisie wordt expliciet gesteld dat De Lange Weeren
noodzakelijk is vanwege de verwachte woningbehoefte na 2030. Op
basis van welke actuele cijfers wordt deze conclusie anno 2026 nog
steeds onderschreven?

Vraag 11.
Kan het college aangeven welk deel van de voorziene woningbouw
in De Lange Weeren bedoeld is voor lokale woningzoekenden,
regionale woningzoekenden, woningzoekenden van buiten de
regio?

Vraag 12.
Kan het college uitsluiten dat een substantieel deel van de
woningbouw in De Lange Weeren zal worden ingevuld door
huishoudens van buiten Edam-Volendam?

Vraag 13.
Hoe verhoudt de ambitie van circa 2.600 woningen zich tot de
constatering dat de bevolking recent licht is afgenomen?

Vraag 14.
Kan het college aangeven hoeveel woningen nodig zouden zijn
indien uitsluitend voor de lokale woningbehoefte gebouwd zou
worden?

Vraag 15.
In de Wonen-Welzijn-Zorg-visie wordt gesteld dat de
beroepsbevolking en het aantal mantelzorgers afnemen terwijl het
aantal zorgbehoevenden toeneemt. Heeft het college onderzocht
hoeveel extra zorgmedewerkers nodig zijn om de voorziene
uitbreiding van woningen voor ouderen en zorgdoelgroepen te
ondersteunen? Zo ja, hoeveel extra wijkverpleegkundigen,
thuiszorgmedewerkers, verzorgenden, welzijnswerkers,
mantelzorgondersteuners zijn volgens deze berekeningen

13 juli 2026 14:33
Pagina 4

noodzakelijk?

Vraag 16.
Op welke wijze verwacht het college deze medewerkers aan te
trekken in een periode waarin de zorgsector reeds kampt met
aanzienlijke personeelstekorten?

Vraag 17.
Kan het college garanderen dat de uitbreiding van woningen voor
ouderen en zorgdoelgroepen niet leidt tot een verdere
verslechtering van de beschikbaarheid van zorg voor huidige
inwoners?

Vraag 18.
Indien deze garantie niet kan worden gegeven, waarom wordt dan
wel uitgegaan van een verdere uitbreiding van zorgafhankelijke
woonvormen?

Vraag 19.
Kan het college een geactualiseerde berekening overleggen van de
woningbehoefte tot 2040, waarin expliciet rekening wordt
gehouden met de inmiddels gewijzigde migratiecijfers, de
verwachte woningvrijval als gevolg van vergrijzing, uitstroom naar
zorginstellingen en sterfte, en aangeven hoeveel woningen dan
daadwerkelijk nog nodig zijn voor de lokale bevolking van Edam-
Volendam?

Vraag 20.
Kan het college aangeven hoeveel extra elektriciteitscapaciteit
benodigd is voor de momenteel voorziene woningbouwopgave van
circa 2.600 woningen?

Vraag 21.
Is deze benodigde capaciteit afgestemd met Liander en kan het
college de uitkomsten daarvan delen?

Vraag 22.
Kan het college aangeven welke woningbouwlocaties momenteel
geraakt worden door bestaande of voorziene netcongestie?

Vraag 23.
Welke risico’s ziet het college voor vertraging van
woningbouwprojecten als gevolg van onvoldoende beschikbare
netcapaciteit?

Vraag 24.
Kan het college uitsluiten dat delen van de woningbouwopgave
moeten worden uitgesteld vanwege beperkingen op het
elektriciteitsnet?

13 juli 2026 14:33
Pagina 5

Vraag 25.
Wordt in de huidige woningbouwprognoses rekening gehouden
met de feitelijke beschikbaarheid van energie-infrastructuur, of
wordt uitsluitend gerekend vanuit ruimtelijke plancapaciteit?

Vraag 26.
De gemeente onderbouwt de woningbouwopgave met
demografische prognoses en woningbehoefte. Kan het college
toelichten waarom in deze prognoses geen integraal overzicht
wordt gegeven van andere randvoorwaarden zoals netcapaciteit,
drinkwatercapaciteit, verkeersafwikkeling, zorgcapaciteit,
onderwijsvoorzieningen, beschikbare beroepsbevolking?

Vraag 27.
Kan het college bevestigen dat een woningbouwopgave pas
realistisch uitvoerbaar is indien ook de hiervoor noodzakelijke
energie, zorg, onderwijs en infrastructuurcapaciteit aantoonbaar
beschikbaar is?

Vraag 28.
Indien dit uitgangspunt wordt onderschreven, kan het college per
onderdeel inzichtelijk maken of voor de voorziene 2.600 woningen
reeds zekerheid bestaat over elektriciteitsvoorziening,
drinkwatervoorziening, zorgcapaciteit, onderwijscapaciteit,
verkeersontsluiting?

Vraag 29.
Kan het college een integraal overzicht verstrekken van alle
randvoorwaarden die noodzakelijk zijn voor realisatie van de
voorziene woningbouwopgave, inclusief netcapaciteit, drinkwater,
zorg, onderwijs, verkeer en arbeidsmarkt, en daarbij per onderdeel
aangeven of deze capaciteit reeds beschikbaar, in ontwikkeling of
onzeker is?

Vraag 30.
Bij de herinrichting van de Julianaweg wordt de maximumsnelheid
op grote delen van de weg verlaagd van 50 km/u naar 30 km/u. Kan
het college aangeven welke gevolgen deze snelheidsverlaging
volgens de uitgevoerde verkeersmodellen heeft voor de
verkeersafwikkeling tijdens de ochtend en avondspits?

Vraag 31.
Kan het college de verkeerskundige onderbouwing openbaar maken
waaruit blijkt dat de Julianaweg na invoering van de 30 km/u-zone
voldoende capaciteit behoudt voor de huidige en toekomstige
verkeersstromen?

Vraag 32.
Is in deze verkeerskundige beoordeling rekening gehouden met de
voorgenomen woningbouwontwikkelingen aan de Julianaweg, De
Lange Weeren, de binnenstedelijke projecten en overige

13 juli 2026 14:33
Pagina 6

uitbreidingslocaties?

Vraag 33.
Hoeveel extra verkeersbewegingen verwacht het college als gevolg
van de volledige woningbouwopgave binnen de gemeente en hoe
zijn deze verwerkt in de verkeersmodellen voor de Julianaweg?

Vraag 34.
Kan het college uitsluiten dat de combinatie van snelheidsverlaging
naar 30 km/u, woningbouw, transformatie van het bedrijventerrein
Julianaweg, toenemende verkeersintensiteiten zal leiden tot
structurele filevorming of vertragingen op de Julianaweg?

Vraag 35.
Kan het college inzichtelijk maken welke maximale
verkeersintensiteit de Julianaweg na herinrichting nog kan
verwerken en hoeveel verkeersintensiteit wordt verwacht na
realisatie van de voorziene woningbouwontwikkelingen, zodat
objectief kan worden vastgesteld of nog sprake is van voldoende
verkeerscapaciteit?

Vraag 36.
In de presentatie wordt gesteld dat de groep potentiële
mantelzorgers en de beroepsbevolking afnemen, terwijl het aantal
inwoners met een zorgvraag groeit. Kan het college aangeven
hoeveel extra zorgmedewerkers naar verwachting nodig zijn om de
in de presentatie beschreven woonzorgopgave te ondersteunen?

Vraag 37.
Is onderzocht of deze benodigde zorgcapaciteit, gelet op de
landelijke personeelstekorten in de zorg en de voortgaande
vergrijzing, daadwerkelijk beschikbaar zal zijn gedurende de looptijd
van de woonzorgvisie?

Vraag 38.
Kan het college inzichtelijk maken hoeveel extra arbeidsplaatsen in
de zorg naar verwachting nodig zijn als gevolg van de groei van het
aantal ouderen, de uitbreiding van geclusterde woonvormen, de
uitbreiding van woonzorgvoorzieningen, de uitstroom vanuit
beschermd wonen en maatschappelijke opvang?

Vraag 39.
Indien deze capaciteit niet beschikbaar blijkt te zijn, welke gevolgen
heeft dit volgens het college voor de haalbaarheid van de in de
presentatie beschreven woonzorgopgave?

Vraag 40.
Kan het college toelichten waarom in de presentatie uitgebreid
wordt ingegaan op de benodigde woningen voor ouderen en
zorgdoelgroepen, terwijl geen integraal overzicht wordt gegeven
van de daarvoor noodzakelijke randvoorwaarden zoals beschikbaar

13 juli 2026 14:33
Pagina 7

zorgpersoneel, mantelzorgcapaciteit, netcapaciteit,
verkeerscapaciteit, onderwijscapaciteit, arbeidsmarktontwikkeling?
Bijlage(s) Woonvisie Edam-Volendam 2022-2025
Presentatie voor de Themaraad Wonen 4 juni 2026_

Themaraad Wonen
4 juni 2026

Inhoud
2
• Woonbeleid en lokale beleidsinstrumenten
• Terugblik afgelopen jaar
• Ontwikkelingen in de regio Zaanstreek-Waterland.
• Ontwikkelingen op de lokale woningmarkt.
• Duiding van lokale trends op de gemeentelijke woningmarkt.
• Vooruitblik

Lokale beleidsinstrumenten vanuit Wonen
3
• Omgevingsvisie
• Woonvisie
• Meerjarige Prestatieafspraken / Jaarschijf 2026
• Huisvestingsverordening Edam-Volendam 2025
• Doelgroepenverordening
• Meldpunt Wet goed verhuurderschap
• Omgevingsplan

Vaststelling Huisvestingsverordening Edam-Volendam
2025
4
• Uitbreiding mogelijkheden lokale voorrang en binding
- Uitbreiding vergunningplicht voor nieuwbouwwoningen in huur én betaalbare
koopsector.
• Registratieplicht toeristische verhuur
- Nieuw registratiesysteem
• Het doel: Een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van
woonruimte in de gemeente Edam-Volendam.

Terugblik
5
• Startbijeenkomst Regiodeal Waterland 16 februari 2026
- Financiële impuls voor initiatieven die bijdragen aan regionale ontwikkeling.
• Wijziging Omgevingsverordening Noord-Holland 2022
- Een beleidsinstrument voor gemeenten om tot maximaal 25 woningen in dorpslinten toe
te kunnen voegen.
- Onderzoek naar spelregels en mogelijkheden binnen Edam-Volendam.
• Start tweede cyclus Spreidingswet
- Voortzetting regionale afspraken en vervolg opvanglocaties Zaanstreek-Waterland.

Monitor Woningbouw Noord-Holland 2025
6
• De Monitor Woningbouw 2025 laat zien hoe de woningbouw zich in Noord-Holland ontwikkelt.
• De Woondeals waarin tot en met 2030 concrete doelen zijn vastgelegd voor het aantal woningen staan hierbij
centraal.
Periode Woondealregio Doelstelling Edam-Volendam
MRA-Woondeal
Gerealiseerd
2022 - 2030 MRA-Woondeal 600 N.N.B.
Periode Woondealregio Doelstelling Edam-Volendam
MRA-Woondeal
Gerealiseerd
2022 – Q3 2025 MRA-Woondeal 240 woningen 610 woningen
Bron: Monitor Woningbouw
Bron: Monitor Woningbouw
Tabel: Doelstelling MRA-Woondeal gehele periode Edam-Volendam
Tabel: Tussentijdse ontwikkeling MRA-Woondeal Edam-Volendam

Toewijzingen corporaties in 2025
7
2024 2025
Aantal verhuringen 50 83
Aantal verhuringen
aan eigen inwoners
39 (78%) 74 (89%)
2024 2025
Aantal verhuringen 87 74
Aantal verhuringen
aan eigen inwoners
46 (53%) 61 (82%)
2024 2025
Aantal verhuringen 137 157
Aantal verhuringen aan eigen
inwoners
85 (62%) 135 (86%)
Verhuringen aan statushouders 15 (10,9%) 13 (8,3%)
Bron: Woningmonitor De Vooruitgang Bron: Woningmonitor Wooncompagnie
Bron: Woningmonitor De Vooruitgang en Woningmonitor Wooncompagnie
Tabel: Toewijzingen de Vooruitgang
Tabel: Toewijzingen beide corporaties samen
Tabel: Toewijzingen Wooncompagnie

Cijfers woningmarkt Edam-Volendam:
Bevolkingsontwikkeling in beeld
8
-100
0
100
200
300
400
500
600
2022 2023 2024 2025
Figuur: Bevolkingsontwikkeling Edam-Volendam
Geboortesaldo Binnenlandse migratie
Buitenlandse migratie Totaal
236 218
60
25 25 24 19 14 13
Figuur: Aantal verhuisde personen naar Edam-Volendam vanuit
andere gemeenten in 2025
169
125
44 40 39
22 20 16 16 15 14 14 14
Figuur: Aantal verhuisde personen vanuit Edam-Volendam naar
andere gemeenten in 2025
Bron: CBS Statline
Bron: CBS Statline
Bron: CBS Statline

Cijfers woningmarkt Edam-Volendam: Analyse
Particuliere huur- en koopmarkt, April 2026
9
• Er staan geen particuliere huurwoningen te huur.
0
5
10
15
20
25
30
35
4
26
2 2
14
1 1
34
7
Figuur: Te koop staande woningen die beschikbaar zijn
in de gemeente Edam-Volendam per kern
Tabel: Koopprijs beschikbaar woningaanbod per kern en prijsklasse
Kern 200K –
300K
300K-
400K
400K-
500K
500K-
600K
600K-
700K
700K-
800K
800K-
900K
900K-
1Miljoen
>1
miljoen
Volendam 1 8 11 3 1 2 4 2 2
Edam - 3 5 2 6 3 1 1 5
Oosthuizen - 2 5 2 2 1 2 - -
Middelie - 1 - - - - - - 1
Beets - - 1 1 1 - - - 1
Warder - - - 2 - 2 - - 3
Schardam - - - - - - - - 1
Purmer - - - - - - - - 1
Kwadijk - - - - - - 1 - 1
Totaal 1 14 22 10 10 8 8 3 15
Bron: Funda & Huispedia
Bron: Funda & Huispedia

Ontwikkeling woningmarkt in Edam-Volendam
10
• Bevolkingsontwikkeling
- Stabiel, met een lichte afname in 2025.
- Negatief binnenlands en buitenlands migratiesaldo, positief geboortesaldo.
• Sociale huurwoningvoorraad
- Aantal mutaties in 2025 licht gestegen t.o.v. 2024.
- Meer lokale toewijzingen.
- Wachttijden blijven onverminderd hoog.
• Particuliere huurwoningvoorraad
- Nauwelijks beschikbaar aanbod.
• Koopwoningvoorraad
- De druk blijft structureel hoog op de koopmarkt.
- Het aantal beschikbare koopwoningen blijft laag, met name in het goedkopere segment.
- 59% van de beschikbare koopwoningen heeft een koopprijs van minimaal 500.000 euro.

Vooruitblik
11
• Wet versterking regie Volkshuisvesting (Rijk)
- Verwachte inwerkingtreding 1 juli 2026.
- Het verplichte programma Volkshuisvesting vertaalt deze Wet naar maatregelen.
- 25 juni: Technische Commissie Ruimte.
• Programma Wonen (Lokaal)
- Uitwerking van het woonbeleid in een programma op basis van de gemeentelijke Omgevingsvisie.
• Beleidsinstrument om maximaal 25 woningen in dorpslinten toe te
voegen
- Versturen van een Raadsinformatiebrief en bespreking tijdens een Technische Commissie Ruimte.
• Vaststellen Meerjarige Prestatieafspraken 2027-2031
- Afspraken tussen gemeente, woningcorporaties, huurdersorganisaties en zorg-en welzijnspartijen.
- Belangrijk instrument om woonbeleid in de sociale huursector concreet uit te voeren.

Wonen-Welzijn-Zorg-visie
Joeri Kempen

Wonen-Welzijn-Zorg-visie
13
• Wat is de Wonen-Welzijn-Zorg-visie?
• Waarom maken we die?
• Wat staat er in?
• Wie stelt hem vast en waar gebruiken we hem voor?

Wat is de Wonen-Welzijn-Zorg-visie?
14
• Doel: een woon- en leefomgeving waarin inwoners zo lang
mogelijk zelfstandig kunnen wonen
• Reden: hoe gaan we straks de zorg regelen als de groep potentiële
mantelzorgers en beroepsbevolking afnemen, en de groep mensen
met zorgbehoefte groeit?
• Richt zich op groepen met een zorgbehoefte en
groepen met een bijzondere woonbehoefte

15
Toegevoegd: dakloze gezinnen met kinderen

Wat cijfertjes
16

17

Overige aandachtsgroepen
18
• Uitstroom jeugd: een complex met zowel geclusterde
als ‘gespikkelde’ woningen
• Mensen met een verstandelijke beperking
• Drie specifieke groepen benoemd
• Beschermd Thuis en uitstroom uit opvang: gespikkeld
• Beschermd Verblijf: ca. 24 plekken Wlz en Wmo
• Behoefte aan een woonvoorziening in een prikkelarme omgeving
(buiten een woonwijk)

Woonomgeving en voorzieningen
19
Regiodeal: aanvraag in voorbereiding
• Ontmoetingsplekken en community building: voorkom
eenzaamheid en bouw gemeenschappen die voor elkaar willen
zorgen
• Bewustwording inwoners: Huistest (G’oud) en wooncoach
(Regiodeal)

Waar gebruiken we het voor?
20
• Bouwsteen voor programma Wonen (lokaal) /
programma Volkshuisvesting (rijk)
• Afspraken met corporaties, welzijn en zorgpartners
• Prestatieafspraken 2027-2031
• Uitvoeringsprogramma 2026 ter overbrugging

Regionale bestuurlijke afspraken
21
• Kader: wet versterking regie op de volkshuisvesting
• Samenwerking op vijf pijlers
• Praktisch:
• Afspraken rond evenwichtige verdeling wettelijk urgenten
• Afspraken soepeler uitstroom uit instellingen
• Regionaal Actieplan Dakloosheid
• Hoe omgaan met vrijwilligersorganisaties zoals Huis aan het
Water en hospices

Woningbouwprojecten

23
Totale opgave gemeente 2040 tot 2050
• 2.600 woningen te realiseren
o Dat is gemiddeld 175 woningen per jaar
• Projecten
o 1160 Lange Weeren
o 740 Julianaweg
o Ca 700 woningen aan inbreilocaties
• In de jaren 2025 en 2027 voldoen we niet aan gemiddeld
175 woningen per jaar.
• Oorzaken zijn verschillend, maar vooral complex en lastig
op te sturen.

24
2025
OPGELEVERDE WONINGEN
projecten

VOLENDAM – Project Marinapark
25
Q2-2025
• 50 woonunits waarvan 8 units
gestapeld.
• Ten behoeve van gezinnen en 1- en 2
persoonshuishoudens.
• NB: De oplevering van dit project is
geen permanente uitbreiding van de
woningvoorraad.

OOSTHUIZEN – Project: Waterrijk fase 3b
26
Q3 2025
• 3 vrije kavels

27
Woningen per jaar 2025
53
50
3
0 10 20 30 40 50 60
Totaal
50 units (De oplevering van dit project is
geen permanente uitbreiding van de
woning voorraad.)
3 vrije kavels

28
2026
OPGELEVERDE WONINGEN
EN
OP TE LEVEREN WONINGEN
projecten

EDAM – Project: Noorderstraat
29
Q1-2026
• 28 huurwoningen verdeeld in:
• 24 beneden-bovenwoningen en
• 4 eengezinswoningen

VOLENDAM – Project: Maria Goretti Locatie
30
Q2 2026
• 7 vrije sector huurwoningen.
• 37 sociale huurappartementen.

OOSTHUIZEN – Project: Waterrijk fase 3c
31
Q2 2026
• 32 eengezinswoningen
• 22 levensloopbestendige woningen ​

VOLENDAM – Project: Maria Goretti Locatie
32
Q3 2026
• 9 sociale eengezinswoningen.
• 30 sociale huurappartementen.

VOLENDAM – Project: Bokkingstraat
33

Q4 - 2026
• Transformatie bestaande pand: 16
appartementen in huidige pand.

Woningen per jaar 2026
34
181
16
30
9
22
32
37
7
4
24
0 50 100 150 200
Totaal
16 appartementen
30 sociale huurappartementen
9 sociale eengezingswoningen
22 levensloopbestendige woningen
32 eensgezingswoningen
37 sociale huurappartementen
7 vrije sector huurappartementen
4 eengezinswoningen
24 beneden-bovenwoningen

35
2027
OP TE LEVEREN WONINGEN
Projecten

VOLENDAM – Project: Bokkingstraat
36
Q1 - 2027
• 12 eengezinswoningen.

KWADIJK – Project Kwadijk 16
37

Q3 2027
• Transformatie van bedrijf naar
11 grondgebonden woningen.

OOSTHUIZEN – Project: Waterrijk fase 3c
38

Q3 2027
• 16 appartementen middelduur​
• 32 appartementen sociaal​
Q4 2027
• 19 eengezinswoningen

OOSTHUIZEN – Project: Raadhuisstraat 52
39
2027
• 12 grondgebonden woningen.

40
Woningen per jaar 2027
102
12
19
32
16
11
12
0 20 40 60 80 100 120
Totaal
12 grondgebonden woningen
19 eengezinswoningen
32 appartementen sociaal
16 appartementen middelduur
11 grondgebonden woningen
12 eengezingswoningen

41
2028
OP TE LEVEREN WONINGEN
Projecten

EDAM – Project Meermin
42

Q2 2028​
130 woningen:
• 90 appartementen huur, sociaal en middeninkomens​.
• 40 appartementen in beschermde woonvorm (huur).

OOSTHUIZEN – Project: Raadhuisstraat 52
43

2028
• 6 appartementen

44
KWADIJK – Project: Bufferwoningen
• 25 betaalbare koopwoningen verdeeld in
• 3 senioren woningen
• 10 rug-aan-rug woningen
• 4 rijwoningen
• 8 beneden bovenwoningen
• 19 vrije sector koopwoningen verdeeld in
• 13 vrijstaande woningen
• 6 twee-onder-één-kap woningen
2028

Woningen per jaar 2028
180
6
13
8
4
10
3
6
40
90
0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200
Totaal
6 twee-onder-één-kap woningen
13 vrijstaande woningen
8 beneden bovenwoningen
4 rijwoningen
10 rug-aan-rug woningen
3 senioren woningen
6 appartementen
40 appartementen in beschermde woonvorm (huur)
90 appartementen huur, sociaal en middeninkomens​
45

46
OP TE LEVEREN WONINGEN PLANNING
NOG NIET BEKEND

Edam – Project: Hoogstraat
47
• 9 woningen verdeeld in:
• 2 herenhuizen (vrije sector)
• 1 startersappartementen
• 2 vrije sector appartementen
• 1 2-onder-1-kap (vrije sector)
• 2 "opknappanden" (eventueel door de
koper op te delen naar in totaal 4
startersappartementen)
100% koop
Tevens 2 winkelruimten

Volendam AMVO – Project
• Maximaal 39 woningen vrije sector appartementen
48

VOLENDAM – Project: De Lange Weeren
49
• 1160 woningen
• 33% Sociale huur
• 33% Betaalbaar (50% tot 80% NHG grens)
• 33% Vrije sector

50
Volendam – Project Rabobank
• Huurappartementen in diverse segmenten
• Motie voor de Deimpt 7 met mogelijkheid
voor woningbouw​
Potentie voor 30 tot 50 appartementen
afhankelijk van uiteindelijk scenario.

51
Volendam –
Project Herontwikkeling (oude) Tase terrein
• 62 Sociale huurappartementen

OOSTHUIZEN – Project: Cultureel Centrum
52

• 22 vrije sector seniorenwoningen.

Transformatie bedrijventerrein Julianaweg
53
• Ca.740 woningen

KWADIJK - Zeevangsdijkje
54
• 13 appartementen

OPLEVERING ONBEKEND
2.075
13
62
22
30
1.160
740
39
9
0 500 1000 1500 2000 2500
Totaal
13 appartementen
62 sociale huurappartementen​
22 vrije sector seniorenwoningen
30 appartementen
1160 woningen
740 woningen
39 vrije sector appartementen
9 woningen
55

56
Potentiële ontwikkellocaties
Edam
• Baggerdepot
• Trimaran
Volendam
• Knoopdreef
• Foksiastraat
Lintdorpen
Versoepeling provinciale verordening met een uitbreiding van 25 woningen.

VERGUNNINGEN WONINGBOUW en
-TOEVOEGING - 2025-2026 tot dusver
57

58

Woonvisie 2022-2025
Gemeente Edam-Volendam

5 oktober 2021
definitief

DATUM 5 oktober 2021

TITEL Woonvisie 2022-2025
OPDRACHTGEVER Gemeente Edam-Volendam

AUTEUR(S) Pim Tiggeloven (Companen)
PROJECTNUMMER 385.113
STATUS definitief

Inhoud
1 Inleiding 4
2 Onze woningbouwopgave: Hoeveel? Voor wie? Waar? 7
2.1 Bouw van jaarlijks 115 tot 150 woningen 7
2.2 De belangrijkste doelgroepen 8
2.3 Vooral inbreiden, maar ook uitbreiden 10
2.4 Onze maatregelen 12
3 Betaalbaar huren 14
3.1 Uitbreiding sociale huurvoorraad is nodig 14
3.2 Meer kleinere, levensloopgeschikte woningen 15
3.3 Mogelijkheden voor flexwonen 15
3.4 Afstemming in de woningtoewijzing 16
3.5 Inzet op middeldure huur 16
3.6 Onze maatregelen 16
4 Kwaliteit bestaande woningen op peil 18
4.1 Langer zelfstandig wonen: ook aanpassen van woningen 18
4.2 Verduurzamen van woningen 19
4.3 Onze maatregelen 19
5 Wonen met zorg 21
5.1 Ouderen met een zware zorgvraag 21
5.2 Woningbehoefte overige zorgvragers 22
5.3 Een prettige woonomgeving 22
5.4 Onze maatregelen 23
Bijlage I: Kwalitatieve behoefte voor de drie grote kernen 24
Bijlage II: Begrippenlijst 25

385.113 | Woonvisie 2022-2025 4
1 Inleiding
Gemeente Edam-Volendam; een unieke en veelzijdige plek om te wonen
Onze inwoners zijn met recht trots op hun woonomgeving. Waar in Ned erland vindt je
nu een plek met een historische binnenstad, pittoreske dorpjes in de polder, met
mensen die voor elkaar zorgen en naar elkaar omkijken? En dat alles in een groene
omgeving aan het Markermeer. Ogenschijnlijk ver weg van de stedelijke hectiek , maar
qua afstand is die grote stad ook weer heel dichtbij.
Niet voor niets zien we dan ook dat onze inwoners die hier zijn geboren en getogen ook
de rest van hun leven hier willen blijven wonen. Het liefst blijft men dan ook in de eigen
kern wonen; of h et nu Edam, Volendam, Oosthuizen of een van de kleinere kernen is.
Een teken dat iedere kern zijn eigen unieke woonkwaliteit heeft, maar ook een
bevestiging dat de onderlinge betrokkenheid groot is. Men wil blijven wonen in de eigen
vertrouwde omgeving, dichtbij familie, vrienden en kennissen.
Die unieke woonomgeving is uiteraard niet onopgemerkt gebleven. Zeker de laatste
jaren zien we met de sterk stijgende woningprijzen, dat het aantal vestigers vanuit de
stad (zoals Amsterdam) in onze gemeente is toegenomen. Daardoor neemt ook de druk
op onze woningmarkt toe. Met name voor starters is het daardoor steeds lastiger
geworden om een betaalbare woning te vinden. Het vergroten van het betaalbare
woningaanbod voor onze starters is daarom een van de grote uitdag ingen voor de
komende jaren.
Een andere belangrijke opgave is het groeiend aantal zelfstandig wonende ouderen in
onze gemeente. Zij hebben behoefte aan een aangepaste woning. Soms kan dat binnen
hun huidige woning gerealiseerd worden, maar we willen vooral ook inzetten op de
bouw van meer levensloopgeschikte woningen. Daarmee creëren we namelijk ook
doorstroming waardoor er meer woningen voor gezinnen op de markt komen.
De woningbouwopgave is dus groot, terwijl de fysieke ruimte niet oneindig is. Daarom
moeten we zorgvuldig met onze bouwlocaties omgaan. De focus zal de komende jaren
liggen op het bouwen op diverse inbreidingslocaties. Maar we ontkomen er niet aan om
op sommige plekken ook op uitbreidingsplekken in te zetten. Enerzijds omdat de
woningbouwopgave simpelweg te groot en te complex is, anderzijds omdat we ook
voldoende groen en ruimte in onze bestaande kernen willen houden.
Onze woningvoorraad wordt sterk gedomineerd door koopw oningen. Maar om voor
iedereen een plek om te wonen bieden is het belang rijk dat we ook over voldoende
huurwoningen beschikken. Deze woonvisie vormt daarom een belangrijke basis voor
het maken voor nadere prestatieafspraken met De Vooruitgang, Wooncompagnie en
hun huurdersorganisaties.

Missie en visie
Als gemeente is het onze taak om te zorgen voor voldoende en geschikte huisvesting in
de gemeente Edam -Volendam. We vinden het belangrijk om tot een evenwichtige
opbouw van bevolking en woningvoorraad te komen. Hierbij gaat kwaliteit boven
kwantiteit. Het streven is een hoogwaard ig en veilig leef -, woon - en werkmilieu, dat
duurzaam van kwaliteit is. Dit betekent investeren in de ruimtelijke kwaliteit, aandacht
voor de bestaande wijken, uitgaande van een levensloopbestendige, veilige, schone en
duurzame leefomgeving. Inwoners en ni euwe bewoners van onze gemeente moeten
hun woonwensen en wooncarrière kunnen invullen, waarbij rekening wordt gehouden
met hun financiële mogelijkheden, gezinssamenstelling en zorgbehoefte.
Onze visie hebben we uitgewerkt aan de hand van vier centrale thema’s:
1. Woningbouwopgave: We vinden het belangrijk dat er voldoende woningen
worden gebouwd om te voorzien in de behoefte aan woningen. Daarbij gaat het
met name om de lokale vraag naar woningen. Maar we moeten ook rekening
houden met een extra opgave gezien het aantal vestigers in onze gemeente. Niet
of minder bouwen betekent dat de prijzen van bestaande woningen verder zullen
stijgen. We bouwen voor elke doelgroep, maar hebben extra aandacht voor
starters en senioren. Voor deze groepen is er op dit moment o nvoldoende
woningaanbod in onze gemeente, het zij qua betaalbaarheid (starters), hetzij qua
levensloopgeschiktheid (senioren).

385.113 | Woonvisie 2022-2025 5
2. Betaalbaar huren: Zowel voor mensen met een kleine als grote portemonnee
moeten er voldoende mogelijkheden op onze woningmarkt zi jn. Voor wie daar -
gezien zijn financiële mogelijkheden - behoefte aan heeft, bieden we sociale
huurwoningen in een betaalbare prijsklasse (< €752, prijspeil 2021). Om te voorzien
in de lokale vraag, worden er de komende jaren sociale huurwoningen bijgebouwd.
Deze opgave richt zich op de drie grote kernen, omdat huurders zich vooral daarop
oriënteren. Zowel in bestaande als nieuwe wijken str even we naar een mix van
huur- en koopwoningen, zodat we komen tot gevarieerde wijken, zowel qua
woningaanbod als bevolkingssamenstelling.
3. Kwaliteit bestaande woningen: Nieuwbouw vormt maar een fractie van onze
woningvoorraad. Willen we een aantrekkelijke woongemeente blijven, dan is
continue aandacht voor de kwaliteit van bestaande woningen belangrijk .
Speerpunt daarin is voor ons de aandacht voor het toenemend aantal oudere
woningeigenaren. In de eerste plaats zetten we in op passende nieuwbouw (zie
thema 1), maar daarnaast zal ook een deel van de bestaande voorraad
levensloopgeschikt gemaakt moeten worden omdat niet iedereen kan of wil
verhuizen. Als gemeente geven we informatie en creëren we bewustwording, maar
de woningeigenaar is zelf aan zet om de won ing aan te passen. Daarnaast willen
we stap voor stap naar een meer duurzame woningvoorraad, maar alleen door
gebruik van bewezen technieken en door draagvlak te creëren bij bewoners.
4. Wonen met zorg: Voor deel van de ouderen en andere zorgvragers is een
levensloopgeschikte woning niet voldoende. Zij hebben meer zorg en/of
ondersteuning nodig om prettig te kunnen wonen. We willen daarom investeren
in goede woonzorgvormen (passend bij de zorgvraag van woningzoekenden)
inclusief een woonomgeving die daar zowel fysiek als sociaal op afgestemd is. Dat
betekent dat ook dat wijken voldoende draagkracht moeten houden voor het
aantal zorgvragers dat er woont. Kortom; een goede balans tussen mensen met en
zonder zorgvraag op wijkniveau.

Samenhang met andere ruimtelijke visies
Deze woonvisie staat uiteraard niet op zichzelf. Zowel op lokaal als regionaal niveau
bestaan er diverse vigerende ruimtelijke beleidsvisies die van invloed zijn op ons
woonbeleid. Sterker nog, de beperkte ruimte in combinatie met het grote aan tal
ruimteclaims (woningbouw, maar ook bedrijvigheid, mobiliteit, toerisme, natuur,
landbouw) is het belang van een goede afstemming tussen de ruimtelijke beleidsvelden
alleen maar toegenomen.
• Tegelijkertijd met het opstellen van de woonvisie wordt ook de Omgevingsvisie
vormgegeven. Hierin gaan we de richtinggevende kaders benoemen als het gaat
om de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente, bijvoorbeeld op het vlak van
wonen, natuur, bodem, water, mobiliteit, toerisme en economie. Vraagstukken op
het gebied van woningbouw, waar ook de O mgevingsvisie antwoorden op zoekt,
worden in deze woonvisie aangegrepen.
• Samen met de gemeenten Purmerend en Waterland vindt er een nadere
verkenning plaats over de toekomst van de Purmer. Hoewel het niet de bedoeling
is dat de Purmer ruimte gaat bieden aan woningbouwlocaties van onze gemeente,
kan de toekomstvisie van de Purmer wel indirect invloed hebben op waar onze
woningbouwopgave in de gemeente gaat landen.
• In 2020 hebben we onze Economische Visie 2040 vastgesteld. Hie rin is onder
andere benoemd dat we optimaler gebruik willen maken van onze
bedrijvenlocaties. Dit kan betekenen dat op sommige plekken bedrijven verplaatst
worden waardoor ruimte ontstaat voor woningbouw.
• In haar toelichting op de woningbouwopgave 2020-2050 heeft de Metropoolregio
Amsterdam verschillende scenario’s benoemd wat betreft de
verstedelijkingsstrategie. De uiteindelijke keuze hierin is van grote invloed op de
ontwikkelmogelijkheden voor de gemeente Edam -Volendam. In deze woonvisie
geven we onze z ienswijze op de gewenste (maar vooral ook noodzakelijke)
ontwikkelrichting voor de gemeente Edam -Volendam en haar huidige en
toekomstige inwoners voor wat betreft de woningbouwopgave.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 6
Samen met onze partners
Deze woonvisie is opgesteld samen met onze part ners op het gebied van de
woningmarkt. Daarnaast is het proces om tot de woonvisie te komen voorafgegaan door
een onderzoek naar de toekomstige woningbehoefte in de gemeente en de
verschillende kernen.
• Begin 2020 is er een woningmarktonderzoek uitgevoerd n aar de kwantitatieve en
kwalitatieve woningbehoefte in de verschillende kernen van onze gemeente. Het
onderzoek is gebruikt als onderbouwing voor zowel de Woonvisie als
Omgevingsvisie.
• In mei en juni 2020 hebben gesprekken plaatsgevonden met De Vooruitgang
(inclusief huurdersverenging) en Wooncompagnie over de toekomstige opgaven
voor de sociale huursector in de gemeente.
• Op 27 november 2020 heeft een gesprek plaatsgevonden met de Seniorenraad
over de opgaven met betrekking tot huisvesting voor ouderen (zow el zelfstandig
als onzelfstandig).
• Op 3 december 2020 heeft een themaraad plaatsgevonden. Aan de hand van een
discussienotitie heeft een gesprek plaatsgevonden met de gemeenteraad.
Aanvullend hebben vrijwel alle fracties een toelichting op de toekomstige opgaven
voor de woonvisie nagezonden.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 7

Toekomstige huishoudensontwikkeling in gemeente Edam-Volendam

Figuur 2.1: Gemeente Edam-Volendam. Verwachte huishoudensontwikkeling 2020-2040 versus feitelijke trend afgelopen
tien jaar.

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020), CBS (2021)

Figuur 2.2: Gemeente Edam-Volendam. Verwachte huishoudensontwikkeling naar huishoudenstype (2020-2040).

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)

13.000
13.500
14.000
14.500
15.000
15.500
16.000
16.500
17.000
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
Feitelijke ontwikkeling Trendprognose 2020 (voortzetting migratie)
0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
1+2 phh < 35 jaar 1+2 phh 35-55 jaar gezinnen 1+2 phh 55-75 jaar 1+2 phh > 75 jaar
2020 2025 2030 2035 2040
2 Onze woningbouwopgave: Hoeveel?
Voor wie? Waar?
2.1 Bouw van jaarlijks 115 tot 150 woningen
De afgelopen vier jaar hebben we ruim 600 woningen toegevoegd om in de grote vraag
naar woningen te voorzien. Dat was ook nodig, want het aantal huishoudens (de
belangrijkste graadmeter voor de woningbehoefte) is in deze periode flink gegroeid. Op
1 januari 2020 woonden er ruim 14.850 huishoudens in onze gemeente. Deze groei zal
de komende jaren doorzetten. Dat komt door een positi ef geboortesaldo, maar ook
door de gezinsverdunning. Door meerdere factoren (vergrijzing, maar ook meer
alleenstaanden die als starter de woningmarkt opgaan) neemt het aantal één en
tweepersoonshuishoudens de komende jaren toe ten opzichte van de gezinnen met
kinderen.
De vraag naar woningen komt ook door een toenemend aantal vestigers vanuit andere
gemeenten (in de eerste plaats Amsterdam, maar ook uit Purmerend, Waterland en
Zaanstad). Door de oververhitte woningmarkt zien we dat meer mensen vanuit de
hiervoor genoemde steden zich oriënteren op een woning in de gemeente Edam -
Volendam. Te meer omdat de woningprijzen in de stad nog altijd iets hoger liggen dan
bij ons, waardoor de prijs -kwaliteit verhouding van een woning hier zeer gunstig voor
deze vestigers is. Dit zagen we onder andere terug bij de locatie Waterrijk in Oosthuizen,
maar ook bij verkochte woningen in de kleine kernen, waar relatief veel woningen aan
vestigers uit andere gemeenten verkocht zijn. Daarnaast kan het bij vestigers ook gaan
om me nsen die terugkeren naar hun gemeente van herkomst, nadat ze voor enkele
jaren elders hebben gewoond (bijvoorbeeld vanwege werk of studie).
Voor de komende jaren is de verwachting dat er een aanzienlijk e behoefte aan extra
woningen blijft. Het geboorteoverschot loopt weliswaar iets terug vanwege de

7

385.113 | Woonvisie 2022-2025 8

Migratie-ontwikkelingen van en naar Gemeente Edam-Volendam afgelopen jaren

Figuur 2.3: Gemeente Edam -Volendam. Aantal vestigers (personen) in de gemeente uit omligg ende gemeenten (2015 -
2019).

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020), CBS (2021)

Tabel 2.1: Gemeente Edam-Volendam. Migratiesaldo naar richting (personen) 2015-2019.
Vestiging Vertrek Migratiesaldo
Amsterdam 862 593 +269
Purmerend 851 610 +241
Waterland 296 149 +147
Zaanstad 174 112 +62
Beemster 122 133 -11
Koggenland 69 116 -47
Alkmaar 62 98 -36
Hoorn 119 233 -114
Overig Noord-Holland 630 673 -43
Overig Nederland 883 837 +46
Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)

0 50 100 150 200 250
Alkmaar
Koggenland
Hoorn
Beemster
Zaanstad
Waterland
Purmerend
Amsterdam
2015 2016 2017 2018 2019
vergrijzing, maar de positieve migratiebalans blijft bestaan door de grote druk op de
woningmarkt in de brede regio. De grootste woningbouwopgave voor onze gemeente
zal zich daarom de eerstkomende tien jaar m anifesteren (+1.165 woningen). Maar ook
in de periode 2030-2040 blijft er nog een forse opgave bestaan (+570 woningen).
Voor de komende woonvisieperiode (202 2-2025) moeten we daarom over voldoende
plannen beschikken om deze woningbehoefte in te vullen. D e praktijk wijst uit dat bij
een deel van de plannen vertraging kan ontstaan of dat plannen zelfs helemaal komen
te vervallen. Daarom houden we een plancapaciteit van 130% de behoefte aan om
eventuele tegenvallers (zoals planvertraging) op te vangen. Dit h oudt in dat we de
komende vier jaar een plancapaciteit van 600 woningen hanteren. Dit is voldoende om
de behoefte (ongeveer 465 woningen) te realiseren. Als we meer realiseren, hebben we
daarmee mogelijk een deel van de opgave voor na 2025 gerealiseerd. M aar daarvoor
zullen we de vraagdruk goed moeten monitoren om te zien of de woningbouwopgave
moet worden bijgesteld.
Gelijktijdig gaan we aan de slag om voldoende harde plannen voor de periode na 2025
gereed te hebben staan. Er is dan immers nog steeds spra ke van een grote
woningbehoefte in onze gemeente.

2.2 De belangrijkste doelgroepen
We vormen een echte gezinsgemeente. De grootste huishoudensgroep zijn gezinnen
met kinderen. Dat zal ook in de toekomst zo blijven. Maar de grootste groei zal
plaatsvinden bij de oudere 1+2 persoonshuishoudens. Met name de groep 1+2
persoonshuishoudens van 75 jaar en ouder zal sterk toenemen. Dit heeft gevolgen voor
onze woningbehoefte. De vraag naar kleinere en (vooral) levensloopgeschikte woningen
zal de komende jaren doorzett en. In ons woningbouwprogramma houden we daar
rekening mee.

8

385.113 | Woonvisie 2022-2025 9

Verwachte woningbehoefte (naar woningtype en kern)

Figuur 2.4: Gemeente Edam-Volendam. Kwalitatieve woningbehoefte naar woningtype en prijsklasse 2020-2030

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)

Tabel 2.2: Gemeente Edam-Volendam. Verwachte huishoudensontwikkeling 2020-2040 per kern*.
2020-2025 2025-2030 2030-2035 2035-2040
Edam +35 +30 0 -25
Volendam +465 +490 +325 +225
Oosthuizen +35 +45 +15 +15
Overige kernen +35 +30 +10 +5
Totale huishoudensgroei +570 +595 +350 +220
Benodigde plancapaciteit (130%) +740 +775 +455 +285
Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)
*De aantallen per kern zijn richtinggevend. Indien zich een plan voordoet dat groter is dan de behoefte per kern, kan dit
middels verevening met de behoefte in een andere kern alsnog mogelijk gemaakt worden.

0 50 100 150 200 250 300 350
Huur eengezins sociaal
Huur eengezins overige huur
Huurappartement sociaal
Huurappartement overige huur
Koop rij goedkoop
Koop rij middelduur
Koop 2^1 kap middelduur
Koop 2^1 kap duur
Koop vrijstaand middeldduur
Koop vrijstaand duur
Koopappartement goedkoop
Koopappartement middelduur
2020-2025 2025-2030
Levensloopgeschikte woningen voor senioren (en andere woningzoekenden)
Onze inwoners zijn erg honkvast. Een teken dat ze gehecht zijn aan hun woning en buurt.
Zeker in Volendam zien we dat v eel mensen vele tientallen jaren in dezelfde woning
blijven wonen, soms zelfs hun hele leven. Maar door de vergrijzing en het langer
zelfstandig wonen zien we dat de behoefte aan levensloopgeschikte woningen
toeneemt. Vaak wenst men een appartement vlakbij de voorzieningen, maar op
sommige plekken (zeker in de kleinere kernen) is een grondgebonden woning ook
mogelijk. Belangrijk is vooral dat alle voorname functies van de woning (woonkamer,
slaapkamer, badkamer, keuken) en de entree zonder traplopen te bere iken zijn.
Daarnaast gaat het om woningen die verhoudingsgewijs wat kleiner zullen zijn dan de
gemiddelde gezinswoning in onze gemeente. Immers, deze levensloopgeschikte
woningen zullen vooral bestemd zijn voor 1+2 persoonshuishoudens. Verder vinden we
het belangrijk dat levensloopgeschikte woningen ook echt gedurende de hele
levensloop aantrekkelijk zijn; dat wil zeggen voor zowel jong als oud, iemand met of
zonder zorgvraag. De verwachting is dat deze woningen de komende 10 à 20 jaar vooral
nodig zijn om de groeiende groep zelfstandig wonende ouderen te huisvesten. Maar op
langere termijn (als de vergrijzing waarschijnlijk over haar piek heen is) moeten deze
woningen ook voldoende aantrekkelijk blijven voor andere doelgroepen.
De vraag naar levensloopgesch ikte woningen manifesteert zich met name in de drie
grotere kernen. Daarbij willen we bij nieuwbouw extra focus leggen op Edam, waar de
vergrijzing het sterkst doorzet de komende jaren. Ook in de kleinere kernen moet het
mogelijk zijn om levensloopge schikte woningen toe te voegen, zodat ouderen ook in
deze kernen zolang mogelijk zelfstandig kunnen wonen, als zij dat willen. Overigens zien
we in de praktijk dat een deel van de verhuisgeneigde ouderen in deze kleinere kernen
zich oriënteren op een woning in een grotere kern met meer voorzieningen.
We zetten in op een gevarieerd programma aan levensloopgeschikte woningen;
betaalbare koopwoningen, sociale huur, maar ook middeldure huur. Deze laatste
categorie is van belang omdat er een aanzienlijk groep ouderen is die graag naar een

9

385.113 | Woonvisie 2022-2025 10
betaalbare huurwoning zou willen verhuizen, maar gelet op het inkomen niet in
aanmerking komt voor sociale huur. Een middeldure huurwoning (tot ongeveer €1.000)
kan hiervoor een alternatief vormen. Het inzetten op meerdere prijscategorieën is
belangrijk om senioren meerdere mogelijkheden op de woningmarkt te bieden.
Daarmee willen we de doorstroming op de woningmarkt verbeteren.

Betaalbare woningen voor starters
Een tweede doelgroep waarvoor extra aandacht in onze woonvisie nodig is zijn de
starters op de woningmarkt. Door de stijgende woningprijzen heeft deze doelgroep het
de afgelopen jaren steeds moeilijker gekregen. Het betaalbare koopwoningaanbod is
afgenomen. Door de stijgende bouwkosten wordt het bovendien steeds lastiger om
betaalbare nieuwbouw te r ealiseren. Om starters voldoende mogelijkheden op onze
woningmarkt te bieden blijven we sterk inzetten op realisatie van betaalbare
koopwoningen in het segment tot €300.000.
Lange tijd stond een starterswoning in onze gemeente synoniem voor de eerste,
zelfstandige woning voor een huishouden, maar ook de woning waar je vervolgens een
gezin kunt stichten. Ook een starterswoning moest dus ruim genoeg voor een gezin zijn.
Voor veel starters is dit nog steeds het type woning wat men zoekt. Maar mede door de
sterke prijsstijgingen zien we een nieuwe woonvraag opkomen. Een deel van de starters
(onder andere alleenstaanden) is bereid om te starten in een iets kleinere woning, als
de woning daardoor betaalbaar is. Een andere manier om meer betaalbare woningen te
ontwikkelen is door sterker in te zetten op modulair bouwen (prefab woningen),
waardoor bouwkosten lager uitvallen.
De vraag naar betaalbare koopwoningen voor starters speelt in el ke kern van de
gemeente. Maar in de kleinere kernen heeft het toevoegen van starterswoningen extra
waarde (naast het voorzien in de woningbehoefte). In deze kernen kan woningbouw
voor starters ook een bijdrage leveren aan het behoud van leefbare en vitale kernen.
Doordat de koopwoningvoorraad in deze kernen vooral bestaat uit ruime (v aak
vrijstaande) woningen is het hier voor starters extra lastig om een betaalbare woning te
vinden, terwijl een gevarieerde bevolkingssamenstelling in deze kernen (mix van jong
en oud) van belang is om de dorpen leefbaar te houden, bijvoorbeeld als het ga at om
het kunnen zorgen voor elkaar en het in stand houden van bestaande voorzieningen.

Streven naar gevarieerd bouwprogramma
In ons woningbouwprogramma gaat de meeste aandacht uit naar de doelgroepen die
nog onvoldoende met de huidige woningvoorraad bedi end worden (senioren en
starters). Maar bovenal streven we naar een gevarieerd woningbouwprogramma, met
een mix van woningtypen en prijsklassen. De realisatie van de Broeckgouw kan daarbij
als voorbeeld gelden. In deze wijk is een mix van woningen voor sta rters, gezinnen en
senioren gerealiseerd, zowel koop als huur en in verschillende prijsklassen. Dit zorgt
voor een evenwichtige samenstelling en voldoende draagkracht in de wijk. Sterke
schouders die kwetsbare huishoudens zo nodig kunnen ondersteunen.
Het streven naar gevarieerde wijken is een van de redenen dat we ook in de komende
jaren ruimte in ons woningbouwprogramma houden voor ruimere koopwoningen voor
gezinnen. Ook al bestaat een groot deel van onze huidige woningvoorraad uit dit type
woning. Maar dit zijn vaak woningen die voor een deel nog bewoond worden door
oudere huishoudens die langer zelfstandig blijven wonen. Deze gezinswoningen komen
dus maar mondjesmaat de komende jaren op de markt. Ook daarom is het noodzakelijk
om ruimte te houden voor nieuwbouw voor gezinnen.

2.3 Vooral inbreiden, maar ook uitbreiden
Woningbouw in elke kern
Als gemeente vinden we het belangrijk dat er in elke kern van onze gemeente ruimte is
en blijft voor uitbreiding van de woningvoorraad. Gezien de huidige druk op de
woningmarkt en de sterke binding van inwoners aan hun kernen, is daar ook behoefte
aan.
Op basis van de demografische trends, zoals geboorte, sterfte, gezinsverdunning is een
prognose gemaakt van de verwachte huishoudensgroei per kern. We onderscheiden

385.113 | Woonvisie 2022-2025 11
hierbij de drie grote kernen (Edam, Volendam en Oosthuizen) en de overige kernen. In
deze kleinere kernen is de woningbouwopgave minder groot dan in Edam, Volendam en
Oosthuizen, maar daarmee zeker niet minder belangrijk. Belangrijk is dat in deze kleine
kernen maatwerk geleverd kan worden. Als er zich een kansrijk initiatief aandient, dat
aansluit op de kwalitatieve vraag (en waarmee zo’n plan een impuls geeft aan de
leefbaarheid in een kleine kern), dan moet daar ruimte voor zijn. Daarom geven we geen
exacte kwantitatieve opgave per kleine kern. Door een gezamenlijke opgave voor de
kleine kernen te benoemen, behouden we flexibiliteit om mee te werken aan plannen,
ook als die op het niveau van een kern misschien net iets groter zijn dan een
geprognosticeerde beho efte. In zo’n situatie kan verevening plaatsvinden met een
andere kern, waar dan iets minder ruimte blijft voor nieuwbouw.
Voor de komende vier jaar ligt in Volendam de grootste woningbouwopgave (+465
woningen). In deze kern willen we -net als in de ander e kernen- voldoende woningen
bouwen om in deze vraag te voorzien. Voor een aantal andere kernen geldt dat er de
afgelopen jaren -ondanks een duidelijke woningbehoefte- relatief weinig woningen zijn
opgeleverd. Dit geldt met name voor Edam, Beets, Middelie en Kwadijk. In de komende
jaren willen we extra aandacht hebben op het realiseren van woningen in deze kernen.
Uiteraard wel passend bij de vraag die er in deze kernen is (zowel kwantitatief als
kwalitatief). Dat betekent dat we in gesprek met ontwikkelend e partijen willen kijken
hoe kansrijke plannen versneld tot uitvoer kunnen komen. Voor kernen waar nog geen
concrete plannen liggen, maar waar wel een zekere behoefte bestaat, willen we in
gesprek met bewoners kijken waar behoefte aan is en of zodoende via particulier
initiatief in de vraag naar (betaalbare) huisvesting voorzien kan worden.

Inbreiden waar het kan…
Voor het invullen van onze woningbouwopgave willen we zo zorgvuldig mogelijk
omgaan met de beschikbare ruimte. Dit betekent dat we primair inzet ten op het
bouwen op inbreidingslocaties. Daarmee sparen we ons groene buitengebied zoveel
mogelijk. Daarnaast zijn veel van onze potentiële inbreidingsplekken zeer kansrijk voor
de ontwikkeling van levensloopgeschikte seniore nwoningen, omdat ze dichtbij d e
voorzieningen liggen. Om voldoende woningen te kunnen blijven bouwen, zoeken we
ook naar nieuwe inbreidingslocaties, bijvoorbeeld door bedrijventerreinen te
transformeren tot woonbestemming. Hiervoor liggen onder meer kansen via
verdichting aan de Dijk / Noordeinde. Daarnaast ontstaan er op termijn wellicht
mogelijkheden als er aan de randen van De Purmer bedrijfslocaties worden ontwikkeld.
Daarmee komt er mogelijk ruimte vrij binnen of aan de rand van Edam en/of Volendam
voor woningbouw. De toekomstvis ie voor De Purmer is op dit moment nog in
ontwikkeling, samen met onze buurgemeenten. Op basis van de uitkomsten kijken we
welke mogelijkheden de visie biedt voor aanvullende inbreidingslocaties voor
woningbouw in onze kernen. We zien De Purmer zelf niet a ls uitleglocatie voor
woningbouw.
Met de focus op inbreiden kiezen we niet voor de makkelijkste weg. Het bouwen op
inbreidingslocaties is vaak complex en vergt meer aandacht voor de ruimtelijke
inpassing. We zien dat woningbouwinitiatieven op dergelijke lo caties vaker tot
vertraging leiden dan bij uitbreiding. Om toch voldoende vaart in de woningproductie
te houden willen we als gemeente intensiever overleg voeren met ontwikkelende
partijen, bijvoorbeeld in de vorm van een periodiek bouwoverleg. Hierin will en we
lopende projecten en initiatieven bespreken en kijken hoe we knelpunten kunnen
wegnemen (bijvoorbeeld hoe het plan aan te passen zodat het aansluit bij onze
kwalitatieve ambities, versnellen van bestemmingsplanprocedures, etc.). Het doel moet
zijn dat we zowel de woningproductie op inbreidingsplekken versnellen als oog houden
voor de juiste woonkwaliteit.

…uitbreiden als dat moet
Ook al zetten we de komende jaren vol in op het benutten van beschikbare
inbreidingslocaties, dan nog zullen we op verschillende plekken in de gemeente ook op
uitbreidingsplekken moeten bouwen. Verschillende oorzaken liggen hieraan ten
grondslag.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 12
Uit prognoses blijkt dat na 2030 de woningbouwopgave weliswaar iets lager ligt dan in
de komende tien jaar, maar nog steeds fors i s. Vooral voor Volendam zal er in die
periode nog een grote behoefte zijn aan extra woningen. Alleen bouwen op
inbreidingsplekken volstaat daarbij niet, zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin. We
hebben De Lange Weeren nodig om daar voldoende en de ju iste kwaliteit woningen te
bouwen. Voor Volendam richt de toekomstige woningvraag zich op een brede
doelgroep; starters, gezinnen en senioren. De vraag van deze doelgroepen richt zich
voor een deel op kleinere woningen (waaronder appartementen) die we op
inbreidingsplekken kunnen bouwen. Maar daarnaast zal er nog steeds behoefte zijn aan
eengezinswoningen in meerdere prijsklassen. Gelet op het benodigde aantal woningen
zullen we hiervoor een uitleglocatie zoals De Lange Weeren nodig hebben. Op die
manier kunnen we tot een gevarieerd programma komen waarbij we voor meerdere
doelgroepen en in meerdere segmenten (koop en huur) iets kunnen bieden. Met name
de realisatie van betaalbare koop en sociale huurwoningen zijn soms lastig op
inbreidingslocaties te realiseren. Ook daarvoor biedt woningbouw in De Lange Weeren
uitkomst.
Er is nog een ander argument om woningbouw op uitleglocaties niet uit te sluiten.
Hoewel we op dit moment nog een aantal inbreidingsplekken voorhanden hebben, zal
de potentiële vijver de kome nde jaren stilaan minder worden met de geplande
woningbouw. De vraag rijst dan in hoeverre we verdere verdichting of bouwen in de
hoogte in onze kernen willen doorzetten. We vinden het van groot belang dat er
voldoende openbare ruimte en groen in onze kernen blijft. Daarmee behouden we onze
kernen hun kenmerkende dorpse- of (in het geval van Edam) historische stadskarakter.
Daarbij komt dat het bouwen op inbreidingslocaties (meer dan bouwen op
uitbreidingslocaties) in sommige situaties een nog grotere druk legt op bestaande
verkeers- en parkeerproblematiek. Ook in het kader van klimaatadaptatie en het
voorkomen van hittestress hechten we veel waarde aan behoud van voldoende groen
in onze kernen.
In de afweging om al dan niet op uitbreidingsplekken te bouwen geldt uiteraard wel dat
we rekening houden met bestaande landelijk en provinciale kaders (zoals beleid m.b.t.
Bijzonder Provinciaal Landschap).
2.4 Onze maatregelen
1. We bouwen jaarlijks 115 tot 150 woningen om in de vraag naar woningen te
voorzien.
2. Bij nieuwbouw geven we prioriteit aan de bouw van levensloopgeschikte woningen
voor senioren, met name in de betaalbare koop, sociale huur en middeldure huur.
We richten ons daarbij op de drie grote kernen, met prioriteit voor de kern Edam.
3. We zetten daarnaast in op r ealisatie van betaalbare koopwoningen voor starters
(tot €300.000). Met ontwikkelende partijen (inclusief de woningcorporaties) kijken
we samen hoe we tot een betaalbaar concept komen dat aansluit bij de wensen
van onze starters (bijvoorbeeld door kleinere woningen of modulair te bouwen).
4. We streven naar uitbre iding van de woningvoorraad in alle kernen. De
geïnventariseerde behoefte uit ons woningbehoefteonderzoek is daarbij
richtinggevend. Prioriteit leggen we bij kernen waar de afgelopen jaren weinig
nieuwbouw is gerealiseerd: Edam, Beets, Middelie en Kwadijk.
5. We zetten primair in op bouwen op inbreidinglocaties. Daar waar nodig blijft
bouwen op uitleglocaties mogelijk, bijvoorbeeld voor het behoud van groene
plekken in de kernen en om in de toekomst de grote woningbouwopgave op de
locatie De Lange Weeren te realiseren.
6. We organiseren een periodiek bouwoverleg met ontwikkelende partijen om
belemmeringen bij de ontwikkeling van woningbouw op inbreidingsplekken weg te
nemen en versnelling in de productie te creëren.
7. Nieuwe plannen toetsen we aan de geïnventariseer de woningbehoefte (op basis
van periodiek woningmarktonderzoek). Voor grotere woningbouwlocaties voeren
we gericht onderzoek uit om de specifieke voorkeuren voor de beoogde locatie
inzichtelijk te maken.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 13

Kwalitatieve woningbehoefte per kern….
Onderstaande tabel geeft een globaal inzicht in de woningbehoefte per kern. Een nadere (indicatieve) opgave is te vinden in b ijlage I.

Volendam kent een sterke koopcultuur. Ook de komende jaren zal een groot deel van de vraag op de koopsector gericht zijn. De grootste
vraag gaat uit naar goedkope en middeldure grondgebonden woningen, afkomstig van starters en gezinnen. De komende jaren zal het aantal
oudere huishoudens toenemen. Een deel van deze doelgroep zoekt een ap partement (levensloopgeschikt), liefst op niet al te grote afstand
van de voorzieningen. De vraag naar appartementen van senioren manifesteert zich in de sociale huur, maar zeker ook in de goe dkope koop
en middeldure huur. Levensloopgeschikte appartementen zijn overigens ook kansrijk voor alleenstaande starters die in een kleine, betaalbare
koopwoning willen beginnen. Op grotere woningbouwlocaties zijn mogelijkheden voor een gevarieerd woningbouwprogramma, zowel q ua
prijsstelling, woningtype als doelgroep.

De vergrijzing in de gemeente zal zich het sterkst in de kern Edam manifesteren. Er is daarom behoefte aan meer levensloopges chikte
appartementen voor senioren. De nadruk gaat daarbij sterk uit naar sociale huur. Er is ook enige vraag naar appartementen in de middeldure
huur voor ouderen die niet in aanmerking komen voor sociale huur. De vraag in de koopsector richt zich -in verhouding tot de andere kernen-
wat meer op het middeldure segment . Deze vraag is deels afkomstig van jonge gezinnen uit de kern, deels van vestigers van buiten de
gemeente. Niettemin is ook in Edam ruimte voor uitbreiding in de betaalbare koopsector, afkomstig van jonge huishoudens.

Met Waterrijk is gebleken dat er een aanzienlijke vraag is naar ruime (en duurde re) koopwoningen in Oosthuizen. De combinatie van een
ruime woning in een landelijk woonmilieu met toch de nodige voorzieningen om de hoek spreekt veel koopkrachtige woningzoekend en aan.
Wel is een aanzienlijk deel van deze vraag afkomstig van vestigers van buiten Oosthuizen. Ook de komende jaren zal er markt blijven voor dit
duurdere segment. Vanuit de eigen kern is echter met name behoefte aan betaalbare koopwoningen voor starters, een segment wat duidelijk
ondervertegenwoordigd is in Oosthuizen, al zijn in Waterrijk de laatste jaren ook veel goedkope rij - en hoekwoningen toegevoegd. Er is ook
behoefte aan eengezinswoningen in de huur, met name in de sociale huur en in beperkte mate in de vrije sector.
Daarnaast is de verwachting dat het aantal ouderen de komende jaren verder zal toenemen. Hierdoor is behoefte aan uitbreiding van de
voorraad levensloopgeschikte woningen. Dat kunnen zowel grondgebonden woningen als appartementen zijn. De nadruk ligt daarbij op
koopwoningen, maar er is ook vraag naar levenslo opgeschikte huurwoningen voor ouderen die dichter bij voorzieningen willen wonen (ook
vanuit de kleinere kernen).

De woningvoorraad in de kleine kernen (Beets, Warder, Kwadijk, Middelie, Hobrede, Schardam) wordt sterk gedomineerd door vrij staande
woningen in het duurdere koopsegment. De afgelopen jaren zijn vrijkomende bestaande woningen voornamelijk verkocht aan
kapitaalkrachtige (oudere) vestigers. Voor starters zijn er niet of nauwelijks betaalbare koopwoningen voor handen. Nieuwbouw zal zich met
name op dit betaalbare koopsegment moeten richten, om deze kernen ook op lange termijn leefbaar en vitaal te houden.

Volendam
Edam
Oosthuizen
Kleine kernen

385.113 | Woonvisie 2022-2025 14
3 Betaalbaar huren
3.1 Uitbreiding sociale huurvoorraad is nodig
Van oudsher zijn we een sterk koopgeoriënteerde woongemeente. Ruim 80% van onze
woningvoorraad bestaat uit koopwoningen. Dat neemt niet weg dat het belangrijk is dat
we voldoende huurwoningen bieden voor huishoudens die daar behoefte a an hebben,
in de eerste plaats de mensen met een wat lager inkomen. In de afgelopen
woonvisieperiode (2017 t/m 2020) zijn daarom ruim 150 sociale huurwoningen
toegevoegd. Toch is de druk in de sociale huursector in onze gemeente toegenomen.
De mutatiegraad is afgenomen (woningen komen dus minder snel beschikbaar,
huurders zijn honkvaster geworden), terwijl het aantal ingeschreven woningzoekenden
is toegenomen. Door de prijsstijgingen in de koopsector zien onze corporaties dat de
mogelijkheden voor starters in de koopsector zijn afgenomen. Meer en meer starters in
onze gemeente beginnen zich daardoor ook te oriënteren op een sociale huurwoning.
Bovendien is de toekomstige vraag naar sociale huur ook afhankelijk van demografische
en economische trends. De kans is reëel dat de economische gevolgen van de
Coronacrisis dusdanig zijn dat hierdoor ook meer vraag naar sociale huur ontstaat.

Enkele cijfers over de sociale huursector in de gemeente Edam-Volendam

Figuur 3.1: Gemeente Edam-Volendam. Huidige samenstelling sociale huurvoorraad naar (type en kern) 2020

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)

Figuur 3.2: Gemeente Edam-Volendam. Woningvoorkeur ingeschreven woningzoekenden sociale huur (2020)

Bron: Woonbehoeftenonderzoek De Vooruitgang, Wooncompagnie (2020)

Figuur 3.3: Gemeente Edam-Volendam. Huidige woning ingeschreven woningzoekenden sociale huur (2020)

Bron: Woonbehoeftenonderzoek De Vooruitgang, Wooncompagnie (2020)

0 200 400 600 800 1.000 1.200 1.400
Volendam
Edam
Oosthuizen
Middelie
Warder
Kwadijk
Beets
Eengezinswoning Appartement Grondgebonden seniorenwoning Seniorenappartement
0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40%
Appartement (3 kamers)
Kleine eengezinswoning (3 kamers)
Appartement (2 kamers)
Eengezinswoning (minimaal 4 kamers)
Overig (bijv.seniorenwoning / aanleunwoning)
0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%
Koopwoning
Eengezinswoning (sociale huur)
Appartement (sociale huur)
Eengezinswoning (particuliere huur)
Appartement (particuliere huur)
Corporatiewoning > €752
Ik laat geen woning achter
Druk op sociale huur neemt verder toe door taakstelling statushouders
In 2021 is de taa kstelling weer toegenomen na enkele jaren van een relatief lage
taakstelling. In 2020 moesten er nog 26 statushouders in de gemeente Edam -
Volendam gehuisvest worden, in 2021 ligt dat aantal op 51. De verwachting is dat
deze hoge taakstelling ook de eerstkomende periode aanhoudt, zeker ook gezien
het aantal vluchtelingen dat vanuit Afghanistan naar Nederland is gekomen en de
Afghanen die de onveilige situatie in eigen land nog hopen te kunnen ontvluchten .
Deze verhoogde taakstelling leidt tot extra druk op de sociale huursect or in onze
gemeente, waardoor zoektijden voor reguliere woningzoekenden oplopen. Deze
toenemende druk versterkt de noodzaak tot uitbreiding van onze sociale
huurvoorraad.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 15
Op basis van deze verschillende trends is een nadere analyse gemaakt van de
toekomstige uitbreidingsopgave voor de sociale h uur in onze gemeente. Voor de
komende vier jaar gaan we uit van een uitbreidingsopgave van minimaal 125 sociale
huurwoningen. Na 2025 ligt er een opgave om de voorraad sociale huur verder uit te
breiden met ongeveer 120 woningen. Gezien de huidige druk in de sociale huursector
willen we samen met Wooncompagnie en De Vooruitgang kijken in hoeverre we een
deel van deze lange termijnopgave al naar voren kunnen halen.
De vraag naar sociale huur richt zich op de drie grotere kernen, in de eerste plaats Edam
en Oosthuizen (waar van oudsher de oriëntatie op sociale huur wat groter is dan in
Volendam). Bovendien heeft de uitbreiding van de sociale huursector de afgelopen
jaren vrijwel uitsluitend in Volendam plaatsgevonden. Reden te meer om de komende
jaren sterker in te zetten op realisatie van sociale huurwoningen in de andere twee grote
kernen. Om meer sturing te geven aan deze opgave willen we dat ontwikkelende
partijen op voorhand rekening houden met voldoende woningbouw in de betaalbare
segmenten. We zetten i n op realisatie van minimaal 30% sociale woningbouw 1 bij
grotere nieuwbouwprojecten. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid en
wenselijkheid om dit streven nader vast te leggen in een doelgroepenverordening. Dit
biedt ons houvast in het streven naar gevari eerde woonwijken en het langdurig
behouden van goedkope huurwoningen voor de sociale doelgroep en middeninkomens.
De vraag naar sociale huur in de kleine kernen is bescheiden, maar we vinden het wel
belangrijk dat het huidige aanbod van sociale huur in dez e kernen behouden blijft. Het
moet mogelijk blijven om in elke kern van onze gemeente een woning te kunnen huren.
3.2 Meer kleinere, levensloopgeschikte woningen
Misschien nog wel belangrijker dan de kwantitatieve opgave is de kwalitatieve opgave
voor de socia le huurvoorraad. In de toekomst zal een steeds groter deel van de
huurderspopulatie uit 1 en 2 persoonshuishoudens bestaan. Dit komt vooral door de

1 Sociale huurwoningen (< €752, peiljaar 2021) en koopwoningen tot €300.000.
vergrijzing (toename van het aantal oudere huishoudens), maar ook door de sterkere
oriëntatie van starters ( zeker alleenstaanden) op de huursector als gevolg van de
stijgende koopwoningprijzen. Er zal daarom de komende jaren vooral behoefte zijn aan
uitbreiding van het aanbod aan levensloopgeschikte huurwoningen. Vaak zal het daarbij
gaan om appartementen voor s enioren in de bu urt van voorzieningen. Maar deze
appartementen kunnen ook geschikt zijn voor (alleenstaande) starters. Voor hen is
locatie minder van belang dan voor ouderen.
Daarnaast blijft er vraag naar eengezinswoningen in de sociale huur, zij het een iets
kleinere variant dan de eengezinswoningen die in het verleden gebouwd zijn. Er is vooral
behoefte aan uitbreiding van driekamerwoningen (waarvan twee slaapkamers), gericht
op de groep tweepersoonshuishoudens en eenoudergezinnen.
Om deze kwalitatieve t ransformatie mogelijk te maken hebben woningcorporaties
investeringsruimte nodig, bijvoorbeeld via de verkoop van de wat grotere
eengezinswoningen. Bijkomend voordeel is dat hiermee ook het aanbod aan betaalbare
koopwoningen worden vergroot. Verkoop van sociale huur is wat de gemeente betreft
mogelijk, mits we onze kwantitatieve doelstelling (uitbreiding van de voorraad, met
name in Edam en Oosthuizen) daarmee wel halen. Daarnaast vinden we het ook
belangrijk dat er een evenwichtige spreiding van het social e huuraanbod (zowel
kwantitatief als kwalitatief) over onze gemeente (en in de verschillende buurten van de
kernen) blijft. Zeker voor de drie grote kernen streven we naar een goede mix van huur-
en koopwoningen, zowel op kern als buurtniveau.
3.3 Mogelijkheden voor flexwonen
Om op termijn voldoende sociale huur te kunnen bieden aan wie dat nodig heeft, gaan
we voort met de bouw van extra woningen. Maar zeker de eerstkomende jaren kan de
reguliere bouwopgave mogelijk tekort schieten om de huidige druk op de s ociale
huursector te verlichten. Met name voor starters met beperkte financiële middelen
14

385.113 | Woonvisie 2022-2025 16
blijven de mogelijkheden op de woningmarkt de eerstkomende jaren beperkt. Daarom
willen we samen met de corporaties de mogelijkheden verkennen om op korte termijn
extra woningaanbod te bieden, zodat deze groep snel aan een woning geholpen kan
worden. Daarbij denk en we bijvoorbeeld aan het toepassen van tijdelijke contracten
waarbij iemand voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld 2 tot 5 jaar) een woning kan
huren. Hierbij kan ook overwogen worden om deze woningen via bijvoorbeeld loting
toe te wijzen (zodat ook mensen zonder opgebouwde inschrijftijd) snel in aanmerking
kunnen komen. Een dergelijke woonvorm kan ook uitkomst bieden voor zogenaamde
spoedzoekers; mensen die door een plotselinge verandering in hun leven (bijvoorbeeld
scheiding, verlies van werk / inkomen) acuut behoefte hebben aan een goedkope
woonruimte.
3.4 Afstemming in de woningtoewijzing
Vanuit de Metropoolregio Amsterdam is het voornemen om met alle corporati es tot
één regionaal woonruimt everdeelsysteem te komen. Dit biedt meer transparantie en
duidelijkheid aan woningzoekenden in de hele regio.
Als gemeente kunnen we ons vinden in de argumenten van De Vooruitgang om ook in
de toekomst binnen de MRA een eigen , lokaal woonruimteverdeelsysteem te blijven
hanteren. De komende jaren willen we samen met De Vooruitgang en Wooncompagnie
de woningtoewijzing in de verschillende kernen monitoren en de effecten van al dan
niet aansluiten bij een regionaal woonruimteverde elsysteem meten. Mochten er zich
ongewenste effecten voordoen door het verschil in woningtoewijzing, dan gaan we hier
met de corporaties over in gesprek.
3.5 Inzet op middeldure huur
Een deel van de oudere woningeigenaren zou graag naar een huurappartement wil len
verhuizen, waarmee ook een deel van de overwaarde verzilverd zou kunnen worden.
Vaak gaat het om ouderen die een te hoog inkomen hebben om in aanmerking te komen
voor een goedkope huurwoning. Uitbreiding van het aanbod aan middeldure
huurappartementen is daarom gewenst. De vraag richt zich daarbij op het segment €752
tot ongeveer €1.000. In eerste instantie zien we dit als een opgave voor particuliere
ontwikkelaars. Maar de afgelopen jaren zijn er slechts mondjesmaat plannen in dit
segment ontwikkeld. D aarom willen we ook samen met Wooncompagnie en De
Vooruitgang kijken welke rol zij kunnen vervullen in het uitbreiden van het aanbod aan
middeldure huur. Dit kan via nieuwbouw, maar ook door bestaande huurwoningen al
dan niet tijdelijk in huurprijs te verh ogen. Uiteraard is het wel belangrijk dat er nog
steeds voldoende betaalbare huurwoningen blijven om de primaire doelgroep van een
passende sociale huurwoning te voorzien. De focus bij nieuwbouw voor de corporaties
zal daarom wel bij realisatie van woningen tot de 1e aftoppingsgrens blijven.
3.6 Onze maatregelen
8. De sociale huurvoorraad wordt de komende vier jaar uitgebreid met 125 tot 225
woningen verspreid over de drie grote kernen. Prioriteit ligt bij de kernen Edam en
Oosthuizen.
9. Bij grotere woningbouwlocati es (aantal nog nader te bepalen) streven we naar
minimaal 30% sociale woningbouw. We onderzoeken de haalbaarheid en
wenselijkheid om dit nader vast te leggen in een doelgroepenverordening.
10. Nieuwbouw van sociale huur is in de basis een levensloopgeschikte w oning (met
name appartementen in de buurt van voorzieningen) en richt zich vooral op het
segment tot de 1e aftoppingsgrens (€633, prijspeil 2021).
11. In prestatieafspraken maken met De Vooruitgang en Wooncompagnie jaarlijks
afspraken over de verkoop van soci ale huur . Daarbij houden we rekening met
behoud van voldoende gevarieerd sociale huuraanbod in al onze kernen.
12. Samen met De Vooruitgang en Wooncomp agnie bespreken we de mogelijkheden
om meer flexibele woonvormen (met name als het gaat om de contractduur) a an
te bieden, gericht op het bedienen van alleenstaande starters en spoedzoekers.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 17
13. We zetten in op uitbreiding van het aanbod van middeldure huur. In de eerste
plaats gaan we hiervoor het gesprek aan met particuliere investeerders. Daarnaast
verkennen we de mogelijkheden met onze corporaties om hier meer
woningaanbod in te creëren.
14. We monitoren samen met de corporaties de ontwikkeling van de vraagdruk in de
sociale huur en de woningtoewijzing. Deze informatie gebruiken we om -indien
nodig- beleidsuitgangspunten en/of prestatieafspraken te herzien.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 18
4 Kwaliteit bestaande woningen op peil
Om een aantrekkelijke woongemeente te blijven, is nieuwbouw alleen niet voldoende.
Het behouden en versterken van de kwaliteit van bestaande woningen is minstens zo
belangrijk. Regulier onderhoud is onze inwoners wel toevertrouwd. We gaan zuinig met
onze spullen om, zeker onze woningen. Daarbij zit (ver)bouwen van woningen in ons
bloed. Onze gemeente beschikt over tal van hooggekwalificeerde bouwbedrijven. Toch
zijn er ook een aa ntal aandachtspunten als het gaat om onze bestaande
woningvoorraad.

4.1 Langer zelfstandig wonen: ook aanpassen van woningen
Het aantal ouderen zal de komende jaren ve rder toenemen en zij zullen ook steeds
langer zelfstandig wonen. Dat kan in de meeste gevall en ook, want ouderen blijven
steeds langer vitaal. Toch krijgen ook de meeste gezonde ouderen vroeg of laat met
fysieke beperkingen te maken. Het is dan zaak om tijdig na te denken over de
toekomstige woonsituatie: Kan ik in mijn huidige woning blijven won en of moet ik
verhuizen naar een aangepaste woning? Hiervoor gaan we de komende jaren extra
inzetten op nieuwbouw voor senioren (zie hoofdstuk 2). Daar ligt de focus van ons beleid
met betrekking tot langer zelfstandig wonen. Maar niet iedere senior zal ui teindelijk
verhuizen. Omdat ze gehecht zijn aan hun vertrouwde buurt of omdat ze op zien tegen
de kosten of het gedoe rondom een verhuizing. In die gevallen is het wel goed om
mensen de mogelijkheden te bieden om hun woning meer levensloopgeschikt te maken
als dat nodig is. Bijvoorbeeld via het wegnemen van drempels, het plaatsen van een
traplift of het aanbrengen van domotica.
Niet alle woningen zijn echter even goed aanpasbaar. Met name bij de oudere woningen
in onze voorraad is het qua indeling lastig om een woning goed bewoonbaar te maken
voor iemand met fysieke beperkingen. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 40% van onze

Enkele cijfers over bestaande woningvoorraad in de gemeente Edam-Volendam

Figuur 3.1: Gemeente Edam-Volendam. (Potentiële) levensloopgeschiktheid van de woningvoorraad (naar eigendom en
woningtype) 2020.

Bron: Woningmarktonderzoek Companen (2020)

Figuur 3.2: Gemeente Edam-Volendam. Energetische kwaliteit van de huidige woningvoorraad naar bouwperiode (naar
huidig energielabel; vastgesteld en voorlopig) 2020.

Bron: Gemeente Edam-Volendam (2020).

0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000
Rij-/hoek
2-onder-1 kap
Vrijstaand
Appartement
Rij-/hoek
2-onder-1 kap
Vrijstaand
Appartement
HuurKoop
Geschikt Potentieel geschikt Niet geschikt
0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
3.000
3.500
4.000
4.500
5.000
< 1945 1945-1965 1965-1980 1980-2000 > 2000
A B C D E F G
17

385.113 | Woonvisie 2022-2025 19
woningen alleen met grote investeringen levensloopgeschikt te maken zijn. Voor jonge
huishoudens is dit geen probleem. Maar een d eel van deze nauwelijks aanpasbare
woningen worden bewoond door 75 -plussers. De komende jaren willen we oudere
woningenaren beter gaan informeren over het tijdig nadenken ove r hun toekomstige
woonsituatie (en eventuele vervolgstappen) en hen daarbij inzich t geven voor de
mogelijkheden van verdere ondersteuning of informatievoorziening hierin.
Ook in de sociale huursector neemt het aantal ouderen toe. Net als voor de koopsector
willen we primair met corporaties inzetten op het bouwen van nieuwe
levensloopgeschikte woningen om het langer zelfstandig wonen mogelijk te maken. Het
voordeel daarvan is dat hiermee doorstroming op de huurmarkt ontstaat. Daarnaast
passen onze corporaties een doorstroomregeling toe. Daarbij krijgen 75-plussers die bij
verhuizing een e engezinswoning vrijmaken voorrang bij het toewijzen van een
aanleunwoning. Waar mogelijk brengen de woningcorporaties aanpassingen aan om
bestaande woningen levensloopgeschikter te maken (bijvoorbeeld aangepast toilet,
aanbrengen van beugels, rijplaat voor scootmobiel).

4.2 Verduurzamen van woningen
Onze woningvoorraad zal in de komende jaren stap voor stap steeds duurzamer
worden. Onze ambitie is om in 2050 over een volledig energieneutrale woningvoorraad
te beschikken, conform onze lokale Duurzaamheidsagend a. Voor de nieuwbouw zijn
hier al duidelijke landelijke kaders opgesteld. Nieuwe woningen moeten gasloos zijn en
Bijna Energieneutraal (BENG). Maar de grootste uitdaging vormt de bestaande
voorraad, zowel in omvang als complexiteit. Op dit moment zijn de k osten om
bestaande woningen van het gas te halen hoog. Bovendien verschillen de technische
mogelijkheden vaak per locatie. In onze Warmtevisie hebben we daarom een routekaart
gemaakt van de eerste bestaande wijken die stap voor stap over gaan naar een
duurzame energiebron. We starten daarbij in wijken waar…

1. De maatschappelijke kosten het laagst zijn
2. Corporatiebezit en maatschappelijk vastgoed aanwezig is
3. Er al investeringen gepland zijn in renovaties en infrastructuur
4. Een warmtenet of warmtebron aanwezig is
5. Draagvlak aanwezig of te verwachten is bij bewoners en bedrijven voor een
alternatieve warmteoplossing
We willen als gemeente Edam-Volendam niet voorop lopen met het verduurzamen van
bestaande woningen. We zetten daarom vooral in op eenvoudige maatregele n, zoals
het optimaal isoleren van woningen en installatie van energiezuinige apparatuur,
waarvan de investeringen binnen 10 jaar zijn terugverdiend. We verwachten hiermee
zo’n 10% van het energieverbruik te kunnen reduceren. Dit willen we bereiken door
particuliere woningeigenaren goed te informeren over de mogelijkheden om hun
woning te verduurzamen. Dit kan bijvoorbeeld via de organisatie van activiteiten zoals
een duurzame huizenroute, informatiemarkt of gerichte acties van het Duurzaam
Bouwloket.
Met D e Vooruitgang en Wooncompagnie maken we prestatieafspraken om sociale
huurwoningen verder te verduurzamen. Er is al veel gebeurd om woningen zo goed
mogelijk te isoleren. De komende jaren zal ook steeds meer gekeken worden naar
duurzame energieopwekking, b ijvoorbeeld via zonnepanelen. We vinden het als
gemeente wel belangrijk dat investeringen ten behoeve van verduurzaming niet leiden
tot substantieel hogere woonlasten voor de huurder. Betaalbaarheid is daarin op dit
moment belangrijker dan vooruitstrevende energieaanpak.
4.3 Onze maatregelen
14. We informeren particuliere woningeigenaren over d e mogelijkheden om hun
woning levensloopgeschikt en/of duurzamer te maken. Hiervoor onderzoeken we
passende ondersteuningsmogelijkheden, zoals de inzet van wooncoaches,
promotieactiviteiten en verbreding van Duurzaam Bouwloket.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 20
15. We geven uitvoering aan onze Warmtevisie door stapsgewijs bestaande wijken
aardgasloos te maken. We nemen hierin geen voortrekkersrol in, maar zetten in op
eenvoudige maatregelen die zich snel terugverdienen.
16. Met De Vooruitgang en Wooncompagnie maken we nadere prestatieafspraken om
bestaande huurwoningen -waar mogelijk- levensloopgeschikter en duurzamer te
maken. Hierbij mag de betaalbaarheid niet ten koste gaan van de verduurzaming.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 21
5 Wonen met zorg
De afgelopen jaren is het aantal mensen met een zorgvraag dat zelfstandig woont, flink
toegenomen. Een tendens die de komende jaren verder door zal zetten. De grootste
doelgroep daarbij zijn ouderen met een lichamelijke of psychogeriatrische zorgvraag
(dementie). Zolang het een lichte zorgvraag betreft, volstaat een reguliere woning. Maar
wordt de zorgvraag zwaarder, dan komt een aangepaste woonvorm aan de orde.
Daarnaast zullen ook andere zorgvragers, zoals mensen met een verstandelijke
beperking en mensen met psychiatrische problematiek steeds vaker zelfstandig wonen.
We vinden het belangrijk dat er voldoende woningaanbod is om in de lokale
woonzorgvraag te kunnen voorzien. De kaders hiervoor hebben we vastgelegd in on ze
Woonzorgvisie 2018-2023. Met deze woonvisie sluiten we daar op aan. De vervolgstap
is om een scherp en actueel inzicht in vraag en aanbod naar verschillende
woonzorgvormen in onze gemeente te krijgen (per zorgdoelgroep). Daarnaast zien we
per zorgdoelgroep de volgende opgaven:

5.1 Ouderen met een zware zorgvraag
Wonen met een Plus
Voor ouderen met een lichte zorgvraag zetten we in op nieuwbouw van
levensloopgeschikte woningen (zie hoofdstuk 2). Maar een deel van de ouderen heeft
een dusdanige zorgvraag dat een woning met fysieke aanpassingen alleen niet volstaat.
Zij hebben behoefte aan een zelfstandige woonvorm met zorg nabij. In de afgelopen
jaren is met de oplevering van de Friese Vlaak in de Broeckgouw een woonvorm
gerealiseerd dat een goed alternatief biedt voor het traditionele verzorgings huis
(Wonen met een Plus). Hierbij zijn levensloopgeschikte appartementen gerealiseerd,
inclusief een omgeving waar men elkaar kan ontmoeten, zorg kan afnemen en gebruik
kan maken van diensten zoals een boodschappenservice of hulp bij administratie.
Om di t concept ook op andere plekken in de gemeente mogelijk te maken is een
intensieve samenwerking tussen betrokken zorgaanbieders onderling, maar ook met de
gemeente en betrokken zorgvastgoedeigenaren (vaak de woningcorporatie, soms een
andere partij) van belang. Daarbij kunnen partijen samen kijken welke ondersteunende
zorg (en andere) voorzieningen gekoppeld kunnen worden aan het woonzorgaanbod.

24 uurs zorg in de drie grote kernen
Voor ouderen met de meeste zware zorgvraag is het van belang dat er vold oende
verpleeghuiscapaciteit aanwezig is. Hierbij vinden we het van groot belang dat er in elke
grote kern minimaal één 24 uurszorg locatie aanwezig is. In Volendam (Nicolaashof en
Friese Vlaak als sprekend voorbeeld
De Friese Vlaak in De Broeckgouw zien we als een sprekend voorbeeld van hoe het wonen met
zorg in de toekomst graag zouden willen zien in onze gemeente, zowel als het gaat om het
complex zelf als de samenwerking tussen betrokken organisaties.
Het is een woonzorgcomplex bestaande uit een combinatie van woningen voor mensen met
een zwaardere zorg (24 -uurs zorg), woningen voor mensen met een lichte zorgvraag en
woningen voor mensen met (nog) geen zorgvraag. Het is de bedoeling dat, wanneer de
zorgvraag komt, de bewoners de zorg in deze appartementen kunnen ontvangen.
De gemeente heeft het initiatief genomen om samen met de woningcorporaties en de
Zorgcirkel tot een samenwerkingsovereenkomst te komen. Inmiddels heeft de gemeente een
meer faciliterende rol aangenomen en werkt ze mee aan de invullin g van de gezamenlijke
ruimtes. Het bezoek aan een voorbeeldproject leidde tot een gedeelde visie en dus ook
gezamenlijk belang. Dit is een van de sleutels tot succes geweest. Ook werd daarmee duidelijk
dat elke partij nodig was om het project te realiseren. Een andere sleutel tot succes is het open
gesprek dat zowel de dagelijkse projectgroep als bestuurders van gemeente,
woningcorporaties en De Zorgcirkel met elkaar gevoerd hebben in de realisatie van De Friese
Vlaak. Dit geeft het vertrouwen in elkaar weer en het continu met elkaar nastreven van het
doel: het realiseren van een nieuwe woonvorm voor de ouderen in Edam-Volendam.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 22
Friese Vlaak) en Oosthuizen (Notaris) is deze verpleeghuiscapaciteit aanwez ig. In Edam
moet er een alternatief komen voor De Meermin, hetzij op dezelfde locatie, hetzij elders
in Edam. Als gemeente vinden we het van groot belang dat herontwikkeling van 24
uurszorg in Edam de komende jaren wordt gerealiseerd, mede gelet op de ster ke
vergrijzing in deze kern. Daarbij kan het woonconcept zoals dat bij de Friese Vlaak is
gerealiseerd als voorbeeld dienen. We streven dus naar een voorziening met zowel
verpleeghuiscapaciteit als zelfstandige woningen (waarbij in het programma rekening
wordt gehouden met verschillende prijsklassen, ook betaalbare huur). Als gemeente
zien we voor ons een rol weggelegd om betrokken partijen (zorgaanbieders,
ontwikkelende partijen) bij elkaar te brengen.

5.2 Woningbehoefte overige zorgvragers
Mensen met een verstandelijke beperking
Ook mensen met een verstandelijke beperking wonen langer zelfstandig. Dit kan een
volledig zelfstandige woning zijn, maar soms past hier ook een hybride woonvorm; een
zelfstandig appartement met eigen woonkamer, slaapkamer, badkamer e n keuken,
maar met aanwezigheid van een gemeenschappel ijke eet - en ontmoetingsruimte.
Mensen met een verstandelijke beperking hebben met name behoefte aan een
betaalbare (huur)woning, liefst in de nabijheid van voorzieningen. Men heeft doorgaans
behoefte aan een woonoppervlak van 50 tot 60 m². Voor mensen met een lichamelijke
beperking is het van belang dat woonruimte drempelvrij en rolstoeltoegankelijk is.

Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang
Vanaf 2022 worden alle gemeenten (niet alleen de centrumgemeente) verantwoordelijk
voor het aanbod van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Op regionaal vlak
worden afspraken gemaakt hoe in de toekomst deze woningbehoefte wordt
georganiseerd. Naar verwachting zal centrumgemeente Purmerend ook na komend jaar
het grootste deel van het regionale vraag aan Beschermd Wonen bedienen.
Een deel van de cliënten stroomt na verloop van tijd uit. Zij gaan dan (opnieuw)
zelfstandig wonen. Hiervoor is het van belang dat er voldoende passende woonruimte
in onze gemeente kan worden geboden. Deze mensen hebben vooral behoefte aan een
goedkope sociale huurwoning, in de buurt van hun sociale netwerk, voorzieningen en
goede bereikbaarheid ten opzichte van werk of dagbesteding. Het aanbod aan deze
betaalbare huurwoningen in onz e gemeente is beperkt. Daarom vinden we het
belangrijk dat de huidige goedkope huurvoorraad zoveel mogelijk behouden blijft.
Daarnaast willen we samen met De Vooruitgang en Wooncompagnie kijken naar
mogelijkheden om betaalbare woonconcepten te realiseren.

5.3 Een prettige woonomgeving
Evenwichtige spreiding kwetsbare huishoudens
Om tot een prettige woonomgeving te komen is een gevarieerde
bevolkingssamenstelling gewenst. Niet alleen qua leeftijd, maar ook draagkracht. In elke
wijk zijn sterke schouders nodig om andere te kunnen helpen als dat nodig is. In de
praktijk is daar niet altijd op te sturen. Kwetsbare huishoudens (zoals mensen die
uitstromen vanuit Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang) zoek en vaak een
goedkope sociale huurwoning. Het aanbod aan zeer goedkope huurwoningen is onze
gemeente beperkt en staat vaak geconcentreerd in enkele buurten. Hierdoor ontstaat
er op sommige plekken een concentratie aan kwetsbare huishoudens en mensen met
een laag inkomen. Hierdoor komt de leefbaarheid onder druk te staan. Samen met onze
corporaties willen daarom nadere prestatieafspraken maken om tot een meer
evenwichtige spreiding van kwetsbare huishoudens over de gemeente te komen.

Signalering en begeleiding voor zelfstandig wonende zorgvragers
Voor mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische problematiek is het
belangrijk dat zij goede woonbegeleiding krijgen . Het gaat vooral om praktische
ondersteuning bij het zelfstandig (leren) wonen en het vroegtijdig signaleren van

385.113 | Woonvisie 2022-2025 23
eventuele problemen als iem and niet (meer) goed voor zichzelf kan zorgen in een
zelfstandige woning. Hierin moeten gemeente, corporaties en zorg - en
welzijnsaanbieders samen optrekken om goede ambulante zorg en/of ondersteuning te
bieden.
Daarnaast moeten eventuele problemen tijdig gesignaleerd worden. Er is behoefte aan
een concreet aanspreekpunt in de wijk of het dorp waar mensen kunnen aangeven dat
er een probleem speelt of iemand hulp of ondersteuning nodig heeft. Hiervoor is goede
afstemming tussen woningcorporatie, gemeente en zorgaanbieders nodig. De
gemeente ontwikkelt een lokale aanpak voor preventie en signalering van kwetsbare
huishoudens. Dit doet de gemeente samen met de ketenpartner. Het organiseren van
passende zorg en ondersteuning in de thuissituatie is hier onderdeel van.

5.4 Onze maatregelen
18. We voeren een onderzoek uit naar vraag en aanbod naar wonen met zorg,
uitgesplitst per woonvorm en zorgdoelgroep. Op basis daarvan toetsen we of we
mee willen werken aan nieuwe woonzorginitiatieven. Uitgangspunt daarbij is dat
nieuwe woonzorginitiatieven invulling geven aan de lokale woonzorgvraag.
19. In elke grote kern bieden we 24 uurs verpleegzorg. In Edam gaan we met
ontwikkelende partijen en zorgaanbieders om tafel om tot een nieuw
woonzorgconcept te komen waar dit geboden wordt, inclusief nabijgelegen
zelfstandige wooneenheden, gericht op meerdere prijsklassen.
20. Met De Vooruitgang en Wooncompagnie maken we prestatieafspraken over het
bieden van voldoende betaalbare woonruimte voor mensen met een zorgvraag.
Hierbij hebben we specifi ek aandacht voor een zorgvuldige spreiding over de
gemeente.
21. We streven naar zoveel mogelijk behoud van de huidige voorraad goedkope
huurwoningen tot de kwaliteitskortingsgrens (< €442) om in de behoefte van
zorgvragers en kwetsbare huishoudens te voorzien.
22. We gaan met woningcorporaties, zorg - en welzijnsaanbieders in gesprek om tot
goede samenwerkingsafspraken te komen met betrekking tot preventie en
signalering van kwetsbare huishoudens. Het organiseren van passende zorg en
ondersteuning in de thuissituat ie is hier onderdeel van. In de aanpak worden
zorgpartijen onder meer gestimuleerd tot concrete activiteiten voor kwetsbare
mensen op wijkniveau. Wat ieders rol is in het proces, wordt in nadere afspraken
met de ketenpartners uitgewerkt.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 24
Bijlage I: Kwalitatieve behoefte voor de drie grote kernen
In deze bijlage geven we een nader inzicht in de kwalitatieve woningbehoefte voor de drie grote kernen voor de komende jaren. Deze behoefte is gebaseerd op de te
verwachten demografische trends (geboorte, sterfte, migratie, vergrijzing), verwachte woonwensen op gemeenteniveau (op basis van het WoON2018), gerealiseerde
verhuizingen per kern over de afgelopen jaren en de huidige samenstelling van de woningvoorraad (zie voor nadere info ook het woningmarktonderzoek dat begin
2020 is uitgevoerd). Dit hebben we vertaald in een bouwprogramma per kern. Belangrijk daarbij is dat het programma als richtinggevend gezien moe t worden. Maar
enige uitwisseling met omliggende kernen is mogelijk, zolang de kwalitatieve woningbehoefte op gemeenteniveau maar redelijk gevolgd wordt. Op die manier bieden
we flexibiliteit bij de ontwikkeling van nieuwe plannen.
De woningbouwopgave voor de kleine kernen is relatief beperkt en is maatwerk op locatieniveau. Voor deze opgave hebben we aan het eind van hoofdstuk 2 een
kwalitatieve richting van de woningbouwopgave beschreven.

Tabel I: Indicatieve differentiatie bouwprogramma voor de drie grote kernen (2021-2025)
Volendam Edam Oosthuizen
Huur 25%-35% 35%-40% 25%-30%
Eengezinswoning, sociaal 30% 25% 50%
Eengezinswoning, vrije sector 10% 10% 15%
Appartement, sociaal 45% 50% 30%
Appartement, vrije sector 15% 15% 5%
Koop 65%-75% 60%-65% 70%-75%
Rij- / hoekwoning, goedkoop 25% 10% 20%
Rij- en hoekwoning, middelduur 30% 35% 30%
2-onder-1 kap, middelduur 10% 20% 15%
2-onder-1 kap, duur 5% 10% 5%
Vrijstaand, middelduur 10% 10% 15%
Vrijstaand, duur 5% 5% 10%
Appartement, goedkoop 10% 5% 5%
Appartement, middelduur 5% 5% 0%

385.113 | Woonvisie 2022-2025 25
Bijlage II: Begrippenlijst
Aangepaste woningen Woningen die zijn aangepast voor mensen met een lichamelijke beperking, variërend van hellingbanen voor de voordeur, verbrede deuren, drempelloosheid tot
speciale voorzieningen in de badkamer.
Aftoppingsgrens

Anterieure overeenkomst
De aftoppingsgrens is de huurprijs waarboven in principe geen subsidie wordt verstrekt en is afhankelijk van het type huishoudens. De lage aftoppingsgrens voor
een- en tweepersoonshuishoudens bedraagt 633,25 euro per 2021 . De hoge aftoppingsgrens voor drie - of meerpersoonshuishoudens is 678,66 euro. Enkel
specifieke doelgroepen hebben boven deze grens nog recht op huurtoeslag (bijv. bij seniorenwoningen of mensen met een verstandelijke beperking).

Vrijwillig gesloten overeenkomst tussen gemeente en particuliere initiatiefnemer. In de overeenk omst zijn allerlei afspraken vastgelegd, bijvoorbeeld over
kostenverhaal, fasering en woningbouwprogramma.
Beschermd wonen Beschermde woonvormen bieden zwaardere vormen van zorg in een zo gewoon mogelijke omgeving. Deze woonvorm bevindt zich in de directe nabijheid van
een steunpunt met 24-uurs-aanwezige zorg in verband met de mogelijkheid van 24 -uursbegeleiding en toezicht. Naast privéruimten zijn in deze woonvorm ook
gemeenschappelijke ruimten en zorgruimten aanwezig. Voor Beschermd Wonen zijn ruimere woningen nodig in groepen geschakeld. Per persoon is ongeveer 60
m2 inclusief algemene ruimte nodig. Dit komt overeen met een halve eengezinswoning.
Betaalbare koopwoning Koopwoning met een verkoopwaarde tot €300.000.
Collectief particulier
opdrachtgeverschap
(CPO)

DAEB
Particulieren verwerven in groepsverband een bouwkavel met woonbestemming. Hiervoor organiseren zij zich meestal in een vroeg stadium in een stichting of
vereniging zonder winstoogmerk, die als opdrachtgever naar architect en aannemer van het project optreedt. Uiteindelijk worden de woningen in groepsverband
gerealiseerd.

Woningcorporaties moeten zich volgens de Woningwet 2015 concentreren op het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurw oningen en enkele andere
maatschappelijke taken. De Woningwet 2015 noemt dit: diensten van algemeen economisch belang (daeb).
Doelgroep van beleid Huishoudens die niet of onvoldoende zelfstandig in goede en betaalbare huisvesting kunnen voorzien. Hiervoor geldt een inkomensgrens van € 40.024 (belastbaar
inkomen, prijspeil 2021). Minimaal 80% van het vrijkomend aanbod in de sociale sector moet aan huishoudens tot deze inkomensgrens worden verhuurd.
Doorstromer Woningzoekende die bij verhuizing een woning achterlaat.
Eengezinswoning Ook wel grondgebonden woning, de typen lopen uiteen van een tussenwoning en hoekwoning tot twee onder een kap, villa en landhuis.
Extramuralisering De maatschappelijke tendens om wonen in zorginstellingen (intramuraal) zoveel mogelijk te vervangen door wonen in zelfstandige woningen, waarin zorg wordt
verleend.
GGZ

Geestelijke Gezondheidszorg

385.113 | Woonvisie 2022-2025 26
Grondgebonden woning Woning die rechtstreeks toegankelijk is op het straatniveau en waarvan één van de bouwlagen aansluit op het maai veld. Grondgebonden woningen hebben
meestal een terras en/of een tuin.
Huurtoeslag (grens) De maximale huurprijs van een woning waartoe een huurder een bijdrage van de rijksoverheid in de huur ontvangt. Daarbij gaat het om mensen die in verhouding
tot hun inkomen te veel huur betalen. Deze toeslag wordt uitbetaald door de belastingdienst.
Intramuraal wonen Het traditionele verzorgings- en verpleeghuis waar wonen en zorg niet gescheiden zijn en waar zorg, toezicht, welzijn, dienstverlening, maar ook behandeling en
(intensieve) verpleging in een integraal pakket worden aangeboden samen met verblijf.
Intramurale voorzieningen Letterlijk ‘binnen de muren’; (woon)instellingen die dag- en nachtzorg, hulpverlening en begeleiding bieden; instellingen in de gehandicaptenzorg, ziekenhuiszorg,
verpleeghuiszorg en geestelijke gezondheidszorg; bieden 24-uurszorg aan mensen die intensieve zorg en begeleiding nodig hebben.
Kwaliteitskortingsgrens De ´kwaliteitskortingsgrens´ is een begrip uit de huurtoeslag. Ligt je huurprijs hoger dan deze grens (€442,46 prijspeil 2021), dan wordt er gekort op je huurtoeslag.
Dit heet 'kwaliteitskorting' omdat een hogere huur ook een kwalitatief betere woning met zich mee zou brengen.
Levensloopgeschikt

Maatschappelijke Opvang

Woningen die in hun ontwerp bij realisatie dan wel in een later stadium zonder trappen van buiten af bereikbaar zijn en waarbij de zogenaamde ‘primaire ruimten’
(keuken, sanitair, woonkamer en minimaal één slaapkamer) zich op dezelfde woonlaag bevinden. Drem pels in de woningen zijn laag of ontbreken. De woning is
ook geschikt als er sprake is van fysieke handicaps of chronische ziekte.

Kerntaak van de Maatschappelijke Opvang is het bieden van tijdelijk verblijf aan mensen zonder dak boven hun hoofd, gekoppel d aan zorg en begeleiding en/of
het verhelpen van een crisis. Het betreft mensen die al dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven
in de samenleving.
Meergezinswoning

Middenhuurwoning

Middeninkomens
Ook wel aangeduid als gestapelde woning. Een deel van een gebouw met meerdere woningen, zoals een flatwoning, appartement, galerijflat, etagewoning, boven-
en benedenwoning, portiekwoning of maisonnette.

Huurwoning van een particuliere eigenaar of belegger. Vaak gaat het hier om woningen met een huurprijs vanaf € 737 (prijspeil 2020) tot ongeveer € 1.000.

Huishoudens met een bruto jaarinkomen tussen de € 40.024 en de € 50.000 (prijspeil 2021). Woningcorporaties hebben de mogelijkheid om jaarlijks 10% tot 20%
van hun vrijkomende voorraad aan deze inkomensgroep toe te wijzen.
No regret maatregelen Maatregelen die toekomstbestendig zijn en een effectieve bijdrage leveren aan isolatie van de woning, onafhankelijk van welke warmtebron in de toekomst wordt
toegepast.
Nultredenwoning Woningen die zonder trappen van buiten af bereikbaar zijn en waarbij de zogenaamde ‘primaire ruimten’ (keuken, sanitair, woon kamer en minimaal één
slaapkamer) zich op dezelfde woonlaag bevinden. Drempels in de woningen zijn laag of ontbreken.
Passend toewijzen Wooncorporaties dienen jaarlijks minimaal 95% van de huishoudens met recht op huurtoeslag die een woning krijgen toegewezen, een huurwoning tot de
aftoppingsgrens toe te wijzen.

385.113 | Woonvisie 2022-2025 27
Plancapaciteit/ voorraad

Primaire doelgroep

Prestatieafspraken

Scheefwoners
Bekende locaties voor woningbouw en het aantal woningen dat naar verwachting daar gebouwd kan worden, ongeacht de procedurele status. Plancapaciteit leidt
niet altijd tot realisatie.

Huishoudens met een bruto jaarinkomen tot € 40.024 (prijspeil 2021). Woningcorporaties dienen jaarlijks minimaal 80% van hun vrijkomende voorraad aan deze
inkomensgroep toe te wijzen.

Afspraken tussen de gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties over de uitvoering van het (sociale) woningbouwbeleid zoals opgenomen in de
gemeentelijke woonvisie.

Huishoudens met een belastbaar inkomen van € 40.024 of meer, maar wel gehuisvest in een huurwoning tot € 752,33 (prijspeil 2021).
Senioren

Spoedzoekers
Over het algemeen gaat het hier om mensen die gepensioneerd zijn (ongeveer de leeftijdsgroep van 65 jaar en ouder). Een exacte leeftijdsklasse is hierin echter
niet te bepalen, doordat de 65-plussers van nu veel vitaler en zelfstandiger zijn dan van dan van 20 jaar geleden. Een trend die zich waarschijnlijk ook de komende
jaren (decennia?) gaat voortzetten.

Huishoudens die met spoed opzoek zijn naar een woning. Hier gaat het bijvoorbeeld om huishoudens na een scheiding. Hierbij ga at het om personen die niet
formeel tot de categorie urgenten behoren, maar wel baat hebben aan snelle, tijdelijke en betaalbare woonruimten.
Starter Huishouden dat voor verhuizing niet zelfstandig woonde en daarna hoofdbewoner van een woning is. We richten ons hierbij wel met name op de jonge starte rs
(tot en met ongeveer 30 jaar).
Tijdelijke woningen

Vrije sector huur
Woningen die worden gerealiseerd met de bedoeling om niet permanent te blijven staan. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om verpla atsbare woningen of tijdelijke
units.

Alle huurwoningen met een huurprijs boven de sociale huurprijsgrens van € 752,33 (prijspeil 2021).
WMO (zorg) Wet Maatschappelijke Ondersteuning; regelt een samenhangend aanbod van zorg - en welzijnsvoorzieningen die gemeente verstrekken aan mensen die zorg
nodig hebben, bijvoorbeeld huishoudelijke verzorging, woningaanpassingen of vervoer naar dagactiviteiten; gericht op het bevorderen van maa tschappelijke
participatie en civil society; de wet vervangt de wet voorzieningen gehandicapten (wvg), de welzijnswet en delen van de AWBZ; ingevoerd op 01-01-2007.