← Terug naar alle raadsvragen
Leesversie 114 van 492
Feitelijke bewoning en handhaving bij toegewezen woningen voor statushouders en ontheemden
Lees de openbare vraag, het antwoord en de bijlagen als webtekst.
Deze raadsvraag over Feitelijke bewoning en handhaving bij toegewezen woningen voor statushouders en ontheemden is gesteld door LEV op 15-02-2026. Het openbare antwoord is gedateerd 18-05-2026. Het dossier bevat 1 document.
Leesversie. De tekst hieronder is automatisch uit de openbare PDF-bestanden gehaald. De originele PDF onder ieder document blijft de officiële bron. Bijlagen zijn niet automatisch als vraag of antwoord ingedeeld.
Lees waar de informatie vandaan komt en hoe de leesversie is gemaakt
Direct openen
Documenten en bijlagen
Open hier de officiële vraag en beantwoording of één van de bijbehorende stukken als PDF.
Openbaar document
LEV Feitelijke bewoning en handhaving bij toegewezen woningen voor statushouders en ontheemden
Pagina 1
18 mei 2026 10:49
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 973)
Veld Waarde
Datum vraag 15-02-2026
Onderwerp Feitelijke bewoning en handhaving bij toegewezen woningen voor
statushouders en ontheemden
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord In landelijke media verschijnen signalen dat woningen die
beschikbaar zijn gesteld aan statushouders en Oekraïense
ontheemden soms langdurig leegstaan of worden onderverhuurd,
terwijl in onze gemeente sprake is van grote woningdruk en lange
wachttijden voor sociale huur.
Gelet op de aanhoudende woningdruk in Edam-Volendam en de
verantwoordelijkheid van de raad om toezicht te houden op
rechtmatig en doelmatig gebruik van schaarse woonruimte, wenst
de fractie inzicht in het feitelijk gebruik en toezicht op woningen die
zijn toegewezen aan statushouders en ontheemden.
De vragen zien uitsluitend op beleid, handhaving en aantallen, niet
op individuele gevallen.
Vraag 1.
Hoeveel woningen zijn per 1 januari 2026 in Edam-Volendam
toegewezen aan statushouders, Oekraïense ontheemden? Graag
gespecificeerd naar type woning (sociale huur, tijdelijke opvang,
particuliere verhuur).
Antwoord 1:
Sinds 1 januari 2026 zijn in Edam-Volendam vier 3-kamerwoningen
toegewezen aan statushouders.
De Oekraïense ontheemden zijn van de tijdelijke huisvesting in de
Meermin overgegaan naar de tijdelijke huisvesting in het
Marinapark. In de huisvesting van Oekraïense ontheemden zijn
sinds januari 2026 geen wijzigingen geweest.
De Oekraïense ontheemden komen niet in aanmerking voor sociale
huur (omdat ze geen verblijfsvergunning hebben en zich dus niet
kunnen inschrijven) of koop (zij kunnen geen hypotheek
aanvragen). Voor zover bekend is er geen sprake van Particuliere
huur.
Vraag 2.
Op welke wijze wordt gecontroleerd of deze woningen
daadwerkelijk en permanent worden bewoond door de toegewezen
personen? Graag een concrete beschrijving van het
controlemechanisme (BRP-controle, huisbezoeken, meldingsplicht,
etc.).
Antwoord 2:
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 973)
Veld Waarde
Datum vraag 15-02-2026
Onderwerp Feitelijke bewoning en handhaving bij toegewezen woningen voor
statushouders en ontheemden
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord In landelijke media verschijnen signalen dat woningen die
beschikbaar zijn gesteld aan statushouders en Oekraïense
ontheemden soms langdurig leegstaan of worden onderverhuurd,
terwijl in onze gemeente sprake is van grote woningdruk en lange
wachttijden voor sociale huur.
Gelet op de aanhoudende woningdruk in Edam-Volendam en de
verantwoordelijkheid van de raad om toezicht te houden op
rechtmatig en doelmatig gebruik van schaarse woonruimte, wenst
de fractie inzicht in het feitelijk gebruik en toezicht op woningen die
zijn toegewezen aan statushouders en ontheemden.
De vragen zien uitsluitend op beleid, handhaving en aantallen, niet
op individuele gevallen.
Vraag 1.
Hoeveel woningen zijn per 1 januari 2026 in Edam-Volendam
toegewezen aan statushouders, Oekraïense ontheemden? Graag
gespecificeerd naar type woning (sociale huur, tijdelijke opvang,
particuliere verhuur).
Antwoord 1:
Sinds 1 januari 2026 zijn in Edam-Volendam vier 3-kamerwoningen
toegewezen aan statushouders.
De Oekraïense ontheemden zijn van de tijdelijke huisvesting in de
Meermin overgegaan naar de tijdelijke huisvesting in het
Marinapark. In de huisvesting van Oekraïense ontheemden zijn
sinds januari 2026 geen wijzigingen geweest.
De Oekraïense ontheemden komen niet in aanmerking voor sociale
huur (omdat ze geen verblijfsvergunning hebben en zich dus niet
kunnen inschrijven) of koop (zij kunnen geen hypotheek
aanvragen). Voor zover bekend is er geen sprake van Particuliere
huur.
Vraag 2.
Op welke wijze wordt gecontroleerd of deze woningen
daadwerkelijk en permanent worden bewoond door de toegewezen
personen? Graag een concrete beschrijving van het
controlemechanisme (BRP-controle, huisbezoeken, meldingsplicht,
etc.).
Antwoord 2:
Pagina 2
18 mei 2026 10:49
Pagina 2
Er wordt een controle gestart als er een melding is dat er iets niet
klopt. Dit kan van een buurtbewoner zijn, maar ook vanuit de
woningcorporatie. Het gemeentelijk proces bestaat uit aanschrijven
en eventueel een BOA bezoek.
Over Oekraïners die in Edam-Volendam in een tijdelijke opvang
verblijven zijn geen tekenen van langdurig verblijf in het buitenland.
Mede ook omdat Oekraïners een meldingsplicht hebben. Als ze
langer dan 28 opeenvolgende dagen afwezig zijn van de
opvanglocatie kunnen zij het recht op opvang en leefgeld verliezen.
Het Rijk heeft regels opgesteld voor de maximale termijn die
personen met een verblijfvergunning in het buitenland mogen
verblijven. De beperkingen zijn mede afhankelijk van het type
verblijfsvergunning. De controle op het langdurig verblijf van
statushouders in het buitenland wordt primair uitgevoerd door de
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), vaak in samenwerking met
gemeenten en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
Vraag 3.
Hoe vaak heeft in 2023, 2024 en 2025 controle plaatsgevonden op
feitelijke bewoning van deze woningen? Graag aantallen controles
per jaar.
Antwoord 3:
De afgelopen jaren is het 4x voorgekomen.
Vraag 4.
In hoeveel gevallen is in deze periode vastgesteld dat een woning
tijdelijk leegstond, sprake was van langdurig verblijf in het
buitenland, sprake was van onderverhuur of onrechtmatig gebruik?
Graag per categorie het aantal gevallen en de getroffen
maatregelen.
Antwoord 4.
In de genoemde periode is 1x onrechtmatig gebruik geconstateerd.
De overige onderzoeken hebben niets opgeleverd.
Uit overleg met de corporaties blijkt dat afgezien van leegstand
vanwege mutatie of onderhoud tijdens mutatie, zij niet altijd
worden geïnformeerd als een woning (tijdelijk) leegstaat. Zeker niet
als mensen het niet melden en er verder geen calamiteiten zijn. Als
de corporatie het vermoeden heeft dat een woning niet bewoond
wordt dan wordt navraag gedaan. Soms blijkt iemand voor langere
tijd te zijn opgenomen of is aan het revalideren. Soms blijkt iemand
in het buitenland te zijn en kan het tijd duren voor die persoon
gevonden is en contact gelegd is.
Er is ook een mogelijkheid voor huurders om huisbewaarderschap
aan te vragen als iemand voor langere tijd afwezig is. Dit kan een
reis zijn, maar bijvoorbeeld ook voor proef samenwonen. Onder
voorwaarden mag dan een ander persoon (de huisbewaarder) in de
woning verblijven voor een bepaalde periode. Daarna moet onze
bewoner of terugkeren of de huur opzeggen. Hier wordt regelmatig
gebruik van gemaakt.
Onrechtmatige bewoning
Pagina 2
Er wordt een controle gestart als er een melding is dat er iets niet
klopt. Dit kan van een buurtbewoner zijn, maar ook vanuit de
woningcorporatie. Het gemeentelijk proces bestaat uit aanschrijven
en eventueel een BOA bezoek.
Over Oekraïners die in Edam-Volendam in een tijdelijke opvang
verblijven zijn geen tekenen van langdurig verblijf in het buitenland.
Mede ook omdat Oekraïners een meldingsplicht hebben. Als ze
langer dan 28 opeenvolgende dagen afwezig zijn van de
opvanglocatie kunnen zij het recht op opvang en leefgeld verliezen.
Het Rijk heeft regels opgesteld voor de maximale termijn die
personen met een verblijfvergunning in het buitenland mogen
verblijven. De beperkingen zijn mede afhankelijk van het type
verblijfsvergunning. De controle op het langdurig verblijf van
statushouders in het buitenland wordt primair uitgevoerd door de
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), vaak in samenwerking met
gemeenten en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
Vraag 3.
Hoe vaak heeft in 2023, 2024 en 2025 controle plaatsgevonden op
feitelijke bewoning van deze woningen? Graag aantallen controles
per jaar.
Antwoord 3:
De afgelopen jaren is het 4x voorgekomen.
Vraag 4.
In hoeveel gevallen is in deze periode vastgesteld dat een woning
tijdelijk leegstond, sprake was van langdurig verblijf in het
buitenland, sprake was van onderverhuur of onrechtmatig gebruik?
Graag per categorie het aantal gevallen en de getroffen
maatregelen.
Antwoord 4.
In de genoemde periode is 1x onrechtmatig gebruik geconstateerd.
De overige onderzoeken hebben niets opgeleverd.
Uit overleg met de corporaties blijkt dat afgezien van leegstand
vanwege mutatie of onderhoud tijdens mutatie, zij niet altijd
worden geïnformeerd als een woning (tijdelijk) leegstaat. Zeker niet
als mensen het niet melden en er verder geen calamiteiten zijn. Als
de corporatie het vermoeden heeft dat een woning niet bewoond
wordt dan wordt navraag gedaan. Soms blijkt iemand voor langere
tijd te zijn opgenomen of is aan het revalideren. Soms blijkt iemand
in het buitenland te zijn en kan het tijd duren voor die persoon
gevonden is en contact gelegd is.
Er is ook een mogelijkheid voor huurders om huisbewaarderschap
aan te vragen als iemand voor langere tijd afwezig is. Dit kan een
reis zijn, maar bijvoorbeeld ook voor proef samenwonen. Onder
voorwaarden mag dan een ander persoon (de huisbewaarder) in de
woning verblijven voor een bepaalde periode. Daarna moet onze
bewoner of terugkeren of de huur opzeggen. Hier wordt regelmatig
gebruik van gemaakt.
Onrechtmatige bewoning
Pagina 3
18 mei 2026 10:49
Pagina 3
De corporaties hebben een Woonfraudebeleid. Onder woonfraude
wordt verstaan het niet-rechtmatig gebruik van de woning, zoals
onderhuur, bedrijfsmatige activiteit of leeg laten staan. Als de
woning echt onrechtmatig wordt gebruikt wordt ingegrepen. Er
worden geen exacte cijfers over woonfraude bijgehouden.
Meldingen van mogelijke woonfraude door buren en omwonenden,
de gemeente of corporatie worden in behandeling genomen door
buurtteams van de woningcorporatie.
In Edam-Volendam worden gemiddeld 8 woonfraudezaken per jaar
verwerkt. De meeste van deze woonfraudezaken betreffen ‘geen
bewoning’ en ‘onderhuur’. Wanneer woonfraude na onderzoek wel
terecht is dan wordt aan de rechter ontbinding van de
huurovereenkomst verzocht.
Er zijn geen gegevens bekend of binnen de jaarlijkse zaken van
woonfraude ook sprake is van langdurig verblijf in het buitenland.
Vraag 5.
Bestaan er interne registraties, signalen of meldingen (bijvoorbeeld
via buurtmeldingen, corporatie, handhaving) over leegstand of
onrechtmatig gebruik bij deze doelgroep? Zo ja, hoeveel meldingen
zijn geregistreerd in de afgelopen drie jaar?
Antwoord 5:
Nee.
Vraag 6.
Welke afspraken gelden indien een toegewezen bewoner voor
langere tijd naar het buitenland vertrekt?
Antwoord 6:
Bij langdurig verblijf in het buitenland (langer dan 8 maanden per
jaar) moet iemand zich uitschrijven uit de Basisregistratie Personen
(BRP) van de gemeente. Dit geldt ook als de periode niet
aaneengesloten is.
In de voorwaarden voor de verhuur van sociale woningen van de
woningcorporaties zijn hiervoor geen bepalingen opgenomen.
Vraag 7.
Is er een maximale toegestane afwezigheidsduur vastgelegd in
beleid of overeenkomst?
Antwoord 7:
Zie het antwoord op vraag 6. Daarnaast zijn de wettelijke regelingen
van toepassing.
Vraag 8.
Indien een woning langer dan toegestaan leegstaat of onrechtmatig
wordt gebruikt, binnen welke termijn wordt de woonruimte weer
beschikbaar gesteld aan andere woningzoekenden?
Antwoord 8:
Na constatering van leegstand of onrechtmatig gebruik hanteren de
woningcorporaties een vaste procedure waarbij uiteindelijk de
rechtbank kan worden verzocht om ontbinding van de
huurovereenkomst.
Pagina 3
De corporaties hebben een Woonfraudebeleid. Onder woonfraude
wordt verstaan het niet-rechtmatig gebruik van de woning, zoals
onderhuur, bedrijfsmatige activiteit of leeg laten staan. Als de
woning echt onrechtmatig wordt gebruikt wordt ingegrepen. Er
worden geen exacte cijfers over woonfraude bijgehouden.
Meldingen van mogelijke woonfraude door buren en omwonenden,
de gemeente of corporatie worden in behandeling genomen door
buurtteams van de woningcorporatie.
In Edam-Volendam worden gemiddeld 8 woonfraudezaken per jaar
verwerkt. De meeste van deze woonfraudezaken betreffen ‘geen
bewoning’ en ‘onderhuur’. Wanneer woonfraude na onderzoek wel
terecht is dan wordt aan de rechter ontbinding van de
huurovereenkomst verzocht.
Er zijn geen gegevens bekend of binnen de jaarlijkse zaken van
woonfraude ook sprake is van langdurig verblijf in het buitenland.
Vraag 5.
Bestaan er interne registraties, signalen of meldingen (bijvoorbeeld
via buurtmeldingen, corporatie, handhaving) over leegstand of
onrechtmatig gebruik bij deze doelgroep? Zo ja, hoeveel meldingen
zijn geregistreerd in de afgelopen drie jaar?
Antwoord 5:
Nee.
Vraag 6.
Welke afspraken gelden indien een toegewezen bewoner voor
langere tijd naar het buitenland vertrekt?
Antwoord 6:
Bij langdurig verblijf in het buitenland (langer dan 8 maanden per
jaar) moet iemand zich uitschrijven uit de Basisregistratie Personen
(BRP) van de gemeente. Dit geldt ook als de periode niet
aaneengesloten is.
In de voorwaarden voor de verhuur van sociale woningen van de
woningcorporaties zijn hiervoor geen bepalingen opgenomen.
Vraag 7.
Is er een maximale toegestane afwezigheidsduur vastgelegd in
beleid of overeenkomst?
Antwoord 7:
Zie het antwoord op vraag 6. Daarnaast zijn de wettelijke regelingen
van toepassing.
Vraag 8.
Indien een woning langer dan toegestaan leegstaat of onrechtmatig
wordt gebruikt, binnen welke termijn wordt de woonruimte weer
beschikbaar gesteld aan andere woningzoekenden?
Antwoord 8:
Na constatering van leegstand of onrechtmatig gebruik hanteren de
woningcorporaties een vaste procedure waarbij uiteindelijk de
rechtbank kan worden verzocht om ontbinding van de
huurovereenkomst.
Pagina 4
18 mei 2026 10:49
Pagina 4
Vraag 9.
Kan het college bevestigen dat het toezicht op deze woningen
gelijkwaardig is aan het toezicht op reguliere sociale huurwoningen,
en zo nee, waarin verschilt dit?
Antwoord 9:
Ja.
Pagina 4
Vraag 9.
Kan het college bevestigen dat het toezicht op deze woningen
gelijkwaardig is aan het toezicht op reguliere sociale huurwoningen,
en zo nee, waarin verschilt dit?
Antwoord 9:
Ja.