← Terug naar alle raadsvragen
Leesversie 109 van 472
Klok en toren Warder
Lees de openbare vraag, het antwoord en de bijlagen als webtekst.
Deze raadsvraag over Klok en toren Warder is gesteld door Zeevangs Belang op 03-02-2026. Het openbare antwoord is gedateerd 12-02-2026. Het dossier bevat 1 document.
Leesversie. De tekst hieronder is automatisch uit de openbare PDF-bestanden gehaald. De originele PDF onder ieder document blijft de officiële bron. Bijlagen zijn niet automatisch als vraag of antwoord ingedeeld.
Lees waar de informatie vandaan komt en hoe de leesversie is gemaakt
Direct openen
Documenten en bijlagen
Open hier de officiële vraag en beantwoording of één van de bijbehorende stukken als PDF.
Openbaar document
ZB Klok en toren Warder
Pagina 1
12 februari 2026 13:52
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 955)
Veld Waarde
Datum vraag 03-02-2026
Onderwerp Klok en toren Warder
Fractie(s) Zeevangs Belang
Vraag en antwoord Het is stil in Warder…
Sinds een aantal maanden luidt de klok van de kerktoren niet meer
en dat wordt gemist in het dorp. Het geluid begeleidt het ritme van
het leven. Het mechaniek van de klok is kapot maar hier wordt door
de gemeente, ook na een aantal meldingen niets mee gedaan. En
daardoor werkt de klok niet meer.
Hier heerst misschien wat verwarring: het eigendom van de kerk is
toch in handen van het dorp?
Dat klopt, maar de klok en de toren niet, die zijn in eigendom van
de gemeente. Dat komt door een mooi geschiedkundig feitje, zo
lezen we ook in de Kerkenvisie van de gemeente:
“Een klein aantal torens in de gemeente Edam-Volendam is in bezit
van de gemeente. Dit heeft te maken met Napoleon. Hij heeft
ervoor gezorgd dat bij een decreet van 21 oktober 1811 het
Kadaster ingevoerd werd. Om Nederland in kaart te krijgen heeft
Napoleon handig gebruikt gemaakt van een door hem opgelegde
wet uit 1798 die bepaalde dat alle bestaande kerktorens in
Nederland eigendom van de burgerlijke overheid werden. De torens
moesten namelijk een militaire functie vervullen als uitkijkpost.
Zoals blijkt uit de wet van 1798 is dus de burgerlijke overheid de
eigenaar van de op dat moment bestaande torenspitsen. De wet
werkt nu nog steeds. De torens van de kerken in Schardam, Beets,
Warder, Kwadijk en Oosthuizen (Grote Kerk) zijn dan ook in
eigendom van de gemeente, net als de Speeltoren in Edam.”
Dan nu de vragen:
Vraag 1.
Sinds wanneer is de gemeente op de hoogte van het niet
functioneren van de klok in Warder?
Antwoord 1:
Sinds een aantal maanden.
Vraag 2.
Wanneer gaat de gemeente de klok repareren?
Antwoord 2:
De klokkenmaker, Koninklijke Eijsbouts, heeft aantal malen getracht
het uurwerk draaiend te krijgen maar na korte tijd viel deze weer
stil. Een aantal onderdelen, o.a. motor en aansturing, dienen
vervangen te worden. Vanaf juni 2026 zullen de
herstelwerkzaamheden plaatsvinden aan het uurwerk. We hebben
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 955)
Veld Waarde
Datum vraag 03-02-2026
Onderwerp Klok en toren Warder
Fractie(s) Zeevangs Belang
Vraag en antwoord Het is stil in Warder…
Sinds een aantal maanden luidt de klok van de kerktoren niet meer
en dat wordt gemist in het dorp. Het geluid begeleidt het ritme van
het leven. Het mechaniek van de klok is kapot maar hier wordt door
de gemeente, ook na een aantal meldingen niets mee gedaan. En
daardoor werkt de klok niet meer.
Hier heerst misschien wat verwarring: het eigendom van de kerk is
toch in handen van het dorp?
Dat klopt, maar de klok en de toren niet, die zijn in eigendom van
de gemeente. Dat komt door een mooi geschiedkundig feitje, zo
lezen we ook in de Kerkenvisie van de gemeente:
“Een klein aantal torens in de gemeente Edam-Volendam is in bezit
van de gemeente. Dit heeft te maken met Napoleon. Hij heeft
ervoor gezorgd dat bij een decreet van 21 oktober 1811 het
Kadaster ingevoerd werd. Om Nederland in kaart te krijgen heeft
Napoleon handig gebruikt gemaakt van een door hem opgelegde
wet uit 1798 die bepaalde dat alle bestaande kerktorens in
Nederland eigendom van de burgerlijke overheid werden. De torens
moesten namelijk een militaire functie vervullen als uitkijkpost.
Zoals blijkt uit de wet van 1798 is dus de burgerlijke overheid de
eigenaar van de op dat moment bestaande torenspitsen. De wet
werkt nu nog steeds. De torens van de kerken in Schardam, Beets,
Warder, Kwadijk en Oosthuizen (Grote Kerk) zijn dan ook in
eigendom van de gemeente, net als de Speeltoren in Edam.”
Dan nu de vragen:
Vraag 1.
Sinds wanneer is de gemeente op de hoogte van het niet
functioneren van de klok in Warder?
Antwoord 1:
Sinds een aantal maanden.
Vraag 2.
Wanneer gaat de gemeente de klok repareren?
Antwoord 2:
De klokkenmaker, Koninklijke Eijsbouts, heeft aantal malen getracht
het uurwerk draaiend te krijgen maar na korte tijd viel deze weer
stil. Een aantal onderdelen, o.a. motor en aansturing, dienen
vervangen te worden. Vanaf juni 2026 zullen de
herstelwerkzaamheden plaatsvinden aan het uurwerk. We hebben
Pagina 2
12 februari 2026 13:52
Pagina 2
voor juni 2026 gekozen omdat rond die periode ook de renovatie
van de toren op de planning staat, waardoor de steiger rondom de
toren voor beide werkzaamheden gebruikt kan worden.
Verder hebben wij van de beheerders van de kerk begrepen dat de
klokkentoren al twee jaar lek is en dat hierdoor op de zolder van de
kerk lekkages ontstaan waardoor de zolder verrot. Zonder de
reparatie van de klokkentoren blijkt duurzaam herstel van de
kerk/zolder niet mogelijk.
Vraag 3.
Is de gemeente op de hoogte van de lekkage van de toren/klok?
Antwoord 3:
Ja. De toren wordt rond juni gerenoveerd. Het oplossen van de
lekkage is onderdeel van de werkzaamheden. De lekkage zit in de
aansluiting tussen de toren en de kerk.
Bij dit soort bijzondere eigendomsconstructies is het gebruikelijk
dat er een overeenkomst is waar de zogenaamde demarcatie
tussen de partijen wordt vastgelegd. Daarmee wordt duidelijk wie
waarvoor verantwoordelijk is qua onderhoud.
Vraag 4.
Is een dergelijke demarcatie in een overeenkomst afgesproken?
Antwoord 4:
Er is geen overeenkomst of opstalrecht (dus ook geen demarcatie)
omdat het eigendom al in 1798 naar de gemeente is overgegaan.
De demarcatie is op zich niet moeilijk: alles boven de kerk (de
toren) is voor verantwoording van de gemeente, alles daaronder
(het zgn ‘huis’) is voor de kerk. Oftewel horizontale afsplitsing geeft
de demarcatie aan.
Vraag 5.
Als het antwoord bij de vorige vraag ja is, ontvangen wij graag de
paragrafen waarin deze demarcatie is vastgelegd.
Antwoord 5:
Zie antwoord vraag 4.
Het onderhoud van de gemeente wordt conform het
Vastgoedbeleid 2018-2022 geregeld via MJOP’s (pag 16).
Vraag 6.
Is dit Vastgoedbeleid het meest actuele?
Antwoord 6:
Ja. Het huidige vastgoedbeleid (2018-2022) is nog steeds geldig.
Op de website van EV wordt dit genoemd als het vigerend beleid.
Vanwege de looptijd tot 2022 even de check.
Vraag 7.
Pagina 2
voor juni 2026 gekozen omdat rond die periode ook de renovatie
van de toren op de planning staat, waardoor de steiger rondom de
toren voor beide werkzaamheden gebruikt kan worden.
Verder hebben wij van de beheerders van de kerk begrepen dat de
klokkentoren al twee jaar lek is en dat hierdoor op de zolder van de
kerk lekkages ontstaan waardoor de zolder verrot. Zonder de
reparatie van de klokkentoren blijkt duurzaam herstel van de
kerk/zolder niet mogelijk.
Vraag 3.
Is de gemeente op de hoogte van de lekkage van de toren/klok?
Antwoord 3:
Ja. De toren wordt rond juni gerenoveerd. Het oplossen van de
lekkage is onderdeel van de werkzaamheden. De lekkage zit in de
aansluiting tussen de toren en de kerk.
Bij dit soort bijzondere eigendomsconstructies is het gebruikelijk
dat er een overeenkomst is waar de zogenaamde demarcatie
tussen de partijen wordt vastgelegd. Daarmee wordt duidelijk wie
waarvoor verantwoordelijk is qua onderhoud.
Vraag 4.
Is een dergelijke demarcatie in een overeenkomst afgesproken?
Antwoord 4:
Er is geen overeenkomst of opstalrecht (dus ook geen demarcatie)
omdat het eigendom al in 1798 naar de gemeente is overgegaan.
De demarcatie is op zich niet moeilijk: alles boven de kerk (de
toren) is voor verantwoording van de gemeente, alles daaronder
(het zgn ‘huis’) is voor de kerk. Oftewel horizontale afsplitsing geeft
de demarcatie aan.
Vraag 5.
Als het antwoord bij de vorige vraag ja is, ontvangen wij graag de
paragrafen waarin deze demarcatie is vastgelegd.
Antwoord 5:
Zie antwoord vraag 4.
Het onderhoud van de gemeente wordt conform het
Vastgoedbeleid 2018-2022 geregeld via MJOP’s (pag 16).
Vraag 6.
Is dit Vastgoedbeleid het meest actuele?
Antwoord 6:
Ja. Het huidige vastgoedbeleid (2018-2022) is nog steeds geldig.
Op de website van EV wordt dit genoemd als het vigerend beleid.
Vanwege de looptijd tot 2022 even de check.
Vraag 7.
Pagina 3
12 februari 2026 13:52
Pagina 3
Wat is in het MJOP van de kerk in Warder vastgelegd over het
onderhoud van de klok(kentoren)? Wij ontvangen graag een
afschrift van het MJOP.
Antwoord 7:
Jaarlijks vindt er onderhoud plaats door Eijsbouts klokken. De
bevindingen worden doorgegeven, waarna werkzaamheden hieraan
begroot worden en in MJOP opgenomen.
Vraag 8.
Loopt de uitvoering van het onderhoud van het MJOP volgens
planning? En als niet, wat is hiervan de reden? En hoe wordt de
planning geactualiseerd zodat de lekkages verdwijnen?
Antwoord 8:
Uitvoering kan niet altijd volgens planning lopen. We zijn
afhankelijk van meerdere partijen en procedures wegens
monumentale status. Vergunningen om werkzaamheden te mogen
uitvoeren, en eventuele beschikbare subsidie aanvragen is
tijdrovend en qua tijd moeilijk in te schatten.
In het verleden is er nauwelijks onderhoud gepleegd aan de toren
en de klok. In het verleden is de toren rondom afgewerkt met
plaatmateriaal van trespa en verschillende houtsoorten die de
originele staat van de toren aantasten. Momenteel wordt
uitgezocht hoe de toren voorheen is opgebouwd, met als doel om
deze in de originele staat herstellen. Hiervoor is een plan van
aanpak en een kostenraming nodig en dienen vergunningen worden
aangevraagd.
Pagina 3
Wat is in het MJOP van de kerk in Warder vastgelegd over het
onderhoud van de klok(kentoren)? Wij ontvangen graag een
afschrift van het MJOP.
Antwoord 7:
Jaarlijks vindt er onderhoud plaats door Eijsbouts klokken. De
bevindingen worden doorgegeven, waarna werkzaamheden hieraan
begroot worden en in MJOP opgenomen.
Vraag 8.
Loopt de uitvoering van het onderhoud van het MJOP volgens
planning? En als niet, wat is hiervan de reden? En hoe wordt de
planning geactualiseerd zodat de lekkages verdwijnen?
Antwoord 8:
Uitvoering kan niet altijd volgens planning lopen. We zijn
afhankelijk van meerdere partijen en procedures wegens
monumentale status. Vergunningen om werkzaamheden te mogen
uitvoeren, en eventuele beschikbare subsidie aanvragen is
tijdrovend en qua tijd moeilijk in te schatten.
In het verleden is er nauwelijks onderhoud gepleegd aan de toren
en de klok. In het verleden is de toren rondom afgewerkt met
plaatmateriaal van trespa en verschillende houtsoorten die de
originele staat van de toren aantasten. Momenteel wordt
uitgezocht hoe de toren voorheen is opgebouwd, met als doel om
deze in de originele staat herstellen. Hiervoor is een plan van
aanpak en een kostenraming nodig en dienen vergunningen worden
aangevraagd.