Uitdaagrecht, participatieverordening en lokale uitvoeringskracht binnen het sociaal domein

28 mei 2026 15:49
Detailrapport Vraag en antwoord los v/h Raadsplein (ID 1001)
Veld Waarde
Datum vraag 18-05-2026
Onderwerp Uitdaagrecht, participatieverordening en lokale uitvoeringskracht
binnen het sociaal domein
Fractie(s) LEV
Vraag en antwoord Recent heeft Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
aangekondigd de participatieverordening te wijzigen om het
zogenoemde uitdaagrecht formeel te implementeren. Daarbij
wordt inwoners en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid
geboden publieke taken over te nemen indien zij van mening zijn
deze beter, efficiënter of passender te kunnen uitvoeren. Tevens
geeft het hoogheemraadschap aan dat eerdere ervaringen met
participatie aanleiding geven tot verduidelijking en aanpassing van
de verordening.

Vraag 1.
Is het college bekend met de voorgenomen wijziging van de
participatieverordening van Hoogheemraadschap Hollands
Noorderkwartier waarin het uitdaagrecht wordt opgenomen?
Antwoord 1:
Nee.

Vraag 2.
Beschikt de gemeente Edam-Volendam momenteel over een
formeel uitgewerkt uitdaagrecht voor inwoners, verenigingen en
maatschappelijke organisaties?
Antwoord 2:
Nee.

Vraag 3.
Indien dit niet het geval is, is het college bereid te onderzoeken of
een lokaal uitdaagrecht kan worden opgenomen binnen de
gemeentelijke participatieverordening?
Antwoord 3:
Het uitdaagrecht zal deel uitmaken van de inspraak- en
participatieverordening die momenteel wordt uitgewerkt en naar
verwachting na de zomer aan de raad wordt aangeboden ter
vaststelling.

Vraag 4.
Welke gemeentelijke taken of uitvoeringsonderdelen zouden
volgens het college in theorie geschikt kunnen zijn voor initiatieven
vanuit inwoners, verenigingen of lokale maatschappelijke
organisaties?
Antwoord 4:

28 mei 2026 15:49
Pagina 2

We hebben geen gemeentelijke taken of uitvoeringsonderdelen
uitgesloten van het uitdaagrecht. We kijken per initiatief of we
denken dat het zinvol en wenselijk is te onderzoeken of die taak
door de initiatiefnemers uitgevoerd kan worden. Dit conform het
door de raad vastgestelde* uitgangspunt dat we maatwerk
toepassen.
*: beleidsvoorstel inwonersparticipatie, vastgesteld op 27 februari
2025, paragraaf 5.2.2 punt 9.

Vraag 5.
Heeft het college signalen ontvangen dat inwoners,
vrijwilligersorganisaties of maatschappelijke partijen bepaalde
publieke taken efficiënter, goedkoper of met meer lokaal draagvlak
zouden kunnen uitvoeren?
Antwoord 5:
Tijdens de evaluatie van het inwonersparticipatiebeleid en de
voorbereiding van het beleidsvoorstel dat de raad op 27 februari
2025 heeft vastgesteld, hebben we via het Praathuis de vraag
uitgezet of er behoefte is aan het uitdaagrecht, en zo ja, voor wat
voor type initiatief. Daar kwamen dertien reacties op binnen. Die
liepen zeer uiteen. Ruim de helft gaf aan geen interesse te hebben
om een taak over te nemen. Anderen hadden wel specifieke ideeën,
met name ten aanzien van groenonderhoud zoals een plantsoen of
een moestuin of de inrichting van een weiland als losloopgebied
voor honden. Inspraak over beleid werd ook genoemd als een taak
die mensen zouden willen overnemen.
Sindsdien heeft het college geen signalen meer ontvangen die
gezien kunnen worden als een verzoek om het uitdaagrecht toe te
passen.

Vraag 6.
Hoe beoordeelt het college de balans tussen regionale
samenwerking enerzijds en lokale democratische grip en
uitvoeringskracht anderzijds?
Antwoord 6:
Het college meent dat het per onderwerp of situatie verschilt of
regionale samenwerking dan wel lokale uitvoeringskracht een
betere oplossing is.

Vraag 7.
Is het college bereid te onderzoeken of onderdelen binnen het
sociaal domein, welzijnswerk of maatschappelijke ondersteuning
meer lokaal georganiseerd kunnen worden wanneer
maatschappelijke initiatieven of lokale organisaties zich hiervoor
aandienen?
Antwoord 7:
Wanneer zich een initiatief aandient, zal het college bepalen of het
zinvol en wenselijk is om te onderzoeken of die taak door de
initiatiefnemers uitgevoerd kan worden.

Vraag 8.

28 mei 2026 15:49
Pagina 3

In hoeverre ziet het college mogelijkheden om via participatie en
uitdaagrechten de afstand tussen inwoners en regionale
samenwerkingsstructuren te verkleinen?
Antwoord 8:
Daar waar sprake is van regionale samenwerking, gaat het
doorgaans om taken die niet efficiënt of effectief op lokaal niveau
uitgevoerd kunnen worden. Het ligt niet voor de hand dat een
lokaal initiatief van inwoners of maatschappelijke organisaties zo’n
taak wel lokaal zou kunnen uitvoeren. Niettemin geldt ook hier dat
als zich een initiatief aandient, het college zal bepalen of het zinvol
en wenselijk is om te onderzoeken of die taak door de
initiatiefnemers uitgevoerd kan worden.

Vraag 9.
Het hoogheemraadschap geeft aan dat ervaringen sinds 2025
aanleiding geven om bepalingen te verduidelijken omdat deze in de
praktijk te ruim of voor meerdere interpretaties vatbaar bleken.
Herkent het college dergelijke knelpunten ook binnen
participatietrajecten van de gemeente Edam-Volendam?
Antwoord 9:
Nee.

Vraag 10.
Is het college bereid de huidige participatieverordening en
participatieaanpak van de gemeente te evalueren op effectiviteit,
duidelijkheid, draagvlak en praktische uitvoerbaarheid?
Antwoord 10:
Het college heeft de inwonersparticipatie in 2024 geëvalueerd. De
raad is meermalen in dat traject meegenomen. Op 27 februari 2025
heeft de raad kennis genomen van de evaluatie en het
beleidsvoorstel vastgesteld dat was gebaseerd op de uitkomsten
van die evaluatie. Vervolgens is het college aan de slag gegaan met
de implementatie daarvan. Het implementatietraject loopt nog.
Onderdeel van die implementatie is het opstellen van een inspraak-
en participatieverordening. Zoals gezegd verwacht het college die
na de zomer aan de raad aan te bieden ter vaststelling.
Het college acht het zinvol om, wanneer de implementatie is
afgerond en enige ervaring is opgedaan met de nieuwe aanpak, te
evalueren of die nieuwe aanpak naar wens functioneert.

Bijlage(s) wsb-2026-12088

Ontwerp wijziging Participatieverordening Hoogheemraadschap Hollands
Noorderkwartier ter inzage
Het dagelijks bestuur van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier bereidt een wijziging van de
Participatieverordening Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier voor.
Op dit moment zijn er twee aanleidingen om de participatieverordening te wijzigen:
1. de noodzaak om het uitdaagrecht in de participatieverordening te implementeren;
2. de opgedane ervaringen met de toepassing van de participatieverordening sinds 2025.
Uitdaagrecht
Het uitdaagrecht houdt in dat inwoners en maatschappelijke organisaties het hoogheemraadschap
kunnen verzoeken om een publieke taak over te nemen wanneer zij van mening zijn dat zij deze taak
beter, efficiënter of op een andere passende wijze kunnen uitvoeren. Hiermee wordt ruimte geboden
voor maatschappelijke initiatieven en nieuwe vormen van samenwerking tussen het waterschap en de
samenleving. Decentrale overheden, waaronder waterschappen, zijn verplicht het uitdaagrecht op te
nemen in hun participatieverordening.
Overige aanpassingen
Sinds de inwerkingtreding van de participatieverordening is ervaring opgedaan met de toepassing
daarvan. Deze ervaring heeft geleid tot het inzicht dat bepaalde artikelen verduidelijking of aanpassing
behoeven, met name waar de reikwijdte te ruim bleek of waar formuleringen aanleiding geven tot in-
terpretatieverschillen.
Inzage
Het ontwerp wijzigingsbesluit met betrekking tot de Participatieverordening Hoogheemraadschap
Hollands Noordekwartier kunt u inzien door de bij deze elektronische bekendmaking gevoegde bijlage
te openen. Kijk hiervoor links op deze pagina onder ‘Bekijk documenten’. Als u gebruik maakt van een
mobiel apparaat, open dan eerst het menu aan de linkerkant van het scherm uit om de documenten te
kunnen inzien.
Zienswijze
Een ieder kan vanaf de dag waarop het ontwerp wijzigingsbesluit ter inzage is gelegd gedurende zes
weken zienswijze(n) naar keuze schriftelijk of mondeling naar voren brengen bij het college van dijkgraaf
en hoogheemraden van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit kan op de volgende ma-
nieren:
1. Schriftelijk per post. U stuurt uw zienswijze naar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier,
Postbus 250, 1700 AG Heerhugowaard.
2. Digitaal, via het daarvoor bestemde webformulier op www.hhnk.nl/zienswijze.
3. Mondeling. U kunt hiervoor een afspraak maken via 072-582 8282. Van uw zienswijze wordt een
verslag gemaakt.
Het hoogheemraadschap beantwoordt alle ingebrachte zienswijzen in een Nota van inspraak. Deze
wordt bij bekendmaking van het definitieve besluit (digitaal) ter inzage gelegd. In verband met de pri-
vacy worden zienswijzen in de Nota van inspraak geanonimiseerd.
Vaststelling
De inspraakreacties kunnen aanleiding zijn het wijzigingsbesluit aan te passen. Het algemeen bestuur
van het hoogheemraadschap is bevoegd het wijzigingsbesluit vast te stellen. Informatie Heeft uw vragen
over het ontwerpbesluit of de ter inzage legging? In dat geval kunt u ons mailen op post@hhnk.nl of
Nr. 12088
WATERSCHAPSBLAD
11 mei
2026
Officiële uitgave van het dagelijks bestuur van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Waterschapsblad 2026 nr. 12088 11 mei 2026 1

contact opnemen via 072-582 8282 met de cluster Juridische Zaken. Wij zullen uw vraag zo spoedig
mogelijk beantwoorden.
Waterschapsblad 2026 nr. 12088 11 mei 2026 2