Onderzoek Joods verleden

28 februari 2025 10:14
Detailrapport 08 Vragen los v/h Raadsplein (ID 808)
Veld Waarde
Datum vraag 13-2-2025
Onderwerp Onderzoek Joods Verleden
Fractie(s) Volendam|80
Vraag Klankbordgroep

1. Waarom is er een klankbordgroep ingesteld?
2. Op basis van welke criteria zijn de leden van deze klankbordgroep
geselecteerd?
3. Wat was precies de taak en invloed van deze klankbordgroep
binnen het onderzoek?

Onderzoek en communicatie

4. Waarom is de gemeenteraad (behoudens het presidium) niet
vaker geïnformeerd over de voortgang van het onderzoek?
5. Waarom is ervoor gekozen om dit proces niet (uitvoeriger) te
delen via raadsinformatiebrieven of andere openbare
communicatievormen?
6. Waarom is er gekozen voor deze periode van geheimhouding en
wat is de feitelijk inhoudelijke (niet procesmatige) reden voor
geheimhouding?
7. Op basis van welke criteria is er door de burgemeester en
ambtelijke ondersteuning geconcludeerd dat er sprake is van een
zorgvuldig wetenschappelijk onderzoek?

Historisch onderzoek

8. Hoe wordt omgegaan met eventueel verschil van interpretatie
over de conclusies van het onderzoek (binnen de fracties van de
onderscheidenlijke partijen)?
9. Waarom is de nadruk van het onderzoek gelegd op de bredere
context van het gemeentebestuur tijdens de oorlog en niet meer
(specifiek) op de individuele handelswijze van Van Baar?
10. Ik lees in het onderzoek (in de bronvermelding) dat de
onderzoeken van de heer Besseling en de heer Koning zijn
opgenomen. Wat is er precies gebeurd met hun bevindingen en
inbreng binnen de klankbordgroep?

Proces en vervolg

11. Hoe wordt gewaarborgd dat de resultaten van dit onderzoek
breed worden gedragen binnen de gemeente(raad)?
12. Hoe ziet de bevoegdheidsverdeling ten aanzien van het wijzigen
van een straatnaam eruit binnen het college en in verhouding met

28 februari 2025 10:14
Pagina 2

de gemeenteraad? Op welke wet- en/of regelgeving is deze
bevoegdheidsverdeling gebaseerd?
13. Wat wordt er precies binnen die bevoegdheidsverdeling van de
gemeenteraad verwacht (zie ook eind artikel NIVO)?
14. Wanneer wordt de inbreng van de Radboud Universiteit
verwacht over mevrouw Van den Driesen (Kerkstraat 58)/de
Zuiderzeecommissie (archief Flevoland)?
15. Is er rekening gehouden met een 'nazorg- of naijltraject' indien
er meer documenten worden gevonden over Van Baar, na het
verschijnen van het rapport en het toegezegde addendum tijdens
het 'bijpraatmoment onder geheimhoudingsplicht' met leden van
de raad van afgelopen dinsdag. Zo ja, zijn daar afspraken over
gemaakt met de onderzoekers van de universiteit?

Openbaarheid

16. Wanneer wordt het onderzoek openbaar? En waarom pas op
dat moment?
17. Wordt het onderzoek en worden alle daarbij behorende stukken
‘actief’ openbaar gemaakt in de zin van de Wet open overheid?
18. Waarom waren de leden van de klankbordgroep niet bij de
presentatie tijdens de besloten bijpraatsessie aanwezig?
Antwoord 1. Het College hechtte waarde aan dat vanuit verschillende
invalshoeken en achtergronden met de onderzoekers wordt
meegekeken. Dit is een gebruikelijke werkwijze bij dergelijke
onderzoekstrajecten en in gezamenlijke afstemming een
klankbordgroep van max 6 personen gevormd. De klankbordgroep
is door de gemeente samengesteld op vertegenwoordiging van
ervaring op het onderwerp, belangrijke belanghebbenden,
vertegenwoordiging van de gemeentelijke kernen etc. De leden zijn
in drie gevallen individueel benaderd en in drie gevallen is gevraagd
aan het CJO, stichting joods verleden en de heren Besseling &
Koning om een lid aan te dragen.

2. Zie antwoord vraag 1.

3. De klankbordgroep is voorafgaand aan het onderzoek gevraagd;
- te reflecteren op de onderzoeksvragen en de te raadplegen
bronnen.
- Input te geven op het concept rapport
- In twee sessies te reflecteren op het onderzoek, de conclusies en
het gevolgde proces.

De leden van de klankbordgroep hebben hier tijdens de eerste
bijeenkomst over gesproken met elkaar en zich aan dit proces
geconformeerd. Uiteindelijk is er tijdens het proces nog een extra
klankbordgroep geweest.

28 februari 2025 10:14
Pagina 3

4. Het college heeft de gemeenteraad de afgelopen jaren op
verschillende manieren geïnformeerd over de voortgang van het
proces in continue afstemming met het presidium.

Mbt het onderzoek van de Radboud Universiteit
Het onderzoek is in november 2024 van start gegaan. Dit is via een
RIB aan de gemeenteraad gecommuniceerd. Tussen november
2024 en nu heeft het onderzoek plaatsgevonden om antwoord te
geven op de gestelde onderzoeksvragen. Volgens planning is het
onderzoeksrapport eind januari door het onderzoeksteam
opgeleverd.
Gedurende deze periode is het presidium telkens op de hoogte
gebracht en akkoord met de gemaakte keuzes. De gemeenteraad
tussentijds informeren tijdens het onderzoek zou gezien de korte
doorlooptijd en het kerstreces weinig meerwaarde hebben gehad.

5. Het is de wens van college en presidium om het gesprek tussen
raad en college te voeren zonder dat dit gesprek verstoord wordt
door meningen en invloeden van buitenaf.

6. Zie antwoord op vraag 5.

7. Om het onderzoek uit te voeren zijn verschillende onderzoekers
benaderd die een bewezen track record hebben op dit vakgebied en
zijn aangedragen door andere gemeenten of collega’s. Na een
aantal afwijzingen is contact gelegd met het onderzoeksteam van
de Radboud Universiteit, onder leiding van historicus, onderzoeker
en professor de heer. W. Meurs. Zijn onderzoeksteam heeft veel
soortgelijke onderzoeken gedaan bij Nederlandse gemeenten en
hierover 25 rapporten geschreven. De ruime ervaring,
onafhankelijkheid, beschikbaarheid en interesse om dit onderzoek
te doen maakt dat de gemeente Edam-Volendam voor hen heeft
gekozen. De gemeente heeft met het onderzoeksteam van de
Universiteit Nijmegen een haalbaar tijdspad opgesteld, waarbij
telkens afstemming is geweest of het tijdspad nog realistisch was en
een adequaat rapport zou opleveren. Als er noodzaak was om het
tijdspad te wijzigen dan is die mogelijkheid er geweest.

8.Nadat de fracties zienswijze hebben aangeleverd wordt door het
College gekeken hoe hiermee om te gaan.

9. Het College is van mening dat op deze manier er een vollediger
beeld ontstaat van ons oorlogsverleden waarbij het functioneren
van Van Baar expliciet onderdeel is geweest van de
onderzoeksvragen.

10. Deze vraag kunnen de onderzoekers het beste beantwoorden.
Wij weten dat de heer Besseling in de klankbordgroep en middels
schriftelijke reacties zijn input heeft geleverd en dat er buiten de
klankbordgroep om nog contact tussen de onderzoekers en de heer
Besseling is geweest. De heer Besseling heeft hen ook van

28 februari 2025 10:14
Pagina 4

documentatie voorzien. Wat er precies mee is gebeurd kunnen
alleen de onderzoekers vertellen.

11. De zienswijze van de raadsleden zullen een beeld geven van de
mate waarin de resultaten breed gedragen worden.

12. Straatnaamwijziging is van origine een bevoegdheid van de
raad, maar door de raad overgedragen aan het college.

Ingevolge artikel 6, eerste lid, van de Wet Bag deelt de
gemeenteraad het grondgebied van de gemeente in een of meer
woonplaatsen in, stelt de openbare ruimten vast en kent
nummeraanduidingen toe aan de op het grondgebied van de
gemeente gelegen verblijfsobjecten, standplaatsen en ligplaatsen.
Dat is aan het college overgedragen in de Verordening van de raad
van de gemeente Edam-Volendam houdende regels over de
basisregistratie adressen en gebouwen (Verordening naamgeving
en nummering (adressen) Edam-Volendam)

Artikel 2 Naamgeving woonplaatsen en openbare ruimte
1. Burgemeester en wethouders stellen de grens en de naam van
een of meer woonplaatsen vast en kunnen deze in wijken en
buurten verdelen conform de eisen die het Centraal Bureau voor de
Statistiek aan deze indeling verbindt.
2. Burgemeester en wethouders kennen per woonplaats namen toe
aan delen van de openbare ruimte en zo nodig aan gemeentelijke
gebouwen en bouwwerken.
3. Onder vaststellen, verdelen en toekennen als bedoeld in het
eerste en tweede lid wordt tevens begrepen het wijzigen en
intrekken daarvan.

13. De Raad wordt gevraagd een zienswijze te geven op het
voorgenomen besluit van het College.

14. De onderzoekers hebben aangegeven enkele weken nodig te
hebben om alle informatie uit de verschillende archieven te
raadplegen en daarop het onderzoeksrapport aan te passen. Zij
hebben wel reeds naar de briefwisseling gekeken mbt de Kerkstraat
58 en hebben in een eerder stadium al een beperkte reactie
gegeven op de Zuiderzeecommissie.

15. Er is binnen de gunning van de opdracht rekening gehouden
met de mogelijkheid dat er aanvullend onderzoek nodig is. Hoe dit
nazorgtraject er exact uitziet laat zich lastig voorspellen. Het kan
nog jaren duren voordat alle archieven online te raadplegen zijn.

16. Wanneer wordt het onderzoek openbaar? En waarom pas op
dat moment?
Het College stelt op 3 maart het onderzoek vast en na het
definitieve besluit mbt de straatnaamswijziging worden de stukken
openbaar. Het College wil de tijd nemen om met de Raad in gesprek

28 februari 2025 10:14
Pagina 5

te gaan middels zienswijze zonder dat er invloeden van buitenaf het
proces verstoren. De klankbordgroep is nog de gelegenheid
gegeven om over het rapport met de gemeente in gesprek te gaan.
Uiteindelijk bleek aan dit laatste geen behoefte vanuit de
klankbordgroep.

17. Ja.

18. Dit is vooraf met de klankbordgroep en de onderzoekers
afgesproken. Er is vanuit de klankbordgroep geen vraag geweest om
aanwezig te zijn.