Fietsenstalling Doolhof

23 december 2024 10:39
Detailrapport 08 Vragen los v/h Raadsplein (ID 787)
Veld Waarde
Datum vraag 16-12-2024
Onderwerp Fietsenstalling Doolhof
Fractie(s) CDA
Vraag Op social media (en leden van onze partij worden hierover
direct aangesproken) gaat de vraag rond omtrent een
fietsenstalling op een terrein bij het Doolhof te Volendam (zie
bijlage), er is alom verbazing met betrekking tot de afwijzing
van de Gemeente hieromtrent.

Vraag:
Graag horen wij wat de redenatie hiervoor is geweest zodat we
dit kunnen duiden.
Antwoord Antwoord:
Geachte leden van de raad,

Met de vaststelling van het bestemmingsplan Oud Kom
Volendam 2012 (huidig omgevingsplan) heeft uw raad ter
plaatse van de fietsenberging de bestemming tuin neergelegd
en is het gehele Doolhof aangewezen als gemeentelijk
monument. Gelet hierop heeft betrokkene op grond van de
Omgevingswet een omgevingsvergunning nodig voor het
'bouwen van een bouwwerk', 'het afwijken van het
omgevingsplan' en 'het wijzigen van een gemeentelijk
monument'.

De voor tuin aangewezen gronden zijn bestemd voor tuinen
bij de woning. Hier is geen bebouwing toegestaan. In het
verlengde van de woning hebben de gronden de bestemming
Wonen. Hier is wel een aanbouw toegestaan en deze is ook
reeds gebouwd. De bebouwingsmogelijkheden die hier liggen
zijn reeds volledig benut door deze gerealiseerde
aanbouw/berging. In de oorspronkelijke bouwvergunning
voor de woning is deze aanbouw aangeduid als de berging en
geschikt voor het stallen van fietsen.
Voor het Doolhof is er bewust voor gekozen relatief minder
bouwmogelijkheden op te nemen voor bijbehorende
bouwwerken en is ter plaatse expliciet de bestemming tuin
neergelegd. In het geval van het Doolhof is er sprake van een

23 december 2024 10:39
Pagina 2

bijzonder patroon van huizen, waardoor het gebied zich
kenmerkt door veel kleine hofjes en steegjes. In het
omgevingsplan is er bewust voor gekozen om deze zo veel
mogelijk open te houden. Het is daardoor planologisch niet
aanvaardbaar de fietsenstalling te legaliseren. Bij deze
afweging speelt ook de mogelijke precedentwerking mee voor
andere locaties binnen het Doolhof.

Stedenbouwkundig gezien kenmerkt de bebouwing zich in het
Doolhof door zeer kleinschalige woningbouw en een informele
stedenbouwkundige opzet. De woningen zijn klein met kleine
percelen, achterkanten zijn gericht naar voorkanten en visa
versa. Het gebied kenmerkt zich door de zeer hoge
bebouwingsdichtheid, waarbij de afstanden tussen de
verschillende woningen relatief klein is. Het behouden van de
bestaande openheid is hierdoor van groot belang. De
fietsenberging zal leiden tot extra verdichting van het gebied,
wat een ongewenste stedenbouwkundige wijziging is.

Cultuurhistorisch gezien is de bebouwing in het Doolhof zeer
kenmerkend. De bebouwing bestaat hoofdzakelijk uit 1
bouwlaag + kap, de begane grond verdieping is vaak uit
gevoerd in metselwerk waar de eerste verdieping is uit
gevoerd in hout. De bijgebouwen worden uitgevoerd in
metselwerk of hout. Alle (nieuwe) bouwwerken moeten,
gezien de cultuurhistorische waarde van het gebied,
aansluiten bij deze kenmerkende bebouwing. De
fietsenberging is niet passend bij de karakteristieke
bebouwing van het Doolhof en vanuit cultuurhistorisch
oogpunt ongewenst.

De Gemeentelijke adviescommissie Fysieke leefomgeving
(welstandscommissie) heeft het bouwwerk eveneens negatief
beoordeeld op basis van de door u vastgestelde
welstandsnota ten aanzien van de kunststof transparante
fietsenberging.

Het welstandstoezicht in dit gebied moet een bijdrage leveren
aan het maximaal behouden en versterken van de
stedenbouwkundige, architectonische en culturele kwaliteiten
van het oude centrum van Volendam Het gebied verdient voor
wat betreft vorm en detaillering bijzondere aandacht om zo
het oorspronkelijke karakter te behouden. Uitgangspunt van
uw beleid is de lijn uit het verleden vast te houden, met als

23 december 2024 10:39
Pagina 3

doel de voor Volendam karakteristieke architectuur te
behouden met de juiste toepassing van materialen, kleuren en
een zorgvuldige uitwerking van de detaillering. Dit zijn de
dragers van het gebied. Nieuwe bebouwing moet passen
binnen de ruimtelijke structuur en moet zich schikken naar
de historische bebouwing.

De commissie adviseert op basis van de welstandsnota
negatief ten aanzien van de kunststof transparante
fietsenstalling. Een dergelijke fietsenstalling schikt zich
vanwege het materiaalgebruik niet naar de historisch
bebouwing en is daarmee in strijd met de uitgangspunten van
uw welstandsbeleid.

De woning bevindt zich binnen het in het cultuurhistorisch
attentiegebied met de gebiedsaanduiding Doolhof, zijnde een
gemeentelijk monument. Er is sprake van een gebied
gekenmerkt door een samenhangende ruimtelijke,
cultuurhistorische en/of architectonische waarde, zoals
omschreven in het cultuurhistorisch rapport en dat wordt
beschermd. Het Doolhof is een belangrijk deel van de oude
Kom van Volendam. De eerste uitbreiding van het dorp in het
midden van de 19e eeuw. Het Doolhof met de bebouwing is
gaaf voor wat betreft de situering van de bouwmassa’s in het
openbaar gebied, de kapvormen, de nokrichtingen en de
verschijningsvorm van de panden. Het Doolhof is uniek door
de situering van de panden in een streekeigen architectuur.
De woning zelf is geen monument.

Het Doolhof is opgebouwd uit een ongeplande aaneenrijging
van individuele, over het algemeen kleine panden. Het vormt
een eenheid door historische bebouwing, de kleinschaligheid
en de architectuur. De panden staan dicht tegen elkaar in een
min of meer rechthoekig patroon en georiënteerd op een
steeg of een erf. In het gebied is geen sprake van een
overheersende kaprichting. Dit resulteert in een complex
samenstel van bebouwing met fraaie doorzichtjes en
pittoreske besloten ruimten. Alle steegjes en ruimten in het
cultuurhistorisch rapport zijn daarom aangeduid als
karakteristiek.

De bestaande cultuurhistorische waardestelling van het
Doolhof mag niet worden aangetast door wezenlijke

23 december 2024 10:39
Pagina 4

veranderingen in het stedenbouwkundig en architectonische
beeld, bepaald door situering, massa, kapvorm, hoogtematen,
gevel -en raamindeling en gevelafwerking met kleur en
materiaalgebruik, zulks met inbegrip van waardevolle details.

De commissie heeft op basis van de cultuurhistorische
waardestelling en de richtlijnen die zijn opgenomen in de
door de Raad vastgestelde erfgoedverordening bezwaar tegen
de fietsenberging.
Wijzigingen in het cultuurhistorisch attentiegebied moeten
afgestemd zijn op de schaal en maat van de historische
karakteristiek en het architectonisch idioom. Gevel- en
raamindeling, kleur- en materiaalgebruik alsmede de textuur
en de korrelgrootte van de vernieuwing dienen afgestemd te
zijn op de omgeving.

De kunststof fietsenberging, door de commissie beschouwd
als een eigentijds ontwerp, voldoet niet aan deze richtlijn. De
vorm en het materiaalgebruik is niet afgestemd op de
omgeving. Naar mening van de commissie is er sprake van
aantasting van de cultuurhistorische waardestelling door de
wezenlijke verandering in het architectonisch beeld.

Het Doolhof heeft een unieke stedenbouwkundig structuur
bestaande uit straatjes en steegjes. Deze karakteristiek dient
beleefbaar te blijven. De commissie is van mening dat door
het plaatsen van deze fietsenberging dit karakteristieke beeld
is verstoord. Het behoud van een zo authentiek mogelijk
bebouwingsbeeld met zo min mogelijk herkenbare
veranderingen, betekent het behoud van de waarden in het
gebied. De commissie adviseert niet akkoord te gaan.

Op 14 oktober jl. is het bouwwerk nogmaals voorgelegd aan
de commissie wanneer het bouwwerk zou worden ingegraven
en niet boven de erfscheiding van 1 m hoog, zou uitkomen.
Het ingraven van het bouwwerk, brengt geen verandering te
weeg in het advies van de commissie. De commissie
handhaaft haar advies waarin zij stelt dat de bestaande
cultuurhistorische waardestelling van het Doolhof niet mag
worden aangetast door wezenlijke veranderingen in het
stedenbouwkundig en architectonische
beeld, bepaald door situering, massa, kapvorm, hoogtematen,
gevel -en raamindeling en gevelafwerking met kleur en
materiaalgebruik, zulks met inbegrip van waardevolle details.

23 december 2024 10:39
Pagina 5

Wijzigingen in het cultuurhistorisch attentiegebied moeten
afgestemd zijn op de schaal en maat van de historische
karakteristiek en het architectonisch idioom. Gevel- en
raamindeling, kleur- en materiaalgebruik alsmede de textuur
en de korrelgrootte van de vernieuwing dienen afgestemd te
zijn op de omgeving. Het deels ingraven van de
fietsoverkapping leidt niet tot een positief monumentenadvies
van de commissie omdat de vorm en het materiaalgebruik niet
zijn afgestemd op de omgeving.
Het deels ingraven verandert hier niets aan. De
fietsoverkapping draagt bij aan verrommeling van het beeld
en een aantasting van de cultuurhistorische waardestelling
door de wezenlijke verandering in het architectonisch beeld.

Ook welstandelijk verandert het advies niet omdat het
materiaalgebruik nog steeds niet passend is en zich niet
schikt naar de historische bebouwing en daarmee in strijd is
met het welstandsbeleid. De commissie adviseert ook bij het
ingraven van het bouwwerk niet akkoord te gaan.

Gezien het feit dat het bouwwerk in strijd is met het
omgevingsplan, de cultuurhistorische waardestelling en
redelijke eisen van welstand is besloten geen medewerking te
verlenen aan het bouwwerk. Dit heeft tot gevolg dat wij over
moeten gaan tot handhaving.

Als een bestuursrogaan kennis krijgt van een overtreding en
bevoegd is daartegen met een herstelsanctie op te treden, is
het bestuursorgaan op basis van de beginselplicht tot
handhaving juridisch verplicht over te gaan tot handhaving,
tenzij zich bijzondere omstandigheden voordoen. In deze
zaak zijn er echter geen bijzondere omstandigheden om af te
zien van handhaving.

Bijlage(s) Fietsenstalling eigen terrein Doolhof